Inflation rekindles. Oil threatens an energy crisis. But global growth is strengthened. It shows durability. Middle East, interest rate pressures and uncertainty «They hit» investors. which, however, lead to higher stock indices. Giada Gianni, Director of Citi's economic analysis group for Europe, is talking about the opposite signals that send economy and stock markets.
Interview with Nikos Tabakopoulos
Based on recent military escalation and tanker incidents in the Straits of Hormuz, how much «Geopolitical risk premium» Is it embedded in Brent's prices right now?
Two weeks before the new escalation in the Middle East the forecast for oil by the end of the year was going down, at $60 a barrel. So, basically, 60 is the price which fully reflects the balance of supply and demand in the oil market.
Today, it's over 90, specifically at $93 a barrel. So we see that there is a significant amount of geopolitical risk, but also a risk of long-term oil-inflow holidays, which is incorporated into the price. With deescalation, we believe the price will drop to 60. With the recent escalation the price will clearly rise, as will uncertainty.
With the Huthi threatening Saudi Arabia by naval blockade, how do you see this two-sided regional conflict affecting the reduction of global energy reserves?
Inflation in the energy market is a function of crude oil prices plus refinery products plus gas. Oil prices are, again, higher, but refinery products and in particular transport fuels such as oil, diesel have gone to the highest levels where they had been found in early May. This is a very important factor for Europe because we are importers of fuel for transport and importers of gas.
Gas didn't go as high as oil in the early days of the conflict but reacts now. Like refinery products, gas shows a dynamic to present greater inflation, which will be wider. It will affect more prices.
For example, before the conflict, in Europe we had inflation below 2% this year. Now we have inflation close to 3%, without calculating the most recent price increases. That means if we had 3% last week, today we have inflation of over 3%.
The movement of inflation is quite dignified and we believe that secondary results will be limited.
So inflation will be 3% or just over 3% for Europe, but structural inflation, excluding food and energy, will be around 2.5 to 2.75%. So it will have less indirect influence than four years ago, with «shock» prices due to the Ukraine-Russia war.
How effective can alternative routes, such as Saudi pipelines or Oman's proposal for a double runway, mitigate a complete crisis at crossing points?
The point here is how long the Straits of Hormuz will be closed. Within the first quarter of the tensions of the war the blockade of the Straits of Hormuz did not create a large and massive increase in oil prices, because the countries had enough reserves. We believe that this can continue for a while. But, apparently, if the Straits of Hormuz remain closed and we go to escalation then the effects on oil prices will be much greater.
What do you predict about global development?
I believe that development has remained very flexible since the beginning of the conflict. Not only in Europe but also worldwide. We believe that global growth has become more flexible. Our view is that there are two reasons why growth has become flexible in terms of energy prices. The first is, as I said earlier, that stocks remain low, which means that the world has not yet seen higher prices for oil and gas. In other words, the reduction in stocks has led prices to a higher level, but also the quantities to remain low.
The second reason is that there are many turbulences in the global economy. The most important of these is the cycle of global investment in technology. It is a great risk and puts off course the negative effects on businesses.
What do you think of «cocktail» created by the mania for investments in technology in Wall Street, the return of inflation, the geopolitical risk and the conflict in the Middle East. How does the «cocktail» This in the global economy. Positive or negative?
As you have said, this is one «cocktail» positive and negative effects on the global economy. High energy prices are negative. However, if we take an example from history and from the past sensitivities of global growth in relation to oil prices we will see that growth is going down by 2 to 3%. This happens when energy prices stay over 100 for a long time. That's not our prediction. It's not what's happening. As I explained, global economic growth has become more energy-resistant «shock» and in «shock» from customs duties.
