Η τεχνολογία των πυραυλικών συστημάτων εξελίσσεται με ταχύτατους ρυθμούς,
μετατρέποντας τα όπλα ακριβείας σε βασικό στοιχείο της σύγχρονης στρατηγικής ναυτικής
αποτροπής. Οι σημερινές στρατιωτικές δυνάμεις δεν επιδιώκουν μόνο μεγαλύτερη
ισχύ πυρός, αλλά κυρίως μεγαλύτερη ακρίβεια, χαμηλή παρατηρησιμότητα,
δυνατότητα επιβίωσης σε περιβάλλον έντονης αεράμυνας και ευελιξία εκτόξευσης.
Τρία ιδιαίτερα χαρακτηριστικά συστήματα αυτής της νέας εποχής είναι ο
νοτιοκορεατικός βαλλιστικός πύραυλος Hyunmoo-4-4, ο γαλλικός ναυτικός πύραυλος
cruise SCALP Naval (MdCN) και ο νορβηγικός JSM-SL, η υποβρύχια έκδοση του Joint
Strike Missile. Παρότι διαφέρουν σε φιλοσοφία και επιχειρησιακό ρόλο, όλα
σχεδιάστηκαν γύρω από μία κοινή λογική: την ικανότητα ακριβούς πλήγματος
μεγάλου βεληνεκούς με υψηλή επιβιωσιμότητα.
Hyunmoo 4-4 – Η νοτιοκορεάτικη θαλάσσια
αποτροπή
Ο Hyunmoo-4-4 είναι βαλλιστικός πύραυλος εκτοξευόμενος από υποβρύχιο (SLBM
– Submarine Launched Ballistic Missile), που αναπτύχθηκε από τη Νότια Κορέα ως
απάντηση στην αυξανόμενη στρατηγική ισχύ της Βόρεια Κορέα. Η πρώτη επιτυχημένη
δοκιμή πραγματοποιήθηκε το 2021 από υποβρύχιο κλάσης Dosan Ahn Changho, γεγονός
που κατέστησε τη Νότια Κορέα την πρώτη μη πυρηνική χώρα που απέκτησε επιχειρησιακή
δυνατότητα SLBM.
Ο βαλλιστικός πύραυλος Hyunmoo 4-4 είναι ουσιαστικά η υποβρυχίως
εκτοξευόμενη έκδοση του Hyunmoo 2Β, ενός SRBM με συμβατική κεφαλή και βεληνεκές
της τάξης των 500 χιλιομέτρων και βάρος κεφαλής ενός τόνου. Ο πύραυλος
χρησιμοποιεί στερεό καύσιμο και διαθέτει συμβατική κεφαλή μεγάλης ισχύος.
Εκτοξεύεται από κάθετους εκτοξευτές του υποβρυχίου KSS-III με τη μέθοδο της
ψυχρής εκτόξευσης. Ο πύραυλος σχεδιάστηκε κυρίως για την καταστροφή βαριά
οχυρωμένων στόχων, όπως υπόγεια κέντρα διοίκησης και πυραυλικές εγκαταστάσεις.
Η ανάπτυξη του
Hyunmoo-4-4 εντάσσεται στη στρατηγική της South Korea για:
- ενίσχυση της αποτροπής,
- δυνατότητα άμεσης απάντησης,
- προσβολή στρατηγικών στόχων σε βάθος,
- επιβίωση της πυραυλικής δύναμης μέσω υποβρυχίων.
Παρότι δεν φέρει πυρηνική κεφαλή, η μεγάλη κινητική ενέργεια και η βαριά
πολεμική κεφαλή του προσφέρουν δυνατότητες καταστροφής αντίστοιχες με “bunker
buster” όπλα.
