Today's high school student is expected to retire around 2070. Until then, the labour market which will meet, it will have changed more times - and above all more radically - than it has changed overall throughout the 20th century. Some professions as we know them today, legally, will be overcome and eliminated.
Some others will turn into something completely different. And, of course, some have not even been invented yet. By 2030, however, the 22% The jobs it is expected to have been modified and 6 out of 10 workers will need re-education, as international research concludes.
As far as Greece is concerned, the following paradox and contradictory applies: on the one hand, there is a lack of qualified staff in areas such as Information technology, the tourism, Logistics (supply/transport) and, of course, in Technical professionsOn the other hand, unemployment rates in young graduates remain proportionally high.
So there is mismatch, a gap between real demand and supply to the Greek labour market. This is a complex and multi-factorial issue, but also of crucial importance to the orbit of Greek society more broadly.
From the perspective of teenagers who are called upon to make critical decisions about their future, however extreme it may seem, the choices of a present 17-year-old affect not only developments, e.g. in the field of Artificial Intelligence, but also wars in Ukraine and the Middle East or energy transition.
In other words, there is a global uncertainty which is burdening and to some extent guiding the current candidates. Panhellenic. Children invited to choose studies that, ideally, lead to immediate or, at least, rapid professional rehabilitation, in coordination with the current needs of the Greek economy.
THE tourism, the Shipping, the technology (digital and non-digital), sustainable/green energy, The Health et al. are fields that gather the greatest interest. However, for survival and prevalence in the real professional track, the critical asset is not both the accumulation of specialized knowledge and the professional adaptability and resistance to psychological pressure.
Skill deficiency
According to his estimates Global Economic Forum (World Economic Forum – WEF), nearly 4 out of 10 professional skills (39%) required today will have been modified or become obsolete by the end of the current decade. In addition, 22% of existing jobs worldwide are expected to be affected by technological, demographic, economic and environmental changes.
Businesses regard skill deficit as a bigger problem than Artificial Intelligence, with 63% employers internationally declare that the biggest obstacle to transforming their businesses is not technology, but the lack of appropriate skills in human resources.
At the same time, one of the most impressive findings in the WEF survey is that around 92 million jobs are expected to be dramatically downgraded or even disappear. At the same time, however, 170 million new jobs are expected to be created – so the final balance is positive by around 78 million jobs. This perspective breaks down the stereotypical prognosis that «Artificial Intelligence will level the jobs.».
On the basis of the same WEF report, if the world labour market represented 100 employees, 59 would need a significant upgrade or change of skills, at the most by 2030.
The «Soft Skills»
The fastest growing international specialties, for example, are: Experts in Artificial Intelligence and Learning Engineering, Data Specialists, engineers Financial Technology (FinTech), experts Cybersecurity, developers or engineers Software, engineers Renewables Sources Energy, Environmental engineers and experts electrical and autonomous vehicles.
On the other hand, the most pressing occupations include: data registration officials, the cashiers, the secretarial support and administrators assistants, as well as those who conduct simple accounting tasks.
It is worth noting, however, that according to WEF, despite the explosion of Artificial Intelligence, skills with the greatest future value are not exclusively technological. At the top remain analytical thinking, creativity, resilience, flexibility, cooperation, leadership, lifelong learning. Overall, the cultivation of so-called «soft skills».
On the basis of the above, Demetrius Gregoriadis, Occupational Guidance Adviser, member of the Hellenic Advisory and Guidance Society (ELPSEP) and Christos Atlas, Certified Occupational Guidance Adviser and Head of the respective College office Anatolia, they print for the «First Question» The new working landscape that today's high school students will find before them.
Thus, the Top 10, according to Mr Gregoriadis and Mr Atlassis, as regards the ten professional sectors with the best prospects for the future, is as follows:
- Technology and Digital World
- Green Economy and Sustainability
- Tourism, Culture and Hospitality
- Health and Wellness
- Human Resources Education and Management
- Farming and New Food Technologies
- Shipping, Transport, Logistics and Supply Chain
- Finance and Business
- Construction, Infrastructure and Real Estate
- Creative Industries and Media, including Game Design, Digital Communication Strategy etc.
How the landscape changed
In the last 18 years or so, the World economy and, consequently, the labour market is in a state of permanent and uninterrupted change. The time when analysts described as «high stability period» is definitely in the past, having granted its place to a new reality, in its time «Multi-crisis».
From the collapse of Lehman Brothers in 2008 and the global financial crisis to the European debt crisis, the successive lockdowns of the COVID-19 pandemic and the recent geopolitical flares in Ukraine, the Middle East and Iran, the global economy has been constantly, fiercely shocked, sustaining a climate of universal uncertainty.
Αυτή είναι, συνοπτικά, η άποψη που εκφράζουν οι κύριοι Γρηγοριάδης και Ατλάσης, τονίζοντας επίσης ότι «μέσα σε αυτό το ήδη εύφλεκτο σκηνικό, η εκρηκτική ανάδυση της Τεχνητής Νοημοσύνης έρχεται να λειτουργήσει ως ο απόλυτος νέος καταλύτης. Οι αλλαγές που κυοφορούνται είναι βαθιά δομικές. Αναμένεται να αναδιαμορφώσουν ριζικά την παραγωγικότητα και το κόστος, επηρεάζοντας την αγορά εργασίας, περισσότερο ίσως σε ποιοτικό παρά σε ποσοτικό επίπεδο».
