It changes the landscape of debts to the State, to the Red loans, the frozen accounts and the protection of the first residence. As of this month the new grid of measures of the Ministry of National Economy and Finance has been activated giving real breath to thousands of households, but also an opportunity to restart for small and medium-sized enterprises stifling from debt.
The new options now open to debtors are many, but also combination to solve multiple problems. In practice, anyone who has reached a point of overburden usually has not just one open front to face, but many at the same time.
The measures
Thus, although lights fall mainly into the arrangements for 72 installments or red loans and whether they could be even more generous, in practice more important it is that all new measures work together at the same time.
For example:
• with the increase in irrevocable limit at 1,600 euros, as of July and every month they will directly gain liquidity of 350 euros over 1.7 million households and businesses.
• If they do not solve the problem the 4,200 euros they earn in excess of a year, they may be fully relieved of the debts for the IRS by immediately paying off just 1/4 of their debts that had been forced upon them and at the same time putting their remaining debts into regulation to repay them in part.
• if the 24 installments of the fixed arrangement are not sufficient - because they are burdened with many other debts than the past and the monthly payments are large - then they can be subject to 72 instalments in order to pay smaller amounts each month.
• If not all 72 doses are sufficient, they can increase them to 100 or 200, as from the end of July they can join Extrajudicial and over 2 million microfichees that have debts of between 5,000 and 10,000 euros and have to date been excluded from «Haircuts» the 240 or 420 instalments for public or banks respectively.
• for those who have already come to a complete impasse and are hardly able to serve legal arrangements to which they were subjected to save their home, the dose they pay is drastically reduced.
• for those who are one step further and are directly threatened to lose their house at auction, in September they open a new possibility of protecting their main residence through the Extrajudicial Mechanism.
The changes in the Extrajudicial is perhaps the greatest and most permanent intervention the Ministry of National Economy and Finance with the new package: tackles all debts as a whole and not individually by giving a holistic solution to debtors.
Not by chance, the Minister of National Economy and Finance Kyriakos Pierrakakis It now characterizes the Extrajudicial Mechanism «super gun» for the management of private debt, but also announcing new interventions in the near future.
What does it do and who does it do?
The new measures, among which households and businesses are invited to choose which and how to exploit, are now beginning to apply, after the passage of the Ministry of National Economy and Finance's multidisciplinary draft.
Specifically:
1) 72 instalments for old debts
For those who only owe to the State (tax, customs, insurance funds) the first and most immediate exit is 72 installments. The new arrangement concerns outstanding debts created by the end of 2023 and gives more breath than the fixed regulation of 24 installments.
The relief concerns mainly old debts, from the time of the pandemic and the major energy crisis of 2023: the debtor will choose more doses in order to have a much smaller monthly dose. For 18,000 euros in Public, a debtor who currently has to pay around EUR 750 per month with 24 instalments of fixed regulation, will be able to distribute his debt in up to 72 instalments and drop the monthly charge around EUR 250, more than interest.
For an employee with an income of 1,400 or 1,500 euros, this difference is significant. Very often is the difference between «I remain consistent» and in «I'm losing the setting again.».
The same goes for a small business with debts in EXPAS and VAT. Thanks to the ability to break the amount in more instalments, the debtor can keep tax and insurance information, avoiding new seizures.
In any case, 72 doses are adjusted «disposable»The deadline for applications is 31 December 2026, and any other debts which have been incurred since 1 January 2024 are required. Thus 72 installments do what any emergency arrangement promises: it does not solve everything, but gives greater scope to those who have debts to the State to meet other needs.
(2) Fixed accounts
For many professionals the biggest daily problem is not just debt. It's that they can't even work. Money goes in, but the bill's blocked. And without an account there's no business.
Here comes the new possibility of lifting the seizure. If the debtor pays 25% of the debt and settles the balance, he may request that his account be unblocked. This is important for a freelance professional who lives off his receipts.
A dealer with a debt of 20,000 euros, for example, can pay 5,000 euros, regulate the remaining 15,000 euros and request the release of his account. The same applies to a small company that needs to regain liquidity for suppliers, wages and operating costs.
With the problem of tying their money they live every day 1.7 million taxpayers which have already been seized (without counting those who are under compulsory debt recovery measures in LCAs, banks or individuals), while a series of 2,4 million debtors (VAT) are still in the lobby for debts over 500 euros, for which seizures may be imposed – but still have not been implemented.
However, all these debtors will be relieved immediately, as, under another provision, the irrevocable limit on bank accounts, from EUR 1,250 to EUR 1,600, is increased for debts to the State.
An additional 350 euros are released each month. The irrevocable threshold also increases for debts to individuals and banks: from 1,500 to 1,600 euros (such as to the State) but also from 2,000 to 2,200 euros applicable when it comes to joint accounts with more than one beneficiary, ensuring an additional 100-200 euros available monthly income or 1,200 to 2,400 euros additional annually.
