Bonded with wine, ouzo, spirits the region of Tyrnavos – for the old ones anyway it is perfectly identified with the song, which Spyros Zagoraeus used to say and spoil the tracks.
How he has managed and prospered for so many years, we are told by the president of the Tyrnavos Wine Cooperative, Christos Tsitsiringos, who represents the cooperative organization of both KEOSE and ETHEA.
With studies at the TEI Agricultural Machinery and Irrigations in Larissa, two sons of farmers and a daughter engineer, he hopes «how the new generation will love the earth and with its knowledge will bulge Greek agriculture and give new orientation and new bases, away from micro-party logic».
But the important issue he raises is that in a country like Greece, where the world has no confidence in the cooperatives, Thessalian producers consider that the many «brothers» They get better prices than their own logic. Here is what makes this cooperative, which has been operating since 1961, stand out in a mindset and practice through the words of its president, Christos Tsitsiringos, who has spent the 3rd term at his wheel.
Tyrnavu Wine Cooperative, 65 years of life. What is your secret and you have resisted the different crises that the country and the agricultural sector have been through?
The Tyrnavu Wine Cooperative measures 65 years of continuous presence and this in itself shows that there is no one «secret» But a firm philosophy. Our resistance to crises – economic, institutional or even climate – is based mainly on collectiveity and trust among members.
From our first day of operation, the aim was to support the winemaker of the region, giving him a way out for his production and fair compensation. This social footprint kept the cooperative alive even in the most difficult times for the country and the agricultural sector.
Παράλληλα, δεν μείναμε στάσιμοι. Δεν αφήσαμε τις κομματικές αποχρώσεις να μας χωρίσουν. Οι κομματικές μας αντιλήψεις μένουν έξω από την πύλη του συνεταιρισμού. Επενδύσαμε στον εκσυγχρονισμό, στην ποιότητα των προϊόντων μας και στο ανθρώπινο δυναμικό. Προσαρμοστήκαμε στις απαιτήσεις της αγοράς, ανοίξαμε νέους δρόμους σε κρασιά και αποστάγματα και δώσαμε έμφαση στην εξωστρέφεια.
Τέλος, σημαντικό ρόλο έπαιξε η υπευθυνότητα στη διοίκηση και η διαφάνεια. Όταν τα μέλη γνωρίζουν ότι ο συνεταιρισμός λειτουργεί με κανόνες και προοπτική, τον στηρίζουν ενεργά. Αυτό είναι και το μεγαλύτερο «κεφάλαιό» μας όλα αυτά τα χρόνια.
Από τον ιστορικό συνεταιρισμό των Αμπελακίων μέχρι σήμερα η Θεσσαλία έχει αναπτύξει μία ιδιαίτερη συνεταιριστική κουλτούρα. Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά αυτής της κουλτούρας, που κάνουν τους Θεσσαλούς παραγωγούς να λειτουργούν καλύτερα σε συνεταιριστικά σχήματα;
Η Θεσσαλία έχει βαθιές ρίζες στο συνεταιριστικό κίνημα, ήδη από τον ιστορικό συνεταιρισμό των Αμπελακίων. Αυτό που την κάνει να ξεχωρίζει, είναι η συνείδηση της συλλογικής δύναμης: οι παραγωγοί γνωρίζουν ότι μέσα από οργανωμένα σχήματα μπορούν να πετύχουν καλύτερες τιμές, σταθερότητα και πρόσβαση στις αγορές.
Κύριο χαρακτηριστικό είναι η ενεργή συμμετοχή των μελών. Ο συνεταιρισμός δεν αντιμετωπίζεται ως μια απλή επιχείρηση αλλά ως κοινή προσπάθεια, όπου όλοι έχουν λόγο και ευθύνη. Αυτό ενισχύει την εμπιστοσύνη και τη διαφάνεια.
Παράλληλα, υπάρχει έντονη η αλληλεγγύη, ιδιαίτερα σε δύσκολες περιόδους, ενώ σημαντικό ρόλο παίζει και η συνέχεια από γενιά σε γενιά. Έτσι, το συνεταιριστικό κίνημα στη Θεσσαλία παραμένει ζωντανό, προσαρμόζεται και αποτελεί ουσιαστικό εργαλείο ανάπτυξης για τον αγροτικό κόσμο».
