Νέους κανόνες για το κόστος ανακύκλωσης των φωτοβολταϊκών πλαισίων θέτει ο Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης, καθορίζοντας κατώτατη χρηματική εισφορά 132 ευρώ ανά τόνο.
Η απόφαση ανοίγει τον δρόμο για να «ξεπαγώσει» μια αγορά που παρέμενε επί μήνες σε αδράνεια, ωστόσο δεν λύνει αυτομάτως όλα τα προβλήματα. Αντιθέτως, μεταφέρει στο επόμενο διάστημα μια σειρά κρίσιμων εκκρεμοτήτων, από τον τρόπο εξόφλησης των αναδρομικών οφειλών έως τον έλεγχο των επιχειρήσεων που έφεραν τα πλαίσια στην ελληνική αγορά χωρίς να καταβάλουν τέλος ανακύκλωσης.
ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Το νέο ποσό δεν αποτελεί τέλος που επιβάλλεται οριζόντια σε κάθε ιδιοκτήτη φωτοβολταϊκού πάρκου ούτε αφορά αυτομάτως όλους τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας. Τα 132 ευρώ ανά τόνο καλούνται να καταβάλλουν οι λεγόμενοι «υπόχρεοι παραγωγοί»: οι εταιρείες που κατασκευάζουν, εισάγουν ή διαθέτουν για πρώτη φορά φωτοβολταϊκά πλαίσια στην ελληνική αγορά.
Οι επιχειρήσεις αυτές οφείλουν να εγγράφονται στο Εθνικό Μητρώο Παραγωγών και να συμμετέχουν σε εγκεκριμένο Συλλογικό Σύστημα Εναλλακτικής Διαχείρισης. Μέσω της εισφοράς χρηματοδοτείται η συλλογή, η επεξεργασία και η περιβαλλοντικά ασφαλής διαχείριση των πλαισίων όταν αυτά φτάσουν στο τέλος της ζωής τους.
Με απλά λόγια, η βασική αρχή είναι ότι εκείνος που βάζει το προϊόν στην αγορά πρέπει να καλύπτει και το μελλοντικό κόστος ανακύκλωσής του.
Αναδρομική ευθύνη από το 2012
Η σημαντικότερη αλλαγή δεν βρίσκεται μόνο στο ύψος της εισφοράς, αλλά και στο χρονικό βάθος της οικονομικής ευθύνης. Μέχρι σήμερα, στους όρους λειτουργίας των συστημάτων υπήρχε περιορισμός που επέτρεπε την αναζήτηση αναδρομικών εισφορών για μία περίοδο έως τριών ετών.
ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο περιορισμός αυτός καταργείται. Η νέα απόφαση προβλέπει ότι η ευθύνη μπορεί να ανατρέξει έως τον Αύγουστο του 2012 ή έως το έτος κατά το οποίο κάθε υπόχρεη επιχείρηση άρχισε να διαθέτει φωτοβολταϊκά πλαίσια στην Ελλάδα.
Στο επίκεντρο βρίσκονται τα λεγόμενα «μη χρηματοδοτούμενα» πλαίσια. Πρόκειται για εξοπλισμό που μπήκε στην ελληνική αγορά μετά το 2012, χωρίς όμως να έχει καταβληθεί η προβλεπόμενη εισφορά ανακύκλωσης. Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η συγκεκριμένη περίοδος συμπίπτει με τη μεγάλη ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων στη χώρα.
Διαφορετική είναι η αντιμετώπιση των «ιστορικών» αποβλήτων, δηλαδή των πλαισίων που είχαν διατεθεί πριν από τον Αύγουστο του 2012. Για αυτά, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο, η οικονομική ευθύνη μπορεί να βαρύνει τον κάτοχο του εξοπλισμού.
Πώς θα πληρωθούν οι παλιές οφειλές
Παρότι ο ΕΟΑΝ καθορίζει πλέον ποιος οφείλει να πληρώσει και ποιο είναι το κατώτατο ύψος της εισφοράς, δεν περιγράφει ακόμη τον ακριβή τρόπο εξόφλησης των αναδρομικών ποσών.
ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η εξειδίκευση μεταφέρεται στα Συλλογικά Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης, τα οποία καλούνται να καταθέσουν αναθεωρημένα επιχειρησιακά σχέδια. Σε αυτά θα πρέπει να παρουσιάσουν προτάσεις για τον υπολογισμό και την καταβολή των εισφορών που εκκρεμούν από το 2012.
Παραμένει, επομένως, ανοιχτό εάν οι οφειλές θα καταβάλλονται εφάπαξ, σε δόσεις, μέσω εγγυητικών επιστολών ή με άλλον διακανονισμό. Παράγοντες της αγοράς υπογραμμίζουν ότι δεν μπορεί να εφαρμοστεί μία ενιαία λύση σε όλες τις περιπτώσεις. Διαφορετικές χρηματοδοτικές ανάγκες δημιουργεί ένα πλαίσιο που αναμένεται να αποσυρθεί μέσα στην επόμενη πενταετία και διαφορετικές ένα πλαίσιο που θα μετατραπεί σε απόβλητο έπειτα από δέκα ή δεκαπέντε χρόνια.
