There are milestones in economic and geopolitical history that act as sound distress bells. The decline of the United States' strategic oil reserves (SPR) under the psychological and strategic barrier of 300 million barrels, at the lowest point since January 1983, undoubtedly constitutes such a milestone.
Of the 726.6 million barrels of 2009, «fort» American energy shielding appears dangerously low at 298.7 million barrels. At a time when the world chessboard is set on fire by ongoing conflicts and the unstable flow of hydrocarbons from the Middle East. Revealing structural pathogens, political expediency and a constant underestimation of long-term risks.
Stocks are only 42% of full capacity
The recent vertical fall, with the loss of 6.1 million barrels in just one week, is not an isolated episode. But another link to a large-scale chain of intervention. The decision of President Donald Trump's government to proceed with the release of 172 million barrels, in response to Tehran's attempt to limit or strangle oil transport through the Straits of Hormuz, showed that Washington now consumes one of the most important geopolitical «weapons» created after the oil shock of the 1970s.
The SPR was created in 1975, in the wake of the Arab oil embargo, just so that a geopolitical crisis could not turn into economic paralysis. Being one of the greatest energy for decades «Insurance» of the planet.
The question is not whether the US now has enough oil. The question is how much of their strategic reserve and for how long, they can still use in an extended crisis. Given that before the US military operation against Iran at the end of February, the SPR had about 415 million barrels, the current precipitation at 298.7 million barrels, shows Washington is almost exclusively burdening the stabilisation of international markets. This move, although it fits within the framework of the coordinated actions of the International Energy Agency (IEA), which mobilised a total of 400 million barrels worldwide, brings the American stock close to its safety limits. After the approved capacity of the SPR according to the Department of Energy amounts to 714 million barrels, which are stored in underground salt caves along the coast of Texas and Louisiana.
The mutation of the SPR, from shield to policy tool
The philosophy behind the creation of the SPR in 1975 was perfectly clear. To be an impenetrable mound against unprecedented geopolitical supply interruptions, protecting the American economy and consumers from explosive prices.
So in 2022 the Biden government decided to throw some 180 million barrels into the market, after Russia invaded Ukraine and the energy shock that followed. It was the largest single release in SPR history. Reason was financially understandable. Increased market supply, lower price pressure and reduced inflationary effects for American households and businesses.
Event analysed in October 2022, in the article: «OPEC+ and stocks judge oil price» Here..
In March 2026, the Trump government reactivated the strategic reserve, this time in a very different geopolitical environment. The US has announced release of 172 million barrels. The reason was the same that had led to the creation of the SPR half a century ago, when a geopolitical danger threatened the smooth flow of oil.
Μόνο που αυτή τη φορά το επίκεντρο είναι τα Στενά του Ορμούζ. Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη ειρωνεία. Οι ΗΠΑ έχουν καταφέρει τα τελευταία χρόνια να γίνουν η μεγαλύτερη πετρελαιοπαραγωγός χώρα του κόσμου. Με αποτέλεσμα η ενεργειακή τους εξάρτηση από τη Μέση Ανατολή να έχει μειωθεί δραματικά. Παρόλα αυτά, μια κρίση στο Ορμούζ εξακολουθεί να μπορεί να προκαλέσει τεράστιο πλήγμα στην αμερικανική οικονομία. Γιατί; Διότι η αγορά πετρελαίου είναι μια παγκόσμια αγορά.
O ρόλος του SPR και ο παράγων «χρόνος»
Περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ενεργειακών ροών διέρχεται από το Στενό του Ορμούζ. Η διατάραξη αυτών των ροών δεν σημαίνει ότι σταματούν οι αμερικανικές πετρελαιοπηγές.
Σημαίνει ότι μειώνεται η παγκόσμια προσφορά. Και όταν μειώνεται η παγκόσμια προσφορά, αυξάνεται η παγκόσμια τιμή. Αυτό ακριβώς είναι το σημείο στο οποίο το SPR αποκτά αξία. Το SPR δεν δημιουργήθηκε για να κάνει τις ΗΠΑ αυτάρκεις. Δημιουργήθηκε για να «αγοράζει χρόνο». Χρόνο μέχρι να αυξηθεί εκ νέου η παραγωγή. Χρόνο μέχρι να ξαναλειτουργήσουν τα διυλιστήρια. Χρόνο μέχρι να βρεθούν εναλλακτικές διαδρομές. Χρόνο μέχρι να αποκατασταθεί η ενεργειακή εφοδιαστική αλυσίδα. Και χρόνο μέχρι να υποχωρήσει ο πανικός και να επανέλθει η ομαλότητα στις αγορές.
Ε, αυτός ο χρόνος είναι σήμερα ακριβότερος από ποτέ.
Το κρυφό πρόβλημα των Αμερικανών Στρατηγικών Αποθεμάτων
Το μείζον ζήτημα του SPR δεν περιορίζεται αποκλειστικά στον αριθμό των βαρελιών που αναγράφονται στις μηνιαίες εκθέσεις του Υπουργείου Ενέργειας. Έκθεση του αμερικανικού Government Accountability Office (GAO) έχει προειδοποιήσει ότι το SPR αντιμετωπίζει σημαντικές καθυστερήσεις συντήρησης και προβλήματα υποδομών. Το GAO σημειώνει ότι η επιχειρησιακή δυνατότητα του αποθέματος έχει περιοριστεί σημαντικά, ενώ η δυνατότητα επαναπλήρωσης είναι επίσης χαμηλότερη από τις αρχικές προδιαγραφές. Με δυο λόγια, η φυσική και τεχνολογική κατάσταση των εγκαταστάσεων του SPR παρουσιάζει σοβαρά σημάδια κόπωσης.