Οι δασμοί ήταν μια σοβαρή ανατάραξη για την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη την περασμένη χρονιά. Ειδικά για χώρες της Ευρώπης, για την Κίνα, τον Καναδά. Παρόλα αυτά η ανάπτυξη στις χώρες αυτές παρέμεινε ισχυρή. Πιστεύω ότι η εικόνα της παγκόσμιας οικονομίας, όπως τη βλέπουμε είναι ότι «ναι, υπάρχουν αναταράξεις, αλλά, επίσης, υπάρχουν στοιχεία ενθαρρυντικά». Και αυτό γιατί οι επιχειρήσεις έχουν μάθει πώς να «πλοηγούνται» μέσα από όλα αυτά τα αρνητικά «σοκ» και συνεπώς έχουν γίνει πιο ευέλικτες, πιο ανθεκτικές στα «σοκ». Λένε, για παράδειγμα, υπάρχει ένας δασμός που μπαίνει σε κάποια προϊόντα. Πρέπει να βρεθούν κάποια άλλα προϊόντα που να μου κοστίσουν λιγότερο και να μην μπαίνουν σε αυτά δασμοί. Έτσι έγινε η παγκόσμια οικονομία απλούστερη και πιο ευέλικτη και δεν υποφέρει κάτω από αρνητικά, εξωτερικά «σοκ».
Επίσης, υπάρχει η τεχνολογική αλλαγή με την Τεχνητή Νοημοσύνη. Μάλιστα οι επενδύσεις σε αυτήν είναι κάτι που θα συνεχιστεί στο μέλλον, όπου και θα δούμε τον θετικό αντίκτυπο στην παραγωγικότητα. Τώρα, σήμερα, αυτό που κάνει η ΤΝ είναι να ωθεί στις επενδύσεις σε data centers, σε υπολογιστές, σε ανθρώπινο κεφάλαιο. Γι αυτό και είμαστε, σε γενικές γραμμές, θετικοί. Ναι θα υπάρξει λίγος, ακόμη, πληθωρισμός, ναι θα υπάρξουν υψηλότερα επιτόκια, αλλά, στο τέλος της ημέρας οι όγκοι, η ανάπτυξη, η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ είναι πολύ σταθερά αλλά και ανθεκτικά.
Πώς επηρεάζει την Ελλάδα και την Ευρώπη, γενικότερα η κατάσταση που διαμορφώνεται με τους δασμούς και τα Στενά του Ορμούζ;
Η Ελλάδα είναι περισσότερο εκτεθειμένη απ’ ότι οι άλλες χώρες στο παγκόσμιο εμπόριο. Και αυτό λόγω της ναυτιλιακής βιομηχανίας. Μην ξεχνάμε ότι οι ναύλοι βρίσκονται σε πολύ υψηλά επίπεδα και αυτό μπορεί να έχει αρνητικό αποτέλεσμα στα έσοδα των εταιρειών. Η Ελλάδα είναι, ακόμη, πιο ευαίσθητη απ’ ότι οι άλλες χώρες στην ενέργεια και ειδικότερα στον υψηλό πληθωρισμό που προέρχεται από αυτήν. Αλλά και πάλι, ακόμη και στην περίπτωση της Ελλάδας υπάρχουν στοιχεία αντοχής της οικονομίας. Πιστεύω ότι στην Ελλάδα αλλά και στην υπόλοιπη Ευρωζώνη υπάρχουν σοβαρά στοιχεία που υπενθυμίζουν τις εκτιμήσεις για ανάπτυξη.
Πιστεύω επίσης ότι ένας σημαντικός παράγοντας, οι ξένοι επενδυτές, έλκονται από την Ευρωζώνη και από την Ελλάδα και μάλλον αυτό θα συνεχιστεί.
Οι διαταραχές στο εμπόριο; Τι επιπτώσεις έχουν;
Η Ελλάδα έχει κάποιες αρνητικές επιπτώσεις από τις ανωμαλίες στη ροή του εμπορίου, βιώνει ένα ενεργειακό «σοκ», αλλά την ίδια στιγμή η χρηματοδότηση που λαμβάνει από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Next Generation EU Recovery Fund έχει θετικό αντίκτυπο.