3) Extrajudicial: doses and «haircut» debts under EUR 10,000
Οταν τα χρέη δεν είναι μόνο προς την Tax και τα Ταμεία, αλλά αφορούν και τράπεζες, κάρτες ή δάνεια σε servicers, τότε ο Εξωδικαστικός παραμένει η πιο πλήρης λύση «όλα σε ένα»: μία αίτηση, μία πρόταση, μία συνολική ρύθμιση.
Η σημαντικότερη αλλαγή είναι ότι το όριο ένταξης πέφτει από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι ανοίγει μια πόρτα σε πάνω από 1 εκατομμύριο μικροοφειλέτες, η οποία έμενε κλειστή για αυτούς έως τώρα.
Η νέα δυνατότητα ενεργοποιείται στο τέλος του Ιουλίου. Με ελάχιστη δόση τα 50 ευρώ τον μήνα, ένα χρέος στο Δημόσιο θα μπορεί να «κουρευτεί» και να ρυθμιστεί σε εκατοντάδες δόσεις σε μόνιμη βάση – κάτι που δεν έκαναν πάμπολλες άλλες έκτακτες ρυθμίσεις στο παρελθόν.
4) Προστασία κατοικίας
Η πιο ευαίσθητη αλλαγή αφορά τη διάσωση της κύριας κατοικίας. Για πρώτη φορά η κύρια κατοικία περνά σε ξεχωριστή ζώνη προστασίας μέσα στον Εξωδικαστικό. Μέχρι τώρα την πρόταση ρύθμισης καθόριζαν η συνολική περιουσία, τα εισοδήματα και οι συνολικές υποχρεώσεις του οφειλέτη. Με το νέο καθεστώς το σπίτι θα αντιμετωπίζεται πολύ πιο στοχευμένα.
Το μέτρο έχει την εξής λογική: όπως και στον παλιό νόμο Κατσέλη, θα μπορεί ο οφειλέτης να εξαιρέσει την κύρια κατοικία του από τον πλειστηριασμό της περιουσίας του.
Η πλατφόρμα του Εξωδικαστικού -όπως παλαιότερα έκαναν τα Ειρηνοδικεία– βλέπει τι άλλα περιουσιακά στοιχεία έχει ο οφειλέτης και του δίνει τη δυνατότητα να ζητήσει να διασώσει το σπίτι του, αποπληρώνοντας ό,τι μπορεί, με όποιο εισόδημα του απομένει.
Στον Εξωδικαστικό τα πράγματα είναι καλύτερα: από Σεπτέμβριο αν κάποιος χρωστάει σε τράπεζα 150.000 ευρώ αλλά έχει, π.χ., δύο-τρία οικόπεδα, μπορεί, εφόσον θέλει να διασώσει την κατοικία του (αξίας, π.χ., 100.000 ευρώ), να επιλέξει όταν ξεκινήσει να κάνει αίτηση ότι διαχωρίζει το σπίτι από την υπόλοιπη περιουσία του.
Τότε η οφειλή «κουρεύεται» στα 100.000 ευρώ ή και λιγότερα (αφαιρώντας όποια οικόπεδα επιλέξει) και θα αποπληρώσει σε έως και 420 δόσεις (35 χρόνια) μειώνοντας δραστικά και οφειλή και δόση, για τον πρόσθετο λόγο μάλιστα ότι ο αλγόριθμος του Εξωδικαστικού θα τον αντιμετωπίζει ως πιο φτωχό από όσο είναι σήμερα, έχοντας και σπίτι και οικόπεδα.
5) Ο νόμος Κατσέλη ξαναγράφεται
Η πιο βαριά κληρονομιά της κρίσης που έζησε η Ελλάδα ήταν τα μεγάλα χρέη που άφησε σε όσους έχασαν σχεδόν τα πάντα και προσπαθούν να διασώσουν τουλάχιστον το σπίτι που πήραν με δάνειο. Αυτούς λοιπόν αφορά η επαναρρύθμιση του νόμου 3869 του 2010, γνωστού και ως Katseli law.
Για όσους έχουν ενεργές δικαστικές ρυθμίσεις, αλλάζει άμεσα ο τρόπος που υπολογίζονται οι τόκοι. Πλέον ο τόκος μπαίνει πάνω στη μηνιαία δόση και όχι πάνω στο συνολικό υπόλοιπο του δανείου. Αυτό από μόνο του ρίχνει το κόστος της ρύθμισης θεαματικά.
Για όσους πλήρωναν επί χρόνια περισσότερο απ’ όσο θα έπρεπε με τον παλιό τρόπο υπολογισμού, το κράτος δίνει και αναδρομική διόρθωση. Τα επιπλέον ποσά αναγνωρίζονται ως κεφάλαιο και αφαιρούνται από τις τελευταίες δόσεις. Ετσι, το δάνειο κλείνει νωρίτερα και με μικρότερη επιβάρυνση.
