Ο Απρίλιος ήταν ένας πολύ καλός χρηματιστηριακός μήνας για το Euronext Athens. Στο τέλος της συνεδρίασης της 30ης Απριλίου, η άνοδος από την τελευταία συνεδρίαση του Μαρτίου ήταν της τάξης του 5,98%, οι περισσότερες μετοχές έκλεισαν τον Απρίλιο αρκετά υψηλότερα από τον Μάρτιο, ενώ από την αρχή του χρόνου ο Γενικός Δείκτης ανεβαίνει κατά 3,21%.
Αν κοιτάξουμε όμως λίγο πιο προσεκτικά τα πράγματα, θα δούμε πως τα πράγματα δεν είναι τελικά τόσο θετικά. Η ανάκαμψη από τα τέλη του Μαρτίου ήταν πολύ πιο δυνατή ενδιάμεσα, καθώς λίγο μετά το Πάσχα ο Γενικός Δείκτης είχε φθάσει στις 2.322,78 μονάδες δηλαδή σχεδόν 14% πάνω από το τέλος του Μαρτίου και στις 30 Απριλίου βρέθηκε στις 2.188,68.
Κάτι αντίστοιχο έγινε και σε πολλές από τις σημαντικές μετοχές της ελληνικής χρηματιστηριακής αγοράς, με τις μεγάλες συστημικές τράπεζες να αποτελούν το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Για να μην αδικούμε την αγορά μας όμως πρέπει να επισημάνουμε πως κάτι παρόμοιο έχει συμβεί σε όλες τις ευρωπαϊκές χρηματιστηριακές αγορές.
Μετά την σημαντική ανάκαμψη που ξεκίνησε λίγο πριν το τέλος του Μαρτίου, το τελευταίο δεκαήμερο του Απριλίου έχασαν όλες έδαφος.
Δεν υπάρχει αμφιβολία πως αυτή η κίνηση του ελληνικού και των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων έχει σχέση με πράγματα που απασχολούν τους επενδυτές σε αυτά τα χρηματιστήρια και λίγο πολύ έχουν ως αφετηρία τον πόλεμο που ξεκίνησε στην Μέση Ανατολή την τελευταία μέρα του Φεβρουαρίου και το ό,τι έχει ακολουθήσει.
Καθώς όμως εμάς μας ενδιαφέρει περισσότερο η δική μας αγορά, σήμερα θα ασχοληθούμε κυρίως με αυτήν. Ο πόλεμος αυτός και ιδίως οι άμεσες επιπτώσεις του στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά και στο διεθνές εμπόριο και οι έμμεσες σε αρκετούς άλλους τομείς, απασχολεί έντονα τους επενδυτές στο Χρηματιστήριο Αθηνών από την ημέρα που ξεκίνησε.
Είναι γνωστό πως από χρηματιστηριακής απόψεως αυτό που ενδιέφερε πάρα πολύ τις διεθνείς αγορές και φυσικά την δική μας ήταν η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ. Η ελπίδα των αγορών ήταν πως οποιαδήποτε διατάραξη της ηρεμίας στην πολύ σημαντική αυτή θαλάσσια διαδρομή δεν θα κρατούσε πολύ και η επιστροφή στην ομαλότητα θα ήταν μάλλον σύντομη.
Η εκεχειρία που επιτεύχθηκε λίγο πριν το Πάσχα μεγάλωσε τις σχετικές ελπίδες και, σε σημαντικό βαθμό, έπαιξε μεγάλο ρόλο στην ανάκαμψη των χρηματιστηρίων. Με την πάροδο του χρόνου όμως έγινε σαφές πως παρά την εκεχειρία, η ναυσιπλοΐα στα Στενά και τον Περσικό Κόλπο παρέμενε πρακτικά «παγωμένη», κάτι που σημαίνει πως η ροή αργού πετρελαίου, προϊόντων διύλισης, LNG, πετροχημικών προϊόντων και άλλων παραγώγων του αργού πετρελαίου και του φυσικού αερίου είναι σχεδόν μηδενική.
Το ίδιο ισχύει και για ένα μεγάλο πλήθος εμπορευμάτων, πρώτων υλών, λιπασμάτων και βιομηχανικών προϊόντων που δεν μπορούν να βγουν από τον Περσικό Κόλπο. Οι διεθνείς επενδυτές βλέπουν τις τιμές να ανεβαίνουν σαν αποτέλεσμα του αποκλεισμού των Στενών ενώ ταυτόχρονα έχουν αρχίσει να πείθονται πως τα πράγματα θα χειροτερέψουν σύντομα και οι αυξήσεις τιμών αφενός θα πολλαπλασιαστούν και αφετέρου δεν θα είναι καθαρά προσωρινής φύσης όπως πολλοί πίστευαν για μερικές εβδομάδες.
Η ελληνική χρηματιστηριακή αγορά προφανώς δεν μπορεί να μείνει αδιάφορη μπροστά σε αυτά που γίνονται και οι μετοχές αρχίζουν σταδιακά να αντικατοπτρίζουν αυτή την ανησυχία. Βλέπουμε να πλήττονται εταιρείες των οποίων οι οικονομικές επιδόσεις επηρεάζονται άμεσα από την αύξηση της τιμής των καυσίμων, όπως οι αεροπορικές και οι ατμοπλοϊκές ναυτιλιακές.