Λόγω ετών υποεπένδυσης και καθυστερήσεων στον εκσυγχρονισμό των υποδομών, σημαντικό ποσοστό του αποθέματος δεν είναι άμεσα διαθέσιμο για άντληση, εξαιτίας τεχνικών εργασιών, περιορισμών στα σπήλαια άλατος και προβλημάτων στους αγωγούς. Αναλυτές της αγοράς επισημαίνουν ότι η πραγματική ικανότητα αντίδρασης του συστήματος υπολείπεται σημαντικά των θεωρητικών προδιαγραφών του σχεδιασμού του. Με άλλα λόγια, ακόμη και τα βαρέλια που «υπάρχουν στα χαρτιά» ενδέχεται να απαιτούν σύνθετες και χρονοβόρες διαδικασίες για να φτάσουν στην αγορά σε περίπτωση μιας ξαφνικής, ολικής ενεργειακής κρίσης.
Ως αποτέλεσμα το πρόβλημα του SPR από καθαρά λογιστικό μετατρέπεται και σε στρατηγικό. Διότι ένα βαρέλι που βρίσκεται αποθηκευμένο μέσα σε ένα σπήλαιο και δεν μπορεί να διοχετευτεί με ταχύτητα στην αγορά δεν έχει την ίδια αξία με ένα βαρέλι που μπορεί να διοχετευθεί άμεσα. Το SPR είναι επομένως ένας συνδυασμός αποθέματος και υποδομών. Και αν το ένα από τα δύο αποδυναμωθεί, αποδυναμώνεται ολόκληρο το σύστημα και η αποτελεσματικότητα του αφήνει ένα κενό.
Το παράδοξο της αμερικανικής ενεργειακής υπερδύναμης
Ποτέ άλλοτε οι ΗΠΑ δεν ήταν τόσο ισχυρές ενεργειακά. Αλλά ταυτόχρονα ποτέ άλλοτε τις τελευταίες δεκαετίες δεν είχαν τόσο χαμηλό στρατηγικό απόθεμα. Οι ΗΠΑ παράγουν τεράστιες ποσότητες πετρελαίου, διαθέτουν τεράστια παραγωγική δυναμικότητα και έχουν ανατρέψει την ενεργειακή γεωγραφία του πλανήτη χάρη στην επανάσταση του shale oil. Όμως αυτό δεν καταργεί τη χρησιμότητα του SPR. Αντίθετα, η σημερινή κρίση αποδεικνύει ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν είναι συνώνυμη με την ενεργειακή παραγωγή. Είναι συνάρτηση της παραγωγής, των αποθεμάτων, των διυλιστηρίων, των αγωγών, των θαλάσσιων οδών και πάνω από όλα της γεωπολιτικής.
Το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας έχει ήδη υπογραμμίσει την ανάγκη επαναπλήρωσης του αποθέματος. Όμως η ανάγκη αυτή βρίσκεται αντιμέτωπη με δυο κομβικές ερωτήσεις. Η πρώτη αφορά την τιμή που θα αγοραστεί το πετρέλαιο και η δεύτερη αφορά την ταχύτητα εκτέλεσης της διαδικασίας.
Εδώ δημιουργείται ένα δεύτερο παράδοξο. Η Ουάσιγκτον θέλει χαμηλές τιμές πετρελαίου για να περιορίσει τον πληθωρισμό και να στηρίξει τον καταναλωτή. Ταυτόχρονα θέλει να αγοράσει εκατοντάδες εκατομμύρια βαρέλια για να ξαναγεμίσει το SPR. Όμως όσο αγοράζει, αυξάνει τη ζήτηση. Και όσο αυξάνει τη ζήτηση, δημιουργεί ανοδική πίεση στις τιμές. Επομένως αναπλήρωση του SPR, μπορεί να εξελιχθεί σε μια από τις μεγαλύτερες κρατικές επιχειρήσεις αγοράς πετρελαίου των επόμενων ετών.
Η ανάγκη επαναχάραξης της στρατηγικής του SPR
Η πτώση των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου κάτω από τα 300 εκατομμύρια βαρέλια χτυπάει καμπανάκι για την Ουάσιγκτον, αλλά και ευρύτερα για τη Δύση. Η ενεργειακή μετάβαση μπορεί να βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα, πλην όμως οι παραδοσιακοί υδρογονάνθρακες παραμένουν η κεντρική ενεργειακή αρτηρία της παγκόσμιας οικονομίας.
Το SPR δημιουργήθηκε για να προστατεύει τις Ηνωμένες Πολιτείες από τα απρόβλεπτα γεωπολιτικά σοκ και όχι για να καλύπτει τα κενά μιας κοντόφθαλμης πολιτικής διαχείρισης των τιμών, όπως είχε αναλυθεί τον Ιούνιο του 2023 στο άρθρο: «Γιατί οι traders δεν κυνηγούν το πετρέλαιο», εδώ https://www.liberal.gr/agores/giati-oi-traders-den-kynigoyn-petrelaio.
Αν η αμερικανική κυβέρνηση επιθυμεί να διατηρήσει τον ηγετικό της ρόλο και την ενεργειακή της ασφάλεια, η δέσμευση της για την επιθετική αναπλήρωση και τον ριζικό εκσυγχρονισμό των υποδομών του SPR δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική αναγκαιότητα, αλλά μια εθνική προτεραιότητα για την παραμονή των ΗΠΑ στο θρόνο της ενεργειακής κυριαρχίας. Καθώς στη γεωπολιτική ιστορία, έχει αποδειχθεί πως τα «άδεια οχυρά», δεν κατάφεραν ποτέ να αποτρέψουν τους εισβολείς.