Έχουν γίνει αρκετές παρεμβάσεις στη νομοθεσία, υπήρξε το ζήτημα του ΟΠΕΚΕΠΕ κι έχουν δοθεί κίνητρα για ν΄ αναπτυχθούν οι συνεταιρισμοί. Τι θα αλλάζατε ώστε να ανθίσουν ξανά οι συνεταιρισμοί πανελλαδικά;
Θα έδινα έμφαση σε στοχευμένα και ουσιαστικά κίνητρα για να ενισχυθεί η συμμετοχή των παραγωγών στους συνεταιρισμούς. Συγκεκριμένα, θα ζητούσα μια σημαντική φορολογική ελάφρυνση – της τάξης του 50% – για τους παραγωγούς, που συνεταιρίζονται ώστε να γίνει στην πράξη πιο ελκυστική, η ένταξη και η παραμονή σε συλλογικά σχήματα.
Παράλληλα, θεωρώ απαραίτητο να ξεκαθαρίσουν οι ρόλοι. Άλλο είναι ο παραγωγικός συνεταιρισμός, που λειτουργεί ως επιχειρηματική οντότητα με στόχο την ανάπτυξη και την αξία των προϊόντων κι άλλο ο συνδικαλισμός, που έχει διαφορετική αποστολή. Αυτός ο διαχωρισμός θα ενισχύσει τη σοβαρότητα και την αξιοπιστία του συνεταιριστικού χώρου.
Επιπλέον, πιστεύω ότι όσοι κατέχουν ηγετικές θέσεις θα πρέπει να έχουν αποδεδειγμένη επαγγελματική δραστηριότητα και οικονομική ανεξαρτησία, ώστε να μην εξαρτώνται από τον συνεταιρισμό για προσωπικό όφελος. Αυτό ενισχύει τη διαφάνεια και την εμπιστοσύνη.
Τέλος, χρειάζεται σταθερό θεσμικό πλαίσιο και λιγότερη γραφειοκρατία. Μόνο έτσι οι συνεταιρισμοί μπορούν να αποκτήσουν ξανά δυναμική σε πανελλαδικό επίπεδο.
Έχετε καταφέρει να έχετε 80 κωδικούς σε κρασί και αποστάγματα. Συστήσατε ξανά το παλαιωμένο τσίπουρο Τυρνάβου, δημιουργήσατε τσίπουρο με σαφράν. Τι κοινό έχει αυτή η αγορά, που βασίζεται στην καινοτομία;
Η αγορά του κρασιού και των αποσταγμάτων σήμερα έχει ένα κοινό βασικό χαρακτηριστικό: αναζητά διαφοροποίηση και αυθεντικότητα μέσα από την καινοτομία. Ο καταναλωτής δεν αρκείται πλέον σε ένα ποιοτικό προϊόν, θέλει ταυτότητα, ιστορία και κάτι ξεχωριστό.
Για εμάς, όμως, πάνω απ’ όλα είναι η ποιότητα. Αυτό είναι το θεμέλιο, που μας επέτρεψε να αναπτύξουμε ένα ευρύ χαρτοφυλάκιο προϊόντων και να κερδίσουμε την εμπιστοσύνη της αγοράς. Παράλληλα, ενισχύουμε συνεχώς την παρουσία μας μέσα από συμμετοχές σε εκθέσεις, συνέδρια και διαγωνισμούς, προβάλλοντας τα προϊόντα μας στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Είτε μιλάμε για το παλαιωμένο τσίπουρο Τυρνάβου, είτε για πιο σύγχρονες προσεγγίσεις, όπως το τσίπουρο με σαφράν, το κοινό στοιχείο είναι η σύνδεση της παράδοσης με νέες ιδέες. Η καινοτομία για εμάς σημαίνει εξέλιξη, χωρίς να χάνουμε την αυθεντικότητα.
Ταυτόχρονα, η καινοτομία από μόνη της δεν αρκεί. Χρειάζεται σωστή διαφήμιση και στοχευμένη προβολή, ώστε το κοινό να γνωρίσει τα προϊόντα και να κατανοήσει τη μοναδικότητά τους. Σε μια ιδιαίτερα ανταγωνιστική αγορά, η ποιότητα σε συνδυασμό με την ενεργή παρουσία και την επικοινωνία είναι αυτή που τελικά κάνει τη διαφορά.