SCALP Naval (MdCN): Η γαλλική ναυτική ισχύς cruise
missiles
Σε αντίθεση με το αεροεκτοξευόμενο έκδοχο όπου ο κορμός του όπλου είναι
τετράγωνης διατομής, η ναυτική έκδοση έχει κυλινδρική διατομή. Έχει μήκος 6,5
μέτρα και βάρος 1400 κιλά από τα οποία τα 300 κιλά είναι το βάρος της κεφαλής
υψηλής εκρηκτικότητας πολλαπλών χρήσεων. Αντίστοιχα η αεροεκτοξευόμενη έκδοση
έχει μήκος 5,1 μέτρα και βάρος 1300 κιλά από τα οποία τα 450 κιλά είναι το βάρος
της κεφαλής τύπου BROACH. Η αεροεκτοξευόμενη έκδοση επιτυγχάνει μεγαλύτερη
ταχύτητα πλεύσης 0,95 μαχ όμως έχει μικρότερη εμβέλεια 550 χλμ. Αντίστοιχα ο
Scalp Naval έχει μικρότερη ταχύτητα πλεύσης 0,85 μαχ όμως επιτυγχάνει διπλάσια
έως τριπλάσια εμβέλεια ανάλογα με την πλατφόρμα εκτόξευσης. Ρόλο σ’ αυτό παίζει
ο διαφορετικός κινητήρας μεταξύ των δύο βλημάτων. Ο Scalp Naval φοράει
τον κινητήρα TR50 turbojet απλής ροής που προσδίδει υψηλή αντοχή ένα στοιχείο
απαραίτητο για την επίτευξη πολύ μεγάλου βεληνεκούς. Ένας πύραυλος που
εκτοξεύεται από μια μονάδα επιφανείας όπως η φρεγάτες FREMM και στο άμεσο
μέλλον και οι φρεγάτες FDI HN επιτυγχάνει μέγιστη εμβέλεια 1400 χιλιομέτρων ενώ
αντίστοιχα ένας πύραυλος που εκτοξεύεται από υποβρύχιο όπως τα Barracuda ή τα
Scorpene επιτυγχάνει 1000 χιλιόμετρα εμβέλεια. Από μονάδες επιφανείας ο
πύραυλος εκτοξεύεται από το κάθετο εκτοξευτή A70 Sylver. Στην υποβρυχίως
εκτοξευόμενη έκδοση ο πύραυλος εσωκλείεται σε ειδική κάψουλα για να μπορεί να
βληθεί από τους τορπιλοσωλήνες του υποβρυχίου και στη συνέχεια να φτάσει μέχρι
την επιφάνεια χωρίς ο κύριος πύραυλος να έρθει σε επαφή με το υγρό στοιχείο. Ο
πύραυλος χρησιμοποιεί αδρανειακή καθοδήγηση (INS) και GPS μαζί με TERCOM/TERPROM ενώ κατά την τελική φάση προσέγγισης
χρησιμοποιεί σύστημα υπερύθρων. Το CEP πιστεύεται ότι έιναι της τάξης του ενός
μέτρου.
Ο MdCN είναι πύραυλος cruise χαμηλής παρατηρησιμότητας με:
- πτήση πολύ χαμηλού ύψους,
- μεγάλη ακρίβεια,
- δυνατότητα αποφυγής ραντάρ,
- καθοδήγηση INS/GPS και TERCOM,
- δυνατότητα προσβολής στόχων υψηλής αξίας.
JSM-SL: Η υποβρύχια εξέλιξη του Joint Strike
Missile
Στις 30 Σεπτεμβρίου του 2024 υπογράφτηκε μεταξύ της Naval Group και του ολλανδικού υπουργείου άμυνας το
συμβόλαιο ναυπήγησης τεσσάρων υποβρυχίων συμβατικής πρόωσης βασισμένο στο
γαλλικής σχεδίασης πυρηνοκίνητο υποβρύχιο επίθεσης SSN κλάσης Barracuda. Μία από τις βασικές προϋποθέσεις των ολλανδών
ήταν η δυνατότητα μεταφοράς και βολής πυραύλων κρουζ. Το συγκεκριμένο υποβρύχιο
είχε αποδεδιγμένα σε σύγκριση με τον ανταγωνισμό τη δυνατότητα αυτή μέσω των
πυράλων MdCN. Όμως οι ολλανδοί είχαν ζητήσει την
ενσωμάτωση του αμερικάνικου Tomahawk Block V. Όπως αναφέραμε και
παραπάνω, οι ολλανδοί είχαν την ατυχία ότι και οι δύο αυτοί πύραυλοι πρακτικά
δεν ήταν διαθέσιμοι. Αντίστοιχα και οι υποψηφιότητες των σουηδών και των
ισπανών με τους αμρικάνικους Tomahawk δεν είχαν να προσφέρουν στην ουσία κάτι
ενώ οι γερμανοί στο νέας γενιάς U-212 CD δεν έχουν μέχρι σήμερα ενσωματωμένο ούτε πύραυλο
κατά μονάδων επιφανείας.
