Η πρόσφατη ακραία άνοδος της Wendy’s επιβεβαιώνει ότι η ψυχολογία των επενδυτών, όταν τροφοδοτείται από τα κοινωνικά δίκτυα, μπορεί να προκαλέσει θεαματικές ανόδους.
Ισολογισμοί, ταμειακές ροές, αύξηση των πωλήσεων, προβλέψεις της διοίκησης για το άμεσο μέλλον. Αυτό το τετράπτυχο αποτελούσε επί δεκαετίες τα βασικά εργαλεία για να εκτιμήσει κανείς αν μια μετοχή άξιζε να ανέβει ή να υποχωρήσει. Σήμερα, όμως, έχει προστεθεί κι ένα πέμπτο: Ένα viral post στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Λίγες λέξεις μπορούν μέσα σε ελάχιστες ώρες να δημιουργήσουν τέτοια δυναμική, ώστε να οδηγήσουν χιλιάδες μικροεπενδυτές στην ίδια κατεύθυνση. Κι έτσι να μετατρέψουν ακόμα και μία ξεχασμένη εταιρεία σε πολυσυζητημένο όνομα.
Η μετοχή της Wendy’s εκτινάχθηκε την περασμένη εβδομάδα περισσότερο από 25% μέσα σε μία συνεδρίαση μόνο και μόνο επειδή βρέθηκε στο επίκεντρο μιας διαδικτυακής καμπάνιας. Photo: 123RF
Η αμερικανική αλυσίδα γρήγορου φαγητού Wendy’s αποτελεί το πιο πρόσφατο παράδειγμα αυτού του φαινομένου. Η μετοχή της εκτινάχθηκε την περασμένη εβδομάδα περισσότερο από 25% μέσα σε μία συνεδρίαση, όχι επειδή παρουσίασε κάποιο εντυπωσιακό επιχειρηματικό σχέδιο ή ανακοίνωσε θεαματική αύξηση κερδών, αλλά επειδή βρέθηκε στο επίκεντρο μιας διαδικτυακής καμπάνιας, η οποία ξεκίνησε από την κοινότητα WallStreetBets του Reddit.
Συντονισμός στα social media
Ένα μήνυμα που καλούσε τους επενδυτές να στρέψουν την προσοχή τους στη Wendy’s άρχισε να αναπαράγεται με καταιγιστικούς ρυθμούς, ενώ κάτω από την ανάρτηση άρχισαν να εμφανίζονται εκατοντάδες σχόλια με συνθήματα όπως «Let’s save Wendy’s» (ας σώσουμε τη Wendy’s). Όλο αυτό δημιούργησε ένα κύμα συναισθηματικής κινητοποίησης, το οποίο πολύ γρήγορα μεταφέρθηκε από τις οθόνες των κινητών στις οθόνες των χρηματιστηριακών συναλλαγών.
Δεν ήταν η πρώτη φορά που η Wall Street παρακολουθούσε ένα τέτοιο έργο. Το 2021 η GameStop έγραψε ιστορία όταν η μετοχή της εκτινάχθηκε κατά χιλιάδες ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε λίγες εβδομάδες, προκαλώντας ζημιές δισεκατομμυρίων δολαρίων σε hedge funds που είχαν στοιχηματίσει στην πτώση της. Λίγο αργότερα ακολούθησε η AMC Entertainment, η οποία μετατράπηκε επίσης σε αγαπημένη επιλογή των μικροεπενδυτών. Αντίστοιχα κύματα αισιοδοξίας γνώρισαν κατά περιόδους εταιρείες όπως η Bed Bath & Beyond, η BlackBerry, η Express και η Krispy Kreme. Σε όλες τις περιπτώσεις, η άνοδος των μετοχών δεν εξηγούνταν αποκλειστικά από τις οικονομικές επιδόσεις των εταιρειών, αλλά από τη δύναμη της συλλογικής ψυχολογίας που δημιουργούσαν οι διαδικτυακές κοινότητες.
Το 2021 η GameStop -η αλυσίδα καταστημάτων video games- έγραψε ιστορία όταν η μετοχή της εκτινάχθηκε μέσα σε λίγες εβδομάδες, προκαλώντας ζημιές δισεκατομμυρίων δολαρίων σε hedge funds που είχαν στοιχηματίσει στην πτώση της. Photo: 123RF
Η AMC Entertainment, η μεγαλύτερη αλυσίδα κινηματογράφων των ΗΠΑ, μετατράπηκε σε αγαπημένη επιλογή των μικροεπενδυτών. Photo: 123RF
Οι αγορές έχουν πλέον έναν νέο παράγοντα
Εκτός από τα οικονομικά στοιχεία, τους δείκτες αποτίμησης και τις εκθέσεις των αναλυτών, υπάρχει πλέον και η δύναμη του αλγόριθμου. Ένα θέμα που γίνεται viral μπορεί να προσελκύσει εκατομμύρια προβολές μέσα σε λίγες ώρες. Κάθε αναδημοσίευση λειτουργεί σαν διαφήμιση για μια μετοχή και κάθε νέο σχόλιο ενισχύει το αίσθημα ότι «κάτι μεγάλο συμβαίνει». Στην περίπτωση της Wendy’s, βέβαια, υπήρχε ακόμη ένας καταλύτης. Η εταιρεία είχε ανακοινώσει αλλαγές στη διοικητική της ομάδα, γεγονός που πρόσφερε στους επενδυτές μια αφήγηση αισιοδοξίας πάνω στην οποία μπορούσαν να «χτίσουν» τις προσδοκίες τους. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκέντρωσε η ανάληψη καθηκόντων από τον Steve Cirulis στη θέση του Chief Financial Officer και Chief Administrative Officer.
