Της Ελευθερίας Κούρταλη
Το Καζακστάν δεν συζητά για την τεχνητή νοημοσύνη, την εφαρμόζει. H τεχνητή νοημοσύνη δεν αντιμετωπίζεται ως τάση αλλά αναγνωρίζεται ως βασική οικονομική και θεσμική κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης της χώρας.
Η ψηφιακή κυριαρχία και η τεχνολογική ηγεσία εξαρτώνται από το πόσο γρήγορα μπορεί κάποια χώρα να υιοθετήσει την καινοτομία. Το Καζακστάν έχει ήδη καθιερωθεί ως ένας από τους παγκόσμιους ηγέτες στην GovTech. Ο επόμενος σημαντικός στόχος είναι να μεταβεί από ένα “ψηφιακό” κράτος σε ένα “έξυπνο” κράτος και επενδύει σημαντικά και γρηγορά σε αυτό. Σε αντίθεση με τις συζητήσεις που γίνονται στην Ευρώπη σχετικά με την ΑΙ, για τα ηθικά πλαίσια και τις κανονιστικές φιλοδοξίες, η μεγαλύτερη οικονομία της Κεντρικής Ασίας έχει περάσει ταχύτατα στην εκτέλεση.
Άλλωστε το Καζακστάν καταγράφει πολύ ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης, με το 2025 να έχει “τρέξει” κατά 6,5% και φέτος να προβλέπεται να κινηθεί στο 4,6% ακόμη και σε ένα δύσκολο εξωτερικό περιβάλλον. Η μακροοικονομική σταθερότητα παραμένει ισχυρή, με τα διεθνή αποθεματικά να αυξάνονται κατά 23,8% το 2025 φτάνοντας τα 129,5 δισεκατομμύρια δολάρια, συμπεριλαμβανομένων 62,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε περιουσιακά στοιχεία του Εθνικού Ταμείου. Το Καζακστάν διατηρεί επίσης χαμηλό επίπεδο δημόσιου χρέους: για περισσότερα από δέκα χρόνια, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ παρέμεινε σταθερός κοντά στο 25%.
Η οικονομική διαφοροποίηση βρίσκεται στο επίκεντρο της κυβέρνησης του Καζακστάν. Το νέο μοντέλο ανάπτυξης ενισχύει τον ρόλο των βιομηχανιών μεταποίησης και υψηλής τεχνολογίας. Το μερίδιο της μεταποίησης στο ΑΕΠ αυξήθηκε από 11,3% το 2010 σε 12,7% το 2025, ενώ το μερίδιο των εξορυκτικών βιομηχανιών σχεδόν μειώθηκε στο μισό – από 19,5% σε 11,9%.
Για να επιταχύνει την αύξηση των επενδύσεων, η κυβέρνηση σχεδιάζει να αυξήσει τον λόγο επενδύσεων προς ΑΕΠ στο 23% έως το 2029. Αυτό θα προσελκύσει επιπλέον 120 δισεκατομμύρια δολάρια, ανεβάζοντας τις συνολικές επενδύσεις στα 400 δισεκατομμύρια δολάρια σε διάστημα πέντε ετών, με εστίαση στην ψηφιακή πλατφόρμα και τα περιφερειακά επενδυτικά κέντρα.
Ενσωματώνοντας την Τεχνητή Νοημοσύνη τόσο σε δημόσιους φορείς όσο και σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, το Καζακστάν δεν υιοθετεί απλώς νέα εργαλεία. Είναι χαρακτηρισμό πως πάνω από το 90% των δημόσιων υπηρεσιών στο Καζακστάν είναι online, το 87% των συναλλαγών γίνονται χωρίς μετρητά, τα ιατρικά αρχεία έχουν ψηφιοποιηθεί πλήρως, βελτιστοποιώντας τις υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης, όπως σημείωσε ο Υπουργός Τεχνητής Νοημοσύνης και Ψηφιακής Ανάπτυξης του Καζακστάν, Ζασλάν Μαντίγιεφ.Το Καζακστάν προωθεί με ταχείς ρυθμούς τον ψηφιακό μετασχηματισμό του, με στόχο την πλήρη ψηφιοποίηση εντός τριών ετών. Παράλληλα, επαναπροσδιορίζει τους μηχανισμούς μέσω των οποίων διαμορφώνονται και εκτελούνται οι αποφάσεις, και κάνει την ΑΙ το σημαντικότερο “κομμάτι” της οικονομίας του.
Η Silicon Valley του Καζακστάν
Κρίσιμο ρόλο στην προώθηση της τεχνολογικής προόδου του Καζακστάν παίζει το Astana Hub, που αποτελεί την Silicon Valley της χώρας και αποτελεί το έργο προτεραιότητας του ψηφιακού εκσυγχρονισμού της. Από το 2018, στο Astana Hub, το μεγαλύτερο διεθνές σύμπλεγμα καινοτομίας στην Κεντρική Aσία, έχει δημιουργηθεί ένα οικοσύστημα που παρέχει υπηρεσίες επιτάχυνσης, υποστηρίζει την τεχνολογική επιχειρηματική επώαση, προσφέρει εκπαιδευτικά προγράμματα και φιλοξενεί μια ποικιλία εκδηλώσεων. Επί του παρόντος, το Astana Hub φιλοξενεί περισσότερες από 1.850 εταιρείες πληροφορικής, συμπεριλαμβανομένων πάνω από 470 ξένων μελών, οι οποίες όλες είναι αντιμέτωπες με μηδενική φορολογία.