Στο πλαίσιο αυτό οι ολλανδοί ξεκίνησαν συνεργασία με τους ισπανούς υπό την
καθοδήγηση της νορβηγικής Kongsberg για την ανάπτυξη μιας υποβρυχίως
εκτοξευόμενης έκδοσης του αεροεκτοξευόμενου πύραυλου κρουζ μεγάλης εμβέλειας JSM (joint Strike Missile) ο οποίος αναπτύσσεται για το F-35 JSF. Ο JSM με τη σειρά του είναι μια εξελιγμένη έκδοση του NSM με 50% μεγαλύτερη
εμβέλεια και συνδυάζει τη δυνατότητα προσβολής τόσο χερσαίων όσο και ναυτικών
στόχων σε πολύ μεγάλες αποστάσεις. Σύμφωνα με τον κατασκευαστή η εμβέλεια
υπερβαίνει τα 350 χιλιόμετρα για εκτόξευση από αέρα αν και υπάρχουν αναφορές
ότι η εμβέλεια αυτή υπερβαίνει τα 550 χιλιόμετρα. Οι NSM και JSM είναι στην ουσία πύραυλοι της ίδιας
οικογένειας και βρίσκονται ή πρόκειται να βρίσκονται στα οπλοστάσια πολλών
ευρωπαϊκών ενόπλων δυνάμεων τα αμέσως επόμενα χρόνια είτε με την αεροπορία (JSM) είτε με τον ναυτικό (NSM) και ο JSM SL πρόκειται να συμπληρώσει
την οικογένεια αυτή στην Τρίτη διάσταση. Με τον τρόπο αυτό η συγκεκριμένη
οικογένεια πρόκειται να γίνει πανευρωπαϊκή καλύπτοντας εμβέλειες έως τα 350
χιλιόμετρα.
Ο JSM-SL στοχεύει στη δημιουργία ενός stealth cruise missile με:
- χαμηλή παρατηρησιμότητα,
- μεγάλη ακρίβεια,
- δυνατότητα πτήσης sea-skimming,
- ευέλικτη διαδρομή προσβολής,
- δυνατότητα προσβολής ναυτικών και χερσαίων στόχων.
Η λογική πίσω από την ανάπτυξη του συστήματος είναι η μεταφορά των
δυνατοτήτων του JSM σε περιβάλλον υποβρυχιακού πολέμου. Η σχεδίαση δίνει
ιδιαίτερη έμφαση στην επιβίωση μέσα σε περιβάλλον προηγμένης αεράμυνας. Αν και
πολλές λεπτομέρειες παραμένουν απόρρητες ή υπό ανάπτυξη, οι αναλύσεις αναφέρουν
ότι το JSM-SL αναμένεται να διαθέτει:
- υποηχητική υψηλή ταχύτητα,
- stealth σχεδίαση,
- αισθητήρα υπέρυθρης απεικόνισης,
- INS/GPS καθοδήγηση,
- δυνατότητα αυτόνομης επιλογής διαδρομής.
Τα τρία αυτά συστήματα δείχνουν τη γενική κατεύθυνση της σύγχρονης
στρατιωτικής τεχνολογίας:
- μεγαλύτερη ακρίβεια,
- stealth χαρακτηριστικά,
- πλήγματα stand-off,
- επιβίωση πλατφορμών,
- δικτυοκεντρικός πόλεμος.
Ο Hyunmoo-4-4 εκπροσωπεί τη νέα γενιά συμβατικών βαλλιστικών SLBM, ο SCALP
Naval την ώριμη στρατηγική ισχύ των cruise missiles, ενώ ο JSM-SL δείχνει το
μέλλον των stealth ναυτικών όπλων πολλαπλού ρόλου. Το κοινό τους χαρακτηριστικό
είναι ότι επιτρέπουν σε μια χώρα να πλήξει στόχους υψηλής αξίας από μεγάλες
αποστάσεις, με ελάχιστο χρόνο αντίδρασης για τον αντίπαλο και αυξημένη
επιβιωσιμότητα για την πλατφόρμα εκτόξευσης.