Τι συμβαίνει στην πράξη;
Ιδού ένα πραγματικό παράδειγμα: δανειολήπτης έκανε αίτηση να υπαχθεί στον Ν.3869 του 2010 για να διασώσει την κύρια κατοικία από πλειστηριασμό. Η υπόθεση εκδικάστηκε το 2024. Εως το 2022 είχε φτάσει να χρωστά 405.000 ευρώ για δάνεια που πήρε και εγγυήσεις που έδωσε από το 2005 έως το 2008.
Το δικαστήριο έκρινε ότι τα εισοδήματά του (3.600 ευρώ τον μήνα το 2008) επαρκούσαν για αποπληρωμές δανείου, αλλά από το 2011 μειώθηκαν ενώ το 2014 έμεινε άνεργος.
Βλέποντας ότι, πλην της κατοικίας του, δεν είχε άλλα περιουσιακά στοιχεία να ρευστοποιήσει (ακίνητα, οχήματα κ.λπ.), το δικαστήριο συνεκτίμησε τα χαμηλά εισοδήματα εκείνου και της συζύγου του και αποφάσισε να εξαιρέσει το σπίτι από πλειστηριασμό.
Για να το σώσει, επέβαλε στον οφειλέτη να πληρώνει χρέος 45.000 ευρώ (διαγράφοντας τα υπόλοιπα 360.000 ευρώ) με 240 δόσεις για 20 έτη και δόση 187,5 ευρώ τον μήνα. Ωστόσο, όπως προέβλεπε ο νόμος Κατσέλη, όρισε η πληρωμή να γίνεται εντόκως, με βάση το μέσο σταθμικό στεγαστικού δανείου (3,6% ετησίως).
Τι σημαίνει;
• Με την τοκοχρεολυτική μέθοδο υπολογισμού πληρωμών που η ασάφεια του νόμου επέτρεπε να εφαρμόζεται (δηλαδή τόκος στο σύνολο της οφειλής σε βάθος 20ετίας) έβγαινε στον οφειλέτη να πληρώνει δόση 263 ευρώ για 240 μήνες. Σε 20 χρόνια θα είχε καταβάλει συνολικά 63.120 ευρώ, εκ των οποίων 50.000 ευρώ για την οφειλή του και περίπου 13.120 ευρώ για τόκους.
• Με υπολογισμό του τόκου στη δόση ανά μήνα, όμως, όπως θα γίνεται εφεξής για όσους έχουν ενεργές δικαστικές ρυθμίσεις, η δόση πέφτει στα 188 ευρώ: δηλαδή 187,5 για το χρέος του και μόλις μισό ευρώ για τόκους! Κατά συνέπεια, στο τέλος των 240 δόσεων θα έχει καταβάλει 45.000 ευρώ για τα χρέη του και μόλις 120 ευρώ για τόκους ή συνολικά 45.120 ευρώ. Με τη μέθοδο αυτή, το 99% των τόκων διαγράφεται – σχεδόν σαν ο νόμος του 2010 να όριζε άτοκη αποπληρωμή.
5+1) Αναδρομική ισχύς για υπερβάλλουσες πληρωμές
Η διάταξη Πιερρακάκη ισχύει όμως και αναδρομικά: τυχόν υπερβάλλουσες πληρωμές διαγράφουν τις τελευταίες δόσεις.
Στο ίδιο (πραγματικό) παράδειγμα, το 2024 το δικαστήριο έδωσε στον οφειλέτη και απαλλαγή πληρωμής για τα τρία πρώτα χρόνια (μηδενικές μηνιαίες καταβολές μέχρι σήμερα). Αρα δεν πλήρωσε και δεν θα του επιστραφεί τίποτα.
Αν όμως ο οφειλέτης είχε ξεκινήσει να αποπληρώνει με την πρώτη μέθοδο υπολογισμού τόκων, εδώ και δύο χρόνια θα πλήρωνε 75 ευρώ παραπάνω κάθε μήνα ή 1.800 ευρώ περισσότερα έως τώρα.
Οι υπερβάλλουσες πληρωμές 1.800 ευρώ αντιστοιχούν σε 9,5 μηνιαίες δόσεις των 187,5 ευρώ που το δικαστήριο όρισε να καταβάλλει. Αυτές αφαιρούνται από τις καταληκτικές δόσεις που θα πλήρωνε στο τέλος της 20ετίας και, άρα, το χρέος θα τέλειωνε 10 μήνες νωρίτερα από το προβλεπόμενο όριο το οποίο όρισε το δικαστήριο.
Η ρύθμιση, πάντως, αφορά μόνο τις ενεργές υποθέσεις. Οσοι έχουν ήδη χάσει τη ρύθμιση ή έχουν αποπληρώσει το χρέος τους, δεν μπαίνουν στη διαδικασία.
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Getty Images / Ideal image