Οι παγκόσμιες τάσεις αποτυπώνονται στην ελληνική πραγματικότητα μέσα από έναν αποκαλυπτικό χάρτη, τον οποίο δημοσίευσε πρόσφατα το Piraeus Chamber of Commerce and Industry (ΕΒΕΠ) σχετικά με τα επαγγέλματα της επόμενης δεκαετίας στην Ελλάδα (2026-2036). Ο συγκεκριμένος χάρτης απεικονίζει παραστατικά το πέρασμα από τα παραδοσιακά επαγγέλματα σε νέες, πιο σύνθετες και εξελιγμένες, «υβριδικές» ειδικότητες.
Οπως επισημαίνουν στο «ΘΕΜΑ» οι ειδικοί, «ο χρυσός κανόνας για τις κρίσιμες αποφάσεις που καλείται να πάρει ο σημερινός μαθητής λυκείου είναι προπτυχιακές σπουδές με όσο το δυνατόν πιο ευρύ περιεχόμενο ώστε να δημιουργηθούν ισχυρές βάσεις. Και ακολούθως, ένα απόλυτα στοχευμένο μεταπτυχιακό, για εξειδίκευση σε τομείς αιχμής».
Τα νέα προσόντα
Ασφαλώς, οι τεχνολογικές και οικονομικές τάσεις δείχνουν απλώς την κατεύθυνση των πραγμάτων, χωρίς να προδικάζουν ή να προκαθορίζουν το μέλλον. Το ποιος θα καταφέρει τελικά να επιτύχει μέσα σε διαρκώς μεταβαλλόμενες και απρόβλεπτες συνθήκες εξαρτάται από ένα εντελώς διαφορετικό μείγμα προσόντων.
Δεδομένου ότι η σύγχρονη αγορά εργασίας έχει πάψει προ πολλού να αναζητά αποκλειστικά την αυστηρή τεχνική εξειδίκευση (hard skills) – ιδιαιτέρως σήμερα που οι τεχνολογικές γνώσεις έχουν εκ των πραγμάτων πολύ σύντομη ημερομηνία λήξης, εφόσον η πρόοδος της επιστήμης και της τεχνολογίας είναι ιλιγγιώδης.
Αντιθέτως, όμως, οι «ήπιες δεξιότητες», όπως φερ’ ειπείν η κριτική σκέψη και η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, η προσαρμοστικότητα και η ευελιξία, η έφεση προς την επικοινωνία, η ομαδικότητα και η προθυμία για συνεργασία, λειτουργούν ως το απαραίτητο λειτουργικό σύστημα, το οποίο επιτρέπει στον εργαζόμενο να παραμένει ενεργός και μέσα στο παιχνίδι, άρα εξελίξιμος και υπολογίσιμος από τον εκάστοτε εργοδότη.
Οπως υπογραμμίζουν στο «ΘΕΜΑ» οι σύμβουλοι σταδιοδρομίας Γρηγοριάδης και Ατλάσης, για τους υποψήφιους των Πανελλαδικών εξετάσεων αλλά και τους μαθητές που προετοιμάζονται για αυτές, «η αρμονική σύζευξη αυτών των δύο κόσμων είναι που γεννά τις δύο πολυτιμότερες αρετές του σύγχρονου επαγγελματία, την επαγγελματική προσαρμοστικότητα και την ανθεκτικότητα.
Τα δύο αυτά προσόντα συνθέτουν, κατά τους ειδήμονες στον επαγγελματικό προσανατολισμό, την πλέον ισχυρή ασπίδα απέναντι στις αναπόφευκτες μεταπτώσεις και τις προκλήσεις μιας σταδιοδρομίας.
Η προσαρμοστικότητα αφορά την ετοιμότητα και τη διορατικότητα του εργαζόμενου να προβλέπει και να αντιμετωπίζει έγκαιρα οποιαδήποτε μεταβολή στο επαγγελματικό περιβάλλον, ενώ η ανθεκτικότητα κρίνει την ικανότητά του να λειτουργεί αποτελεσματικά και να αντιδρά θετικά, ακόμη και υπό τις πιο αγχώδεις και αντίξοες συνθήκες.
Πραγματικό ζητούμενο, επομένως, δεν είναι τόσο η εκ των προτέρων επιλογή του “σωστού”, του ιδανικού επαγγέλματος, αλλά κυρίως η απόκτηση εφοδίων, που θα επιτρέψει στους νέους να προσαρμόζονται σε έναν κόσμο που αλλάζει ταχύτερα από ποτέ.
Κι αυτό επειδή η αγορά εργασίας του μέλλοντος θα ανταμείβει όχι απαραίτητα εκείνους που γνωρίζουν τα περισσότερα, αλλά εκείνους που μπορούν να μαθαίνουν πιο γρήγορα, να εξελίσσονται διαρκώς και εντέλει να μετατρέπουν την αβεβαιότητα σε ευκαιρία».
Φωτογραφίες: EUROKINISSI, Shutterstock
