Οι Ηνωμένες Πολιτείες επανήλθαν με νέες πιέσεις προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, προειδοποιώντας ότι δεν πρόκειται να μειώσουν τους δασμούς στον ευρωπαϊκό χάλυβα και σε σειρά άλλων προϊόντων, εάν οι Βρυξέλλες δεν προχωρήσουν σε χαλάρωση της εφαρμογής της Πράξης για τις Ψηφιακές Αγορές (Digital Markets Act – DMA), του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου που διέπει τη λειτουργία των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών.
Σύμφωνα με το Politico υπό καθεστώς ανωνυμίας, λόγω του εμπιστευτικού χαρακτήρα των συνομιλιών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μετέφερε το μήνυμα της κυβέρνησης Τραμπ στις πρωτεύουσες των κρατών-μελών κατά τη διάρκεια συνάντησης που πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα.
Η νέα αμερικανική προειδοποίηση δημιουργεί τον κίνδυνο αναζωπύρωσης των εμπορικών εντάσεων μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ στις 3 Νοεμβρίου. Η εξέλιξη αυτή έρχεται έπειτα από μια περίοδο σχετικής ηρεμίας στις διατλαντικές εμπορικές σχέσεις, μετά την εφαρμογή από την Ευρωπαϊκή Ένωση της εμπορικής συμφωνίας που είχε επιτευχθεί πέρυσι στο γκολφικό θέρετρο του Ντόναλντ Τραμπ στο Τέρνμπερι της Σκωτίας.
Βάσει του ευρωπαϊκού κανονισμού για την εφαρμογή της συγκεκριμένης συμφωνίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποχρεούται να υποβάλει, πριν από το τέλος του έτους, έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν η Ουάσιγκτον τηρεί τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει όσον αφορά τους δασμούς στον χάλυβα.
Στο 50% οι αμερικανικοί δασμοί σε χάλυβα και αλουμίνιο
Οι Ευρωπαίοι νομοθέτες είχαν επιμείνει στην ενσωμάτωση αυτής της πρόσθετης δικλίδας ασφαλείας, καθώς οι αμερικανικοί δασμοί στον χάλυβα και το αλουμίνιο εξακολουθούν να φτάνουν έως και το 50%, υπερβαίνοντας σημαντικά το γενικό ανώτατο όριο του 15% που είχε συμφωνηθεί στο Τέρνμπερι για τις εισαγωγές ευρωπαϊκών προϊόντων στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παράλληλα, οι Βρυξέλλες έχουν ζητήσει την εξαίρεση σειράς προϊόντων από τους αμερικανικούς δασμούς, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται τα ζυμαρικά, τα τυριά, τα κρασιά και τα οινοπνευματώδη ποτά.
Εάν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν τηρούν τους όρους της συμφωνίας, θα έχει τη δυνατότητα, χωρίς ωστόσο να υποχρεούται, να ανακαλέσει τις εμπορικές παραχωρήσεις που είχε προσφέρει η ΕΕ στο πλαίσιο της συμφωνίας του Τέρνμπερι, μεταξύ των οποίων και ο μηδενισμός των δασμών στα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα.
Παρά τις πιέσεις που ασκούν μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προς αυτή την κατεύθυνση, τόσο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και στις κυβερνήσεις των κρατών-μελών δεν φαίνεται να υπάρχει ιδιαίτερη διάθεση για μια τέτοια κίνηση, υπό τον φόβο ότι θα μπορούσε να πυροδοτήσει έναν νέο εμπορικό πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Ουάσιγκτον συνδέει τους δασμούς με τους κανόνες για την τεχνολογία
Δεν είναι η πρώτη φορά που η αμερικανική κυβέρνηση επιχειρεί να συνδέσει τη μείωση των δασμών στον χάλυβα με το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο για τις ψηφιακές αγορές.
Κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στις Βρυξέλλες τον Νοέμβριο του 2025, ο Αμερικανός υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λάτνικ είχε προτείνει την αντιμετώπιση των ευρωπαϊκών ανησυχιών σχετικά με τους δασμούς στον χάλυβα και το αλουμίνιο, υπό την προϋπόθεση ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα χαλάρωνε τους κανόνες που διέπουν τη λειτουργία των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών.
Η πρόταση αυτή είχε προκαλέσει την έντονη αντίδραση της εκτελεστικής αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αρμόδιας για την πολιτική ανταγωνισμού, Τερέσα Ριμπέρα, η οποία έχει την εποπτεία της εφαρμογής της Πράξης για τις Ψηφιακές Αγορές.
Η Ριμπέρα είχε χαρακτηρίσει τότε την αμερικανική πρόταση «εκβιασμό», ξεκαθαρίζοντας ότι οι ευρωπαϊκοί κανόνες για τις ψηφιακές αγορές δεν αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Η Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές επιβάλλει συγκεκριμένες υποχρεώσεις στις πολύ μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες, στην πλειονότητά τους αμερικανικές, τις οποίες η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει χαρακτηρίσει «ρυθμιστές πρόσβασης» (gatekeepers), λόγω της δεσπόζουσας θέσης που κατέχουν σε βασικές ψηφιακές υπηρεσίες.
Από τον Απρίλιο του 2025, οι Βρυξέλλες έχουν επιβάλει στις Apple, Meta και Google πρόστιμα συνολικού ύψους 1,59 δισ. ευρώ για παραβιάσεις της συγκεκριμένης νομοθεσίας.
Το πιο πρόσφατο πρόστιμο, ύψους 890 εκατ. ευρώ, επιβλήθηκε στην Google τον περασμένο Ιούλιο.