Εξάγετε κρασιά και αποστάγματα στην Ευρώπη αλλά και σε τρίτες χώρες. Μιλήστε μας για τις τρεις μεγαλύτερες δυσκολίες, που συναντήσατε ώστε τα προϊόντα να έχουν τύχη στο ράφι
Η εξαγωγική δραστηριότητα είναι μια μεγάλη πρόκληση και δεν αρκεί μόνο η ποιότητα του προϊόντος για να πετύχεις. Η πρώτη και βασικότερη δυσκολία είναι ο έντονος ανταγωνισμός. Στις διεθνείς αγορές τα ελληνικά προϊόντα βρίσκονται απέναντι σε καθιερωμένες χώρες με ισχυρά brands και μεγάλη παρουσία στο ράφι. Έχουμε κάνει μία προσπάθεια και τα προϊόντα μας φτάνουν από τον Καναδά μέχρι την Αυστραλία.
Η δεύτερη δυσκολία αφορά στην αναγνωρισιμότητα. Το ελληνικό κρασί και ιδιαίτερα τα αποστάγματα, όπως το τσίπουρο, δεν είναι πάντα γνωστά στο εξωτερικό. Χρειάζεται συνεχής προσπάθεια, επενδύσεις σε προβολή και εκπαίδευση της αγοράς για να κατανοήσει ο καταναλωτής το προϊόν.
Η τρίτη σημαντική πρόκληση είναι το κόστος και η πρόσβαση στα δίκτυα διανομής. Μεταφορικά, δασμοί αλλά και η είσοδος σε οργανωμένες αλυσίδες απαιτούν ισχυρές συνεργασίες και συνέπεια.
Γι’ αυτό και επιμένουμε στην ποιότητα, στη σταθερότητα και στην παρουσία μας σε διεθνείς εκθέσεις, ώστε να χτίζουμε βήμα-βήμα τη θέση μας στις αγορές του εξωτερικού.
Η κλιματική αλλαγή είναι εδώ και η Θεσσαλία τη βίωσε με τον χειρότερο δυνατό τρόπο με Ιανό, Daniel κ.ά. Τι πρέπει να αλλάξει στην επόμενη ΚΑΠ και ποια είναι η άποψή σας για τις αναμπελώσεις και τις νέες ποικιλίες;
Η κλιματική αλλαγή δεν είναι πλέον μια θεωρητική απειλή, τη βιώνουμε έντονα στη Θεσσαλία με φαινόμενα όπως ο «Ιανός» και ο «Daniel». Η επόμενη ΚΑΠ οφείλει να δώσει έμφαση στην πρόληψη και την ανθεκτικότητα, με γρήγορες αποζημιώσεις αλλά και ουσιαστική στήριξη για επενδύσεις σε υποδομές και μέτρα προσαρμογής.
Σε ό,τι αφορά στις αναμπελώσεις είναι αναγκαίες αλλά πρέπει να γίνουν με στρατηγική. Για εμάς, προτεραιότητα είναι να θωρακίσουμε την ποικιλία Μοσχάτο Τυρνάβου, που αποτελεί βασικό στοιχείο της ταυτότητάς μας. Είναι μία κατηγορία μόνο του και τρέχει πάντα καλά στην αγορά.
Υπάρχει και μία στροφή της νεολαίας προς το κρασί και τ’ αποστάγματα – αντί για τα σκληρά ποτά – κι αυτό φαίνεται και στις γευσιγνωσίες, που κάνουμε. Προς αυτή την κατεύθυνση, γίνεται ήδη προσπάθεια κλωνικής επιλογής και διατήρησης του γενετικού υλικού της ποικιλίας, ώστε να διαφυλαχθούν τα ιδιαίτερα ποιοτικά και αρωματικά χαρακτηριστικά του προϊόντος στην περιοχή, προσαρμόζοντάς το παράλληλα στις νέες κλιματικές συνθήκες. Οι νέες ποικιλίες μπορούν να έχουν ρόλο, αλλά δεν πρέπει να αλλοιώσουν τον χαρακτήρα της τοπικής αμπελουργικής ταυτότητας.
