Ανοίγουν τα Στενά του Ορμούζ και περιορίζεται η αβεβαιότητα αναφορικά με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή; Ο χρυσός και το ασήμι σημειώνουν ράλι, κόντρα στο status του ασφαλούς καταφυγίου που διαθέτουν. Κλείνουν τα Στενά του Ορμούζ και κλιμακώνεται εκ νέου η ένταση ΗΠΑ-Ιράν; Οι τιμές των πολύτιμων μετάλλων υποχωρούν απότομα με φόντο τις ανησυχίες για την αναθέρμανση του πληθωρισμού.
«Περίεργα» πράγματα συμβαίνουν τον τελευταίο καιρό στις αγορές, εγείροντας κρίσιμα ερωτήματα για τον επενδυτικό κόσμο. Άλλοι πιστεύουν ότι βρισκόμαστε μπροστά σε τεκτονικές αλλαγές στον τρόπο αντιμετώπισης πολλών assets, μεταξύ των οποίων και των πολύτιμων μετάλλων, ενώ άλλοι επιμένουν ότι οι παραδόσεις δεν σπάνε τόσο εύκολα και υποστηρίζουν πως απλώς διανύουμε μία περίοδο έντονων αναταράξεων που εντέλει θα ξεπεραστούν.
Τι ρόλο παίζουν οι κεντρικές τράπεζες χωρών όπως της Τουρκίας, που προχωρούν σε πωλήσεις χρυσού, κόντρα στην τάση των προηγούμενων ετών; Μήπως τελικά οι επενδυτές συμπεριφέρονται στον χρυσό και ως εναλλακτική επένδυση, κάτι που εξηγείται από το γεγονός ότι η τιμή του είχε 90% συσχέτιση με τον S&P 500 στο εξάμηνο από τον περασμένο Αύγουστο έως τα τέλη Ιανουαρίου;
Απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα σαφώς και υπάρχουν, όμως πλέον το σκηνικό είναι πιο σύνθετο από ποτέ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι όσα συνέβησαν την περασμένη εβδομάδα, όταν μέσα σε λίγες ώρες το αφήγημα άλλαξε. Το πολυαναμενόμενο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ περιόρισε άμεσα το γεωπολιτικό premium στις αγορές, αφαιρώντας έναν από τους βασικούς καταλύτες που διαμόρφωναν την τάση τις τελευταίες εβδομάδες.
Έστω για λίγο, είδαμε τις αγορές να περνούν από τον κίνδυνο μίας παρατεταμένης – και για κάποιους μόνιμης – ενεργειακής κρίσης, στο αφήγημα της προσωρινής αλλά και γεμάτης αβεβαιότητας αποκλιμάκωσης.
Το περίεργο είναι ότι αντί να δέχονται πτωτικές πιέσεις εξαιτίας της μείωσης της ζήτησης για ασφαλή καταφύγια, η άμεση αντίδραση των τιμών του χρυσού και του αργύρου ήταν να σημειώσουν σημαντική άνοδο στον απόηχο της είδησης για τα Στενά γιατί πολύ απλά περιορίστηκαν οι ακραίες ανησυχίες για εκτίναξη του πληθωρισμού και για παγκόσμια ύφεση.
Παρ’ όλα αυτά, ακόμα και μετά την ώθηση της περασμένης Παρασκευής, ο χρυσός παρέμεινε περίπου 8% χαμηλότερα από το επίπεδο πριν τον πόλεμο, γεγονός που ανάγκασε τη Morgan Stanley να αμφισβητεί το status του ως «επενδυτικό καταφύγιο».
Σύμφωνα με την αμερικανική τράπεζα ο χρυσός συμπεριφέρεται πλέον ως ένα πολύ περίεργο μείγμα ασφαλούς καταφυγίου, asset υψηλού ρίσκου και εναλλακτικής επένδυσης. Από την κατά 90% συσχέτιση με τον S&P 500, ο χρυσός πέρασε σε φάση υποαπόδοσης, καθώς η τρέχουσα κρίση στην πλευρά της προσφοράς, θα έχει πολύ διαφορετικές επιπτώσεις στη νομισματική πολιτική σε σύγκριση με μία κρίση ζήτησης.
