Those who know such glaring lines and explicitly from the... deep state of Wall Street - I am not included in them, but I am transferred - tell me that one of them is: «The market bonds has more right than all economists together». Excessive perhaps, but it contains more than one grain of truth, which consists hereafter: investors in bonds are not interested in narratives – they play their money, and that is why they do not «Play»...
So the question is this: What has persisted in selling (sell-off) in international bond markets lately? Is it just a reflection of the thrust of the energy crisis or something much more serious?
«Coordination» crisis
In the present sell-off in bond markets there is an impressive convergence of a double «coordination». Firstly, geopolitical nature: the collapse of the Alaska Agreement between the US and Russia on Ukrainian now leads to «coordination» the two war centres, Ukraine and the Middle East. This makes everything more complicated, making it very difficult to solve or normalize and increasing the duration of time until a solution or solutions are reached. Second, purely economic: for the first time since the 2008 crisis «coordinated» global sell-off on international bond markets on both sides of the Atlantic, with yields approaching or even exceeding high years or decades.
Read more
The structural problem
The assumption that this is just a reflex of the energy crisis cannot withstand serious control. The energy crisis acts as a catalyst for all crisis outbreaks, but here there are three independent structural causes.
Η πρώτη από αυτές αφορά την ταυτόχρονη και παράλληλη υπερχρέωση των χωρών του G7: ΗΠΑ, Ιαπωνία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία είναι ταυτόχρονα σε κατάσταση υπερχρέωσης, με το βέλος μάλιστα να έχει κατεύθυνση προς τα πάνω, σε ακόμη υψηλότερα επίπεδα χρέους. Οχι μόνο αυτό, αλλά και το snowball, δηλαδή η επίπτωση του ελλείμματος στο χρέος είναι θετικό, δηλαδή αυξάνει το χρέος, λόγω των πολύ υψηλών δαπανών που έχουν αναλάβει όλα τα μεγάλα μπλοκ (ΗΠΑ, Ε.Ε.) αλλά και οι ισχυρότερες χώρες της Ε.Ε. ως τέτοιες, για την «άμυνα και ασφάλεια» και για την ανταγωνιστικότητα των οικονομιών τους. Οι επενδυτές στα ομόλογα περιμένουν αύξηση των κρατικών χρεών και υπερπροσφορά χρέους (ογκώδεις εκδόσεις ομολόγων, σε πρωτοφανές ύψος μετά τον πόλεμο) και αρχίζουν να τιμολογούν προσπαθώντας να απαντήσουν στο ερώτημα: ποιο είναι το ύψος των αποδόσεων που «πρέπει» να ζητήσουν για να τις καλύψουν χωρίς ταυτόχρονα να σπάσουν οι αρμοί της διεθνούς αγοράς.
Κρίση χωρίς «σταθεροποιητή»
Η ενεργειακή κρίση, η εκτίναξη του γεωπολιτικού ρίσκου και τώρα μια νέα επιδείνωση σε αυτά τα μέτωπα αποκάλυψε μια άλλη δομική αιτία: την απουσία σταθεροποιητή στις αγορές. Σε όλες τις κρίσεις των τελευταίων ετών υπήρχε τουλάχιστον ένας σταθεροποιητής, δηλαδή ένας τομέας που έμενε αλώβητος από την κρίση και απέτρεπε τα χειρότερα ή μια σωτήρια θεσμική παρέμβαση. Παράδειγμα, ο πόλεμος αύξαινε το γεωπολιτικό ρίσκο, αλλά ο χαμηλός πληθωρισμός κρατούσε αλώβητη την αγορά ομολόγων. Το πετρέλαιο ανέβαινε, αλλά οι αποδόσεις των ομολόγων ήταν καθοδικές. Ή, πιο πρόσφατα, όταν οι αγορές των ομολόγων ήταν καθοδικές, ανέβαιναν σαν αντιστάθμισμα οι τεχνολογικές μετοχές. Ή, αν όλα πήγαιναν στραβά, όπως αμέσως μετά την κρίση του 2008, οι κεντρικές τράπεζες είχαν το περιθώριο να κάνουν μεγάλης έκτασης προγράμματα «ποσοτικής χαλάρωσης» ρίχνοντας άφθονο χρήμα στις αγορές.
Σήμερα βλέπουμε κάτι μάλλον ασυνήθιστο: ενεργειακή κρίση, ανοδική τάση του πληθωρισμού και των επιτοκίων, το γεωπολιτικό ρίσκο παραμένει σε υψηλά επίπεδα και αποτιμάται αναλόγως από τις αγορές, η αγορά ομολόγων είναι σε κρίση, οι τεχνολογικές μετοχές είναι σε πτώση – και ενώ συμβαίνουν όλα αυτά, τα χαρτοφυλάκια των κεντρικών τραπεζών είναι παραφουσκωμένα λόγω των προγραμμάτων ποσοτικής χαλάρωσης και η ανοδική τάση του πληθωρισμού δεν επιτρέπει στις κεντρικές τράπεζες κάποια ουσιαστική παρέμβαση, αντίθετα τις υποχρεώνει μάλλον να ανεβάσουν τα επιτόκια, πυροδοτώντας τις αγορές ομολόγων.
Στο μόνο που παραπέμπει αυτό το εκρηκτικό μίγμα είναι ο τρόμος του στασιμοπληθωρισμού (stagflation scare) «χωρίς βοήθεια από πουθενά».
Επενδυτικό αδιέξοδο
Παγκοσμίως, την τελευταία τουλάχιστον δεκαπενταετία, το επενδυτικό χαρτοφυλάκιο χτιζόταν με βάση μια πολύ απλή λογική «δίπορτου»: μετοχές + κρατικά ομόλογα. Οταν έπεφταν οι μετοχές, συνήθως ανέβαιναν τα ομόλογα. Τώρα όμως έχει γίνει σύνηθες μετοχές και ομόλογα να πέφτουν ταυτόχρονα.
Το 2022 η αγορά ανησυχούσε κυρίως για τον πληθωρισμό, που διογκώθηκε ταχύτατα από το φθινόπωρο του 2021. Σήμερα έχει να ανησυχήσει για κάτι πιο σύνθετο: ο πληθωρισμός ίσως παραμείνει υψηλός, άρα και τα επιτόκια, ενώ ταυτόχρονα οι κυβερνήσεις χρειάζονται όλο και περισσότερο δανεισμό και οι κεντρικές τράπεζες είναι με δεμένα τα χέρια…
Τα προβλήματα και τα διλήμματα έχουν γίνει πολύ πιο περίπλοκα και πιο σκληρά…
Η επικίνδυνη συναστρία όλων των κρίσεων, που παρατηρείται τις τελευταίες μέρες, δεν είναι ένα σπάνιο αστρολογικό φαινόμενο στις παγκόσμιες αγορές, αλλά η νέα κανονικότητα μιας κρίσης που είναι πολυπαραγοντική και περίπλοκη…