Ο Cirulis διαθέτει πολυετή εμπειρία στη διοίκηση μεγάλων επιχειρήσεων καταναλωτικών προϊόντων και είχε διατελέσει οικονομικός διευθυντής της εταιρείας προσωπικής φροντίδας Kenvue, η οποία αποσχίστηκε από την Johnson & Johnson, ενώ προηγουμένως είχε υπηρετήσει για χρόνια σε υψηλόβαθμες οικονομικές θέσεις στην Kraft Heinz. Η παρουσία ενός στελέχους με εμπειρία σε εταιρικούς μετασχηματισμούς και στη διαχείριση μεγάλων οργανισμών ερμηνεύθηκε από μέρος της αγοράς ως ένδειξη ότι η Wendy’s επιχειρεί να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο. Είναι μια κίνηση που προκαλεί αισιοδοξία, αλλά απέχει πολύ από το να προκαλέσει ασφάλεια.
Οι αριθμοί, ωστόσο, της εταιρείας εξακολουθούν να εκπέμπουν πιο συγκρατημένα μηνύματα. Η Wendy’s έχει βρεθεί αντιμέτωπη με χαμηλότερη επισκεψιμότητα στα καταστήματά της, πιέσεις στις πωλήσεις και ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό περιβάλλον στην αγορά του γρήγορου φαγητού, όπου οι καταναλωτές αναζητούν ολοένα και περισσότερο φθηνότερες επιλογές. Με άλλα λόγια, τα θεμελιώδη μεγέθη δεν μεταβλήθηκαν μέσα σε μία ημέρα. Αυτό που άλλαξε ήταν η διάθεση της αγοράς.
H είσοδος του Steve Cirulis στη Wendy’s πρόσφερε στους επενδυτές μια αφήγηση αισιοδοξίας πάνω στην οποία μπορούσαν να «χτίσουν» τις προσδοκίες τους. Photo: Linkedin/The Wendy’s Company
Tο χαρακτηριστικό των «meme stocks»
Δεν πρόκειται για εταιρείες που ξαφνικά γίνονται πιο κερδοφόρες ή αποκτούν καλύτερους ισολογισμούς, αλλά μετατρέπονται σε σύμβολα μιας διαδικτυακής κοινότητας. Οι επενδυτές δεν αγοράζουν μόνο μια εταιρεία, αλλά μια ιστορία. Συμμετέχουν σε μια συλλογική εμπειρία και πολλές φορές αισθάνονται ότι αποτελούν μέρος ενός κινήματος, που βρίσκεται απέναντι στα μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια. Η οικονομική ανάλυση συνυπάρχει πλέον με τη συναισθηματική φόρτιση, το χιούμορ των memes, τα hashtags και τη διαρκή αλληλεπίδραση των κοινωνικών δικτύων.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι οι ισολογισμοί έχασαν τη σημασία τους. Σε βάθος χρόνου, η αξία μιας εταιρείας εξακολουθεί να εξαρτάται από την κερδοφορία, τις επενδύσεις, την ανάπτυξη και την ικανότητά της να παράγει ταμειακές ροές. Ωστόσο, η περίπτωση της Wendy’s επιβεβαιώνει ότι στις βραχυπρόθεσμες κινήσεις των αγορών η ψυχολογία μπορεί να υπερισχύσει της λογικής. Ένα επιτυχημένο τρίμηνο χρειάζεται μήνες προετοιμασίας. Ένα viral post χρειάζεται λίγα λεπτά.
Οι επενδυτές που θεωρούν τους εαυτούς τους στρατηγικούς εξακολουθούν να διαβάζουν οικονομικές καταστάσεις, αλλά δεν μπορούν παρά να παρακολουθούν και το Reddit, το X και τις υπόλοιπες πλατφόρμες. Εκεί όπου κάποτε η αγορά κινούνταν σχεδόν αποκλειστικά από τα οικονομικά δεδομένα, σήμερα κινείται ολοένα και περισσότερο και από την ταχύτητα με την οποία διαδίδεται μια ιδέα.
Eισαγωγική φωτογραφία: Getty Images/Ideal Image