Βλέπουμε όμως πιέσεις και σε επιχειρήσεις που επηρεάζονται άμεσα από την πορεία της οικονομίας, με τις τράπεζες να είναι το πιο σημαντικό παράδειγμα. Παρά την γενική πεποίθηση πως οι ελληνικές μεγάλες τράπεζες είναι υγιείς και έχουν πολύ θετικές προοπτικές, η ανησυχία για την πορεία της οικονομίας βλάπτει τις μετοχές τους.
Οι αναφορές διεθνών οργανισμών όπως το ΔΝΤ σε επικείμενη μείωση του ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης για την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο, καθώς τα ίδια ακούμε και από άλλους παρόμοιους φορείς και από χρηματιστηριακούς αναλυτές.
Έτσι, πολλοί επενδυτές κρατούν πιο συντηρητική στάση σε σχέση με πριν, όχι μόνο σε σχέση με τις τράπεζες αλλά και με τις περισσότερες μεγάλες μετοχές του Euronext Athens. Το κλίμα στο χρηματιστήριο επηρεάζεται αρνητικά και από τον προβληματισμό που αναπτύσσεται τις τελευταίες εβδομάδες σχετικά με την πορεία των επιτοκίων αναφοράς και την στάση των κεντρικών τραπεζών.
Η γενική ανησυχία σχετικά με τον πληθωρισμό και την ενδεχόμενη αναζωπύρωσή του έχουν φέρει στο προσκήνιο εκτιμήσεις ακόμα και για αναγκαστική αύξηση των επιτοκίων αναφοράς από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Η άνοδος των επιτοκίων αναφοράς ξέρουμε πως δεν αρέσει γενικά στους χρηματιστηριακούς επενδυτές και αυτό μάλλον φαίνεται πως έχει παίξει ρόλο στην επιφυλακτική τους στάση τις τελευταίες ημέρες. Ειδικά όταν αυτή, αν έρθει τελικά, θα συμπέσει με αδυνάτισμα της οικονομίας το οποίο συνήθως αντιμετωπίζεται από τις κεντρικές τράπεζες με μείωση των επιτοκίων.
Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε πως αυτή την στιγμή οι καλές επιδόσεις και οι θετικές προοπτικές του μεγαλύτερου μέρους των εισηγμένων επιχειρήσεων έχουν αρχίσει να βγαίνουν από το προσκήνιο και να επισκιάζονται από την γεωπολιτική ανησυχία που κυρίως εκφράζεται μέσα από το μέλλον της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και τον Περσικό Κόλπο και την ανησυχία οικονομικής φύσης, κυρίως για τον πληθωρισμό, την οικονομική ανάπτυξη και τα επιτόκια αναφοράς.
Καθώς εμείς στο Χρηματιστήριο Αθηνών δεν έχουμε την τύχη να διαθέτουμε πολλές επιχειρήσεις με άμεση ή έστω έμμεση σχέση με την Τεχνητή Νοημοσύνη και την αλματώδη ανάπτυξή της, δεν είναι πολύ εύκολο να ξεφύγουμε μόνοι μας από τις συμπληγάδες τις οποίες έχουμε πλησιάσει. Δεν έχουμε δηλαδή την τύχη του αμερικανικού, του κορεατικού και του ιαπωνικού χρηματιστηρίου που έχουν αυτονομηθεί, τουλάχιστον σε επίπεδο χρηματιστηριακών δεικτών.
Όσο μένουν κλειστά τα Στενά, εντείνεται η ανησυχία για την επάρκεια καυσίμων και την ενδεχόμενη περαιτέρω άνοδο της τιμής τους, για την πιθανή ισχυρή αναζωπύρωση του πληθωρισμού και άλλες παρενέργειες στην διεθνή οικονομία και για το τι θα χρειαστεί να κάνουν οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες στον τομέα των επιτοκίων αναφοράς.
Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως οι μετοχές στο ελληνικό χρηματιστήριο θα συνεχίσουν οπωσδήποτε την σχετικά αρνητική πορεία των τελευταίων συνεδριάσεων. Έχουν ήδη χάσει αρκετό έδαφος και κανείς δεν μπορεί να υποστηρίξει πειστικά πως είναι ακριβές για να πρέπει να πέσουν ακόμα περισσότερο.
Επειδή όμως δεν είναι ποτέ εύκολο να προβλέψουμε τις αλλαγές στην ψυχολογία των επενδυτών, ας μείνουμε στο προφανές: όσο τα Στενά παραμένουν κλειστά και παραμένουν οι φόβοι για τον πληθωρισμό, την οικονομική ανάπτυξη και τα επιτόκια αναφοράς, οι επενδυτές στο ελληνικό χρηματιστήριο θα είναι δύσκολο να επικεντρωθούν μόνο στις αρετές των εισηγμένων μετοχών.
Αυτό δεν είναι και πολύ ευχάριστο, μπορεί όμως να έχει και μία θετική πλευρά και να δώσει ευκαιρία καλύτερης εισόδου για επενδυτές που αναζητούν καλύτερα σημεία εισόδου στην αγορά. Ουδέν κακόν αμιγές καλού, όπως μαθαίναμε μικροί.
