Just a year after the announcement of the Chinese restrictions on exports of rare earths, which threatened to paralyze whole European industrial chains, from the car industry to the production of wind turbines, The European Union is trying to transform the temporary de-escalation of tension with Beijing into permanent security of supply.
By selecting 46 new strategic projects in 16 Member States, including three in Greece, the Commission is accelerating the effort to limit dependence on China and other dominant suppliers of critical raw materials, at a time when access to them is now a question of industrial competitiveness and European security.
«The fight for industrial sovereignty and competitiveness depends on our resilience to critical raw materials»On 9 October 2025 China announced restrictions on exports of rare land.
Although the implementation of certain measures has been suspended and dialogue with Beijing continues, as he stressed, «We must now turn this temporary breath into permanent safety.».
The 46 new investments, selected from 102 applications, are estimated to require funds of EUR 21.1 billion. These are eight mining projects, 11 processing, 19 recycling and eight integrated projects combining different stages of the production chain. They cover 15 of the 17 strategic raw materials identified by the EU, with special emphasis on lithium, nickel, cobalt and graphite for batteries, but also on magnesium, tungsten and rare earths, necessary for the defence and aerospace industry.
Με τη νέα επιλογή, τα στρατηγικά έργα εντός της Ενωσης ανέρχονται πλέον σε 93, ενώ άλλα 13 έχουν ήδη επιλεγεί σε τρίτες χώρες και υπερπόντια εδάφη. Σύμφωνα με την Κομισιόν, το σύνολο αυτών των επενδύσεων θα μπορούσε να καλύψει πλήρως τους ευρωπαϊκούς στόχους εξορυκτικής δυναμικότητας για λίθιο, νικέλιο, σπάνιες γαίες, μαγνήσιο και βολφράμιο έως το 2030, καθώς και τους στόχους επεξεργασίας για λίθιο και σπάνιες γαίες.
Πρόκειται για τους στόχους που προβλέπει ο Κανονισμός για τις Κρίσιμες Πρώτες Υλες, σύμφωνα με τον οποίο η Ε.Ε. επιδιώκει έως το τέλος της δεκαετίας να μπορεί να εξορύσσει τουλάχιστον το 10% της ετήσιας κατανάλωσής της, να επεξεργάζεται το 40% και να ανακυκλώνει το 25%. Παράλληλα, θέλει να περιορίσει την εξάρτηση από οποιαδήποτε μεμονωμένη τρίτη χώρα σε ποσοστό που δεν θα υπερβαίνει το 65% για κάθε στρατηγική πρώτη ύλη, στο σχετικό στάδιο επεξεργασίας.
Τρία νέα έργα στην Ελλάδα
Στον νέο κατάλογο περιλαμβάνονται τρεις ελληνικές επενδύσεις, δύο στην ανακύκλωση και μία στην εξόρυξη.
Το έργο ETEOCLES της ElvalHalcor αφορά την ανάπτυξη κόμβου ανακύκλωσης χαλκού χαμηλής ποιότητας, ενώ το New Aluminium Recycling Hub in Greece, επίσης της ElvalHalcor, επικεντρώνεται στην ανακύκλωση αλουμινίου. Το τρίτο είναι το μεταλλευτικό έργο των Σκουριών της Ελληνικός Χρυσός, το οποίο εντάσσεται στον ευρωπαϊκό κατάλογο ως στρατηγικό έργο εξόρυξης χαλκού.
Ιδιαίτερη αναφορά στην Ελλάδα έκανε ο Στεφάν Σεζουρνέ και για τη Metlen, σημειώνοντας ότι η εταιρεία, το ορυχείο της οποίας έχει επισκεφθεί, παράγει ήδη γάλλιο, «για πρώτη φορά στην Ευρώπη».
Η παραγωγή του συγκεκριμένου μετάλλου αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την ευρωπαϊκή προσπάθεια διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού, καθώς χρησιμοποιείται σε προηγμένες τεχνολογικές εφαρμογές και η Ενωση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές.