Μέσα σε όλα αυτά, βλέπουμε ορισμένες κεντρικές τράπεζες αναδυόμενων οικονομιών να «ξεφορτώνονται» χρυσό. Η Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας προχώρησε την πώληση 52 τόνων χρυσού μεταξύ 27 Φεβρουαρίου και 27 Μαρτίου σύμφωνα με τους FT, ενώ και άλλες κεντρικές τράπεζες σταμάτησαν να αγοράζουν το πολύτιμο μέταλλο με τη μανία των περασμένων ετών. Στην Ινδία, για παράδειγμα, η κεντρική τράπεζα «πάγωσε» τις εισαγωγές χρυσού για να αποσοβήσει τις πιέσεις στο εθνικό νόμισμα, ενώ και χρηματιστηριακά παρατηρείται ότι τα ETFs ρευστοποίησαν περίπου 90 τόνους χρυσού τον Μάρτιο, από τους 150 τόνους που αγόρασαν στο δίμηνο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου.
Τι ακριβώς συμβαίνει, λοιπόν, στις αγορές;
Οι αυξημένες τιμές του πετρελαίου από τις αρχές Μαρτίου πιέζουν ασφυκτικά τις εξαρτώμενες από τις εισαγωγές ενέργειας χώρες, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Νότια Κορέα που εισάγει το 90% της ενέργειας που καταναλώνει και μάλιστα από τον Περσικό Κόλπο. Επιπλέον, η αυξημένη μεταβλητότητα στην αγορά συναλλάγματος, εξαιτίας της ακραίας αβεβαιότητας αναγκάζει ορισμένες κεντρικές τράπεζες να κάνουν στοχευμένες παρεμβάσεις. Διότι η άνοδος του δολαρίου και του κόστους δανεισμού έπληξε πολλές αναδυόμενες οικονομίες.
Με άλλα λόγια, οι κεντρικές τράπεζες των χωρών αυτών αξιοποίησαν μέρος των αποθεμάτων τους σε χρυσό είτε για να καλύψουν το αυξημένος κόστος της ενέργειας και των αμυντικών δαπανών είτε για να προστατεύσουν τα εθνικά τους νομίσματα από μεγάλη και απότομη πτώση.
Κάπως έτσι φτάσαμε στα δημοσιεύματα που θέλουν μεγάλες κεντρικές τράπεζες να πουλάνε χρυσό, σε μία αντιστροφή της κυρίαρχης τάσης των προηγούμενων ετών.
Την ίδια ώρα, ο μεγάλος παίκτης της αγοράς, η Κίνα, συνεχίζει να αγοράζει χρυσό με στόχο να μειώσει την εξάρτησή της από το δολάριο και τα αμερικανικά ομόλογα. Στο τέλος Μαρτίου, τα επίσημα αποθέματα χρυσού της Κίνας ανήλθαν σε 74,38 εκατ. ουγγιές ή περίπου 2.308 τόνους, αντιστοιχώντας στο 10% των συνολικών συναλλαγματικών αποθεμάτων της χώρας. Επειδή η People’ s Bank of China υπολείπεται κατά πολύ του μέσου όρου, ο στόχος αύξησης των αποθεμάτων προσφέρει συνεχή στήριξη στην αγορά, κάτι που δεν αναμένεται να αντιστραφεί.
Να υπενθυμίσουμε σε αυτό το σημείο ότι έχει σημασία ο νέος ρόλος που καλούνται να διαδραματίσουν χρυσός και ασήμι (περισσότερα εδώ) σε μία εποχή που η αβεβαιότητα γίνεται η νέα νόρμα.
Όπως έχει αναφέρει το liberal.gr, το ασήμι ενώ ξεχώρισε για τις επιδόσεις του στο «τρελό» ράλι που διήρκεσε από τα τέλη του 2024 έως τον Ιανουάριο του 2026, ταυτόχρονα ξεχώρισε και για την πρωτοφανή μεταβλητότητα. Το «λευκό μέταλλο» συνεχίζει να θεωρείται πιο… ευαίσθητο από τον χρυσό αλλά και πιο πολυδιάστατο και ο νέος του ρόλος είναι αυτός του ισορροπιστή, θεωρείται δηλαδή «υβριδικός» παίκτης μεταξύ της κρίσης και της ανάπτυξης.
Στην κρίση έχει ακόμα χαρακτηριστικά ασφαλούς καταφυγίου και στην ανάπτυξη οι τιμές οδηγούνται από την αυξημένη βιομηχανική ζήτηση και την προβληματική προσφορά. Το ασήμι ωφελείται επίσης από τις προσπάθειες επίτευξης των στόχων της μακροπρόθεσμης ενεργειακής μετάβασης. Το ασήμι ενδέχεται να ανακάμψει ξανά ταχύτερα από τον χρυσό στην περίπτωση που οι μετοχές επιστρέψουν σε ράλι και η βιομηχανία δείξει ότι αφήνει πίσω της την κρίση της Μέσης Ανατολής.
