The prevailing scenarios for changes in retirement age limits.
The focus of the public debate is once again on the possibility of readjustment of age limits retirement after 2030, as ageing the population and demographic developments are increasingly pressing for the sustainability of the insurance system. Although the government assures that there is no decision taken to increase age limits immediately, the actuarial studies and forecasts of international organisations keep the issue in the news.
The current insurance framework currently provides for two main routes to the pension: full pension at 62 years with 40 years of insurance or 67 years with at least 15 years of insurance. These limits remain unchanged from the latest major reforms, but legislation provides that at regular intervals the evolution of life expectancy is considered to assess whether new adjustments are needed.
According to the prevailing scenarios, since demographic trends continue, general age limits could gradually increase from 2030 onwards. This increase is estimated to reach a total of about a year and a half over the years, but without being implemented abruptly. On the contrary, a step-up model is being considered so that insured persons have sufficient time to adapt to the new conditions.
The pressure comes mainly from demographic developments. The increase in life expectancy means that pensions are paid for more than a few years, while underageness limits the number of new workers entering the labour market and funding the insurance system through their contributions. At the same time, the proportion of older people to the economically active population is steadily increasing, which is even more burdening the long-term balance of the system.
Οι πληροφορίες αυτές έχουν ήδη προκαλέσει έντονη κινητικότητα μεταξύ των ασφαλισμένων. Πολλοί εργαζόμενοι εξετάζουν το ενδεχόμενο να υποβάλουν αίτηση συνταξιοδότησης πριν από το 2030, προκειμένου να διασφαλίσουν ότι θα αποχωρήσουν με τα σημερινά ηλικιακά όρια. Η αυξημένη ροή αιτήσεων προς τον ασφαλιστικό φορέα αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στην αβεβαιότητα που επικρατεί σχετικά με τις μελλοντικές αλλαγές.
Σήμερα έχουμε τις περισσότερες νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης (110.298) εξαμήνου από τα αντίστοιχα εξάμηνα όλων των προηγουμένων ετών, τουλάχιστον από το 2017 (ίδρυση ΕΦΚΑ).
Ποιοι προστατεύονται
Αν η αυξητική τάση ακολουθήσει τον ίδιο ρυθμό, ως τα τέλη του 2026 ενδέχεται να έχουν κατατεθεί πάνω από 260.000 αιτήσεις.Υπενθυμίζεται ότι το 2025 κατατέθηκαν 225.803 αιτήσεις συνταξιοδότησης, αριθμός που ήταν επίσης ο μεγαλύτερος στα χρονικά του ΕΦΚΑ.
Ωστόσο, δεν επηρεάζονται όλοι οι ασφαλισμένοι από ένα πιθανό νέο καθεστώς. Πρώτα απ’ όλα, προστατεύονται όσοι έχουν ήδη θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα, είτε για πλήρη είτε για μειωμένη σύνταξη. Η θεμελίωση του δικαιώματος κατοχυρώνει τις προϋποθέσεις εξόδου που ίσχυαν κατά τον χρόνο συμπλήρωσης των απαιτούμενων όρων και οι ασφαλισμένοι αυτοί μπορούν να ασκήσουν το δικαίωμά τους ακόμη και σε μεταγενέστερο χρόνο.
Εκτός των πιθανών αλλαγών αναμένεται να παραμείνουν και οι ασφαλισμένοι που συνταξιοδοτούνται με ειδικές διατάξεις λόγω ύπαρξης ανάπηρου μέλους στην οικογένεια, καθώς και όσοι υπάγονται στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα, όπου εφαρμόζονται ειδικές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης εξαιτίας της φύσης της εργασίας τους. Αντίστοιχα, ιδιαίτερο καθεστώς εξακολουθεί να ισχύει για τους ένστολους, των οποίων οι όροι συνταξιοδότησης καθορίζονται από ειδικές νομοθετικές διατάξεις.
Αντίθετα, μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατάσταση για τους νεότερους ασφαλισμένους και όσους δεν έχουν ακόμη συμπληρώσει τις προϋποθέσεις θεμελίωσης δικαιώματος. Οι συγκεκριμένες κατηγορίες είναι πιθανότερο να επηρεαστούν από ενδεχόμενες αλλαγές που θα εφαρμοστούν τα επόμενα χρόνια, εφόσον αποφασιστεί η σύνδεση των ορίων ηλικίας με την εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής.
Σε κάθε περίπτωση, μέχρι σήμερα δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση για αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης. Το θέμα παραμένει υπό αξιολόγηση και οι όποιες αποφάσεις θα εξαρτηθούν από τα επικαιροποιημένα δημογραφικά στοιχεία, τις αναλογιστικές μελέτες και τις δημοσιονομικές δυνατότητες του ασφαλιστικού συστήματος.
Παραδείγματα με ποιες ηλικίες επηρεάζονται
-Εργαζόμενος ηλικίας 58 ετών το 2030, που δεν έχει συμπληρώσει ακόμη τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, είναι πιθανό να υπαχθεί στα νέα ηλικιακά όρια, εφόσον αυτά τεθούν σε ισχύ.
– Αντίθετα, ασφαλισμένος ηλικίας 61 ετών το 2030, ο οποίος έχει ήδη θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης με τις ισχύουσες διατάξεις, δεν αναμένεται να επηρεαστεί και θα μπορεί να αποχωρήσει με τα όρια που έχει κατοχυρώσει.
– Νεότεροι εργαζόμενοι, σήμερα ηλικίας 35-45 ετών, θεωρούνται οι πλέον πιθανό να επηρεαστούν από τυχόν μελλοντικές μεταβολές, καθώς ο χρόνος συνταξιοδότησής τους τοποθετείται αρκετά μετά το 2030.