Εντός του Astana Hub είναι το Tomorrow School, μία peer-to-peer σχολή Τεχνητής Νοημοσύνης, μέσα στο οποίο φοιτούν δωρεάν μαθητές όχι μόνο από τη χώρα αλλά και από αλλά μέρη του κόσμου, στους οποίος παρέχεται επίσης και δωρεάν διαμονή.
Το Astana Hub φιλοξενείται μαζί με αλλά κέντρα και κτίρια όπως αυτό του υπουργείου ΑΙ και ψηφιακής ανάπτυξης, το χρηματοοικονομικό κέντρο (AIFC) και το χρηματιστήριο της Αστάνα, το διεθνές εκθεσιακό κέντρο και το επιχειρηματικό κέντρο, σε ένα χώρο 200.000 τετραγωνικών μέτρων, όπου βρίσκεται και το πρώτο Διεθνές Κέντρο Τεχνητής Νοημοσύνης στην Κεντρική Ασία, το ALEM AI.
Το ALEM AI το οποίο έχει σχήμα σφαίρας εκτείνεται σε οκτώ ορόφους, συνδυάζοντας την εκπαίδευση και την καινοτομία στην Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί βασική πλατφόρμα για έρευνα και εκπαίδευση, νεοσύστατες επιχειρήσεις και διεθνή συνεργασία στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.
Μια άλλη εγχώρια καινοτομία είναι το Aleem, μια εφαρμογή εκμάθησης γλωσσών με τεχνητή νοημοσύνη, ενώ, μεταξύ άλλων, το Καζακστάν έχει αναπτύξει και του δικό του γλωσσικό μοντέλο AlemLLM και ένα σύστημα τύπου ChatGPT, με την ονομασία Oylan. Για την υποστήριξη αυτών των μοντέλων, το Καζακστάν ανέπτυξε το δικό του εθνικό υπερυπολογιστή, το Alem.Cloud (βασίζεται στους τελευταίους επεξεργαστές NVIDIA H200) οποίος κατατάσσεται στην 86η θέση στη λίστα TOP500 των πιο ισχυρών συστημάτων υπολογιστών στον κόσμο.
Το Καζακστάν προχωρά με το μεγάλης κλίμακας έργο Data Center Valley στο Εκιμπαστούζ, στην περιοχή Παβλοντάρ, με στόχο τη δημιουργία του μεγαλύτερου κέντρου data centers στην Κεντρική Ασία με ενεργειακή χωρητικότητα έως και 1 γιγαβάτ. Το έργο προβλέπει σταδιακή επέκταση της υπολογιστικής υποδομής, συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής τεσσάρων κέντρων δεδομένων με επίκεντρο την Τεχνητή Νοημοσύνη, χωρητικότητας 50 μεγαβάτ το καθένα. Μόλις τεθεί σε πλήρη λειτουργία αναμένεται να καθιερώσει το Καζακστάν ως περιφερειακό κόμβο για ψηφιακές υποδομές και υπολογιστική χωρητικότητα, να προσελκύσει επενδύσεις και να δημιουργήσει θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης.
Το Freedom Inside Forum 2026
Το Capital.gr-Forbes επισκέφτηκε το Astana Hub, ALEM AI και το χρηματοοικονομικό κέντρο της Αστάνα καθώς βρέθηκε στην φουτουριστική πρωτεύουσα του Καζακστάν στο πλαίσιο του Freedom Inside Forum 2026, ένα φόρουμ ψηφιακών οικοσυστημάτων – μια πλατφόρμα συζήτησης αφιερωμένη στο μέλλον της τεχνολογίας, των επιχειρήσεων και των ψηφιακών υπηρεσιών, που έλαβε χώρα στο Palace of Independence.
Η εκδήλωση συγκέντρωσε περισσότερους από 3.000 συμμετέχοντες, πάνω από 30 ομιλητές και φιλοξένησε περισσότερες από 20 συζητήσεις και παρουσιάσεις, έφερε σε επαφή μετόχους, επιχειρηματίες, επενδυτές, κυβερνητικούς αξιωματούχους, εκπροσώπους δημιουργικών βιομηχανιών και εταιρείες τεχνολογίας σε μια ενιαία πλατφόρμα, ενώ είχε διαδραστικές ζώνες και επιδείξεις ψηφιακών λύσεων και ευκαιρίες για επαγγελματική δικτύωση.