Σε ό,τι αφορά του δασμούς, έχει περάσει μόλις ένας χρόνος από την εφαρμογή τους στα ευρωπαϊκά αγαθά που εισάγονται στις ΗΠΑ. Νομίζω ότι οι ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ είναι μικρότερες απ’ ότι αρχικά είχε υπολογισθεί. Δεν είναι, βέβαια, μηδέν, είναι όμως μικρότερες. Είναι αρκετά σημαντικό να το έχουμε στο νου μας γιατί δείχνει την ευελιξία των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.
Την ίδια στιγμή, οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ έχουν γίνει πιο δύσκολες, αλλά την ίδια στιγμή οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ δεν έχουν πέσει, όπως αναμενόταν.
Σας ανησυχεί το πολιτικό ρίσκο στην Ελλάδα;
Πάντα υπάρχουν ρίσκα, αλλά σε γενικές γραμμές η Ελλάδα, όπως τις άλλες χώρες της Ε.Ε. έχουν περάσει, μέσα σε 15 χρόνια από περιόδους πολιτικής αστάθειας, οικονομικών αναταράξεων, δημοσιονομικής λιτότητας κλπ. Επομένως, η κρίση έφερε κάποια μαθήματα για τους πολιτικούς.
Όλες αυτές οι περίοδοι φαίνεται ότι «πληρώνουν», σήμερα, με την έννοια ότι έχουν δώσει αρκετά μαθήματα, αρκετή εμπειρία. Συνεπώς ναι, πάντα υπάρχουν κίνδυνοι, αλλά νομίζω ότι η Ελλάδα για τα επόμενα λίγα χρόνια θα συνεχίσει να είναι ευνοημένη από τα «μερίδια» που έχει από όλα αυτά τα χρόνια των δομικών μεταρρυθμίσεων. Εννοώ, πως όλα αυτά τα χρόνια των μεταρρυθμίσεων και της λιτότητας έχουν βάλει την Ελλάδα σε μια θετική πορεία τόσο ως προς την οικονομική ανάπτυξη όσο και ως προς τις αποδόσεις.
Καθώς διανύουμε προεκλογική περίοδο ορισμένοι πολιτικοί μιλούν για φορολόγηση του «πλούτου», αύξηση φορολογίας σε επιχειρήσεις και μερίσματα. Τι αντίκτυπο έχουν αυτές οι εξαγγελίες στην επενδυτική εμπιστοσύνη;
Πρώτα απ’ όλα εξαρτάται από το μέγεθος της πολιτικής αυτής. Σας δίνω ένα παράδειγμα: Η Ισπανία πέρασε μέσα από έναν παρόμοιο κύκλο. Μία συντηρητική Κεντροδεξιά κυβέρνηση ακολούθησε μετά από μια Κεντροαριστερή κυβέρνηση, η οποία αύξανε τη φορολογία. Ήταν αρκετό αυτό να «φρενάρει» την οικονομική ανάπτυξη της Ισπανίας; Όχι. Αντίθετα, η πορεία της ισπανικής οικονομικής ανάπτυξης ήταν αρκετά ισχυρή.
Αυτό που θέλω να πω είναι ότι πρέπει να υπάρχουν λογικές πολιτικές. Εάν μια λογική πολιτική οδηγήσει σε σταδιακές ρυθμίσεις, γιατί πρέπει να εξισορροπηθούν τα δημοσιονομικά στοιχεία με φορολογία, τότε αν αυτό γίνει με βάση τη λογική αλλά και με σταδιακό τρόπο, τότε είναι αποδεκτό. Δεν εκτροχιάζει τα οικονομικά μεγέθη, αλλά και δεν επηρεάζει το πνεύμα τόσο των τοπικών όσο και των ξένων επενδυτών.
Όμως, αν αυτό γίνει με έναν τρόπο όχι λογικό και απορρυθμισμένο, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά. Γενικά, πρέπει να έχετε υπόψη ότι οι πολιτικοί δεν εφαρμόζουν όλα αυτά που λένε στις προεκλογικές τους εκστρατείες. Πρέπει, λοιπόν οποιαδήποτε μεταβολή να είναι σταδιακή και λογική.