«Αυτό σημαίνει στην πράξη η πολιτική μας για την κυριαρχία», είπε χαρακτηριστικά.
Ευρωπαϊκό Κέντρο για χρηματοδότηση
Πέρα από την επιλογή νέων έργων, η Κομισιόν προετοιμάζει τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Κέντρου Κρίσιμων Πρώτων Υλών, το οποίο φιλοδοξεί να αποτελέσει τον επιχειρησιακό βραχίονα της ευρωπαϊκής στρατηγικής.
Το Κέντρο θα έχει ως αποστολή την παρακολούθηση των διεθνών αγορών, την καθοδήγηση επενδύσεων, τη στήριξη στρατηγικών έργων και τη διασύνδεση παραγωγών με αγοραστές.
Στις σχεδιαζόμενες αρμοδιότητές του περιλαμβάνονται επίσης η οργάνωση κοινών ευρωπαϊκών αγορών κρίσιμων πρώτων υλών και η δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων, ώστε η Ενωση να μπορεί να αντιδρά αποτελεσματικότερα σε ενδεχόμενες διαταραχές του εφοδιασμού.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Κρίσιμων Πρώτων Υλών, την οποία είχε προαναγγείλει η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σχεδιάζεται να κινητοποιεί δημόσια και ιδιωτικά κεφάλαια, αξιοποιώντας επιχορηγήσεις, δάνεια, εγγυήσεις αλλά και συμμετοχές στο μετοχικό κεφάλαιο επιχειρήσεων, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και τα κράτη-μέλη.
Ηδη, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας RESourceEU, έχουν κινητοποιηθεί περισσότερα από 2 δισ. ευρώ δημόσιας χρηματοδοτικής στήριξης.
Από τα έργα που επιλέχθηκαν το 2025, 25 έχουν ολοκληρώσει την εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων και 17 έχουν λάβει άδεια κατασκευής.
Το επόμενο «στοίχημα»
Ωστόσο, η σημαντικότερη ίσως προειδοποίηση του επιτρόπου αφορά την οικονομική βιωσιμότητα των έργων, καθώς η εξασφάλιση χρηματοδότησης και αδειοδοτήσεων δεν αρκεί εάν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις εξακολουθούν να προμηθεύονται φθηνότερες πρώτες ύλες από τρίτες χώρες.
«Μπορούμε να χρηματοδοτήσουμε ένα ορυχείο. Μπορούμε να επιταχύνουμε μια άδεια. Μπορούμε να κατασκευάσουμε ένα εργοστάσιο. Αλλά εάν κανείς δεν αγοράζει όσα παράγει, θα κλείσει», προειδοποίησε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, αρκετά ευρωπαϊκά έργα αντιμετωπίζουν αθέμιτο ανταγωνισμό, ενώ ορισμένοι παράγοντες της αγοράς συμπιέζουν τις τιμές προκειμένου να εμποδίσουν την εμφάνιση νέων ανταγωνιστών. Κάλεσε έτσι την ευρωπαϊκή βιομηχανία να αναλάβει και η ίδια την ευθύνη της διαφοροποίησης των προμηθειών της: «Αγοράζετε ευρωπαϊκά όταν υπάρχει ευρωπαϊκή εναλλακτική. Και όταν αυτό δεν είναι δυνατό, διαφοροποιήστε τις αγορές σας».
Η Κομισιόν ζητεί πλέον να προχωρήσουν οι σχετικές νομοθετικές αλλαγές στον Κανονισμό για τις Κρίσιμες Πρώτες Υλες και στην Πράξη για την Επιτάχυνση της Βιομηχανίας (Industrial Accelerator Act), ώστε να ενθαρρυνθεί η προμήθεια ευρωπαϊκών προϊόντων. Παράλληλα, προετοιμάζει νέο μέσο διαφοροποίησης των προμηθειών έως το τέλος του έτους, ενώ αναμένεται να ανακοινώσει σύντομα και νέα στρατηγικά έργα εκτός της Ε.Ε.
Syndication «Καθημερινή» & Liberal