Εκτός από το ότι ήταν μια από τις σημαντικότερες εταιρικές συγκεντρώσεις τη διοργανώτριας Freedom Holding Corp. μέχρι σήμερα, το σημαντικότερο ήταν το στρατηγικό μήνυμα που πέρασε: Η Freedom δεν είναι απλά ένας τεχνολογικά προηγμένος πάροχος χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, αλλά δημιουργεί την υποδομή ενός πλήρως ολοκληρωμένου ψηφιακού οικοσυστήματος.
Από την εισαγωγή της στον Nasdaq το 2019 η μετοχή της έχει εκτιναχθεί κατά 960%, εξυπηρετεί πλέον περισσότερους από 11 εκατομμύρια πελάτες παγκοσμίως και δραστηριοποιείται σε περισσότερες από 20 χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, μία ανάπτυξη η οποία οφείλεται στο σταδιακό κτίσιμο ενός πολυεπίπεδου ψηφιακού οικοσυστήματος.
Η εφαρμογή Freedom SuperApp, ιδιαίτερα δημοφιλής στο Καζακστάν, έχει αναπτυχθεί ταχύτατα, από 40.000 σε πάνω από 5 εκατομμύρια χρήστες σε λιγότερο από τρία χρόνια, με 4,3 εκατομμύρια να χρησιμοποιούν ενεργά χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και 0,7 εκατομμύρια να χρησιμοποιούν μη χρηματοοικονομικές υπηρεσίες. Η εφαρμογή προσφέρει τραπεζικές, χρηματιστηριακές, ασφαλιστικές και lifestyle υπηρεσίες, προσελκύοντας έως και 10.000 νέους χρήστες καθημερινά. Όπως επισημάνθηκε στο πλαίσιο του Freedom Inside Forum 2026, μέσω της εφαρμογής μπορεί κάποιος να αποκτήσει στεγαστικό δάνειο μέσα σε 24 ώρες. “Δεν πρόκειται για ένα συνονθύλευμα επιχειρήσεων. Είναι μια πλατφόρμα ενσωματωμένη στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων σε πολλά επίπεδα ταυτόχρονα”. Αυτό το μοντέλο ανοίγει πόρτες όχι μόνο στο Καζακστάν. Η Τουρκία και η Ευρώπη στο σύνολό της, είναι αγορές σε εντελώς διαφορετική κλίμακα, αλλά με παρόμοια ζήτηση: για υποδομές στις οποίες μπορεί κανείς να εμπιστευτεί.
Κοντά στην απόκτηση τραπεζικής άδειας στη Γαλλία
Η Freedom έχει φτάσει σε ένα στάδιο όπου το οικοσύστημά της αποτελεί πλέον ένα δυνητικά εξαγώγιμο μοντέλο. Η Ευρώπη, με το μέγεθος και την πολυπλοκότητά της, είναι το λογικό επόμενο βήμα και η απόλυτη δοκιμασία. Σε αυτό το πλαίσιο, η εταιρεία διερευνά ενεργά τη δυνατότητα απόκτησης τραπεζικής άδειας στη Γαλλία, οπως είπε ο Ευγκένι Τιάπκιν, Executive Director, Freedom24.
Σύμφωνα με πληροφορίες, εντός του 2026 η Freedom στοχεύει στην εξαγορά γαλλικής τράπεζας. Η γαλλική κυβέρνηση έχει μάλιστα επιλέξει την Freedom Holding να συμμετάσχει στην ετήσια συνάντηση του Ιουνίου με ξένους επενδυτές και παρέχει ισχυρή υποστήριξη στα σχέδιά της στη χώρα.
Η Τσεχία, η Ρουμανία και η Πορτογαλία να αναγνωρίζονται ως βασικές αγορές ανάπτυξης για το 2026-2027, ενώ η Freedom προχωρά και στην ανάπτυξη της λειτουργικής υποδομής της συμπεριλαμβανομένης της προγραμματισμένης ένταξης της ως μέλους στο Euronext, στο Χρηματιστήριο της Φρανκφούρτης και στο Χρηματιστήριο της Στουτγάρδης, καθώς και στη διεύρυνση του οικοσυστήματος υπηρεσιών. Στόχος είναι να εξελιχθεί από το μοντέλο του παραδοσιακού χρηματιστηριακού μεσίτη σε ένα ευρύτερο χρηματοοικονομικό οικοσύστημα προσανατολισμένο στον πελάτη.
Η εμπιστοσύνη θα είναι κρίσιμη σε αυτή τη μετάβαση, όπως σημείωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Freedom Holding Corp, Τιμούρ Τούρλοφ. Εάν η εταιρεία καταφέρει να γεφυρώσει τόσο τα κανονιστικά όσο και τα καταναλωτικά κενά, μπορεί να εισαγάγει μια νέα ανταγωνιστική δυναμική στην παγκόσμια αγορά fintech, η οποία ορίζεται όχι μόνο από καλύτερα προϊόντα, αλλά και από μια βαθύτερη ενσωμάτωση σε όλες τις χρηματοοικονομικές και πληθώρα ψηφιακών υπηρεσιών.