Ανοιχτή παραμένει και η διαδικασία πιστοποίησης των ποσοτήτων που είχε διαθέσει κάθε εταιρεία στην αγορά τα προηγούμενα χρόνια. Από τις δηλώσεις αυτές θα εξαρτηθεί το ύψος των αναδρομικών υποχρεώσεων, αλλά και ο συνολικός οικονομικός σχεδιασμός των συστημάτων ανακύκλωσης.
Οι αντιδράσεις και ο δύσκολος ρόλος των συστημάτων
Η αγορά υποδέχθηκε θετικά τη μείωση της κατώτατης εισφοράς, αλλά με επιφυλάξεις ως προς την εφαρμογή της απόφασης. Ο βασικός προβληματισμός είναι ότι τα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης καλούνται ουσιαστικά να εντοπίσουν τις επιχειρήσεις που δεν έχουν συμμορφωθεί, να εξακριβώσουν τις ποσότητες που έφεραν στην αγορά και στη συνέχεια να εισπράξουν τις αντίστοιχες οφειλές.
ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Εκπρόσωποι της αγοράς επισημαίνουν ότι δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί ένας δεσμευτικός μηχανισμός για τις περιπτώσεις στις οποίες μία επιχείρηση αρνείται να δηλώσει τις πραγματικές ποσότητες ή να εξοφλήσει τις εισφορές που της αναλογούν. Έτσι, υπάρχει ο κίνδυνος τα συστήματα να αναλάβουν ρόλο «ελεγκτή», χωρίς να διαθέτουν τις απαραίτητες αρμοδιότητες και τα εργαλεία επιβολής.
Παράλληλα, ο έλεγχος των παλαιών ποσοτήτων συνεπάγεται διοικητικό και οικονομικό κόστος, το οποίο, σύμφωνα με παράγοντες του κλάδου, δεν έχει συνυπολογιστεί στο ποσό των 132 ευρώ ανά τόνο. Αυτό αποτελεί ένα από τα βασικά ανοιχτά μέτωπα που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν προτού το νέο πλαίσιο μπορέσει να λειτουργήσει στην πράξη.
Γιατί παραμένει προς το παρόν η εισφορά των 300 ευρώ
Η απόφαση των 132 ευρώ δεν σημαίνει ότι η νέα χρέωση εφαρμόζεται αμέσως σε ολόκληρη την αγορά. Μέχρι να κατατεθούν και να εγκριθούν τα αναθεωρημένα επιχειρησιακά σχέδια των συλλογικών συστημάτων, εξακολουθεί, σύμφωνα με πηγές της αγοράς, να ισχύει η προηγούμενη εισφορά των 300 ευρώ ανά τόνο.
Το επίπεδο αυτό θεωρήθηκε ιδιαίτερα υψηλό και είχε συμβάλει στην αδρανοποίηση της αγοράς κατά τους προηγούμενους μήνες. Για τον λόγο αυτό, η μείωση στα 132 ευρώ αντιμετωπίζεται ως σημαντικό βήμα, χωρίς όμως να αποτελεί ακόμη άμεση και ολοκληρωμένη λύση.
ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Λόγω του ανταγωνισμού, εκτιμάται ότι τα συστήματα θα κινηθούν, τουλάχιστον κατά την πρώτη περίοδο εφαρμογής, κοντά στο κατώτατο όριο των 132 ευρώ ανά τόνο. Η τελική τιμή, ωστόσο, θα αποτυπωθεί στα νέα επιχειρησιακά σχέδια που θα υποβάλουν στον ΕΟΑΝ.
Ο έλεγχος του 2027 και το ενδεχόμενο αύξησης
Η νέα εισφορά δεν είναι οριστική. Στο τέλος του 2027 προβλέπεται έλεγχος, προκειμένου να διαπιστωθεί πόσοι υπόχρεοι παραγωγοί έχουν εγγραφεί και συμμετέχουν κανονικά στα συστήματα ανακύκλωσης.
Το βασικό σενάριο της απόφασης στηρίζεται σε ποσοστό συμμόρφωσης 20% για το 2026 και 40% για το 2027. Εάν η πραγματική συμμετοχή κινηθεί χαμηλότερα από αυτά τα επίπεδα, προβλέπεται να εξεταστεί η αύξηση της κατώτατης εισφοράς στα 160 ευρώ ανά τόνο.
Η αναπροσαρμογή δεν θα γίνει αυτομάτως. Θα εξαρτηθεί από τα αποτελέσματα του ελέγχου, ενώ το ύψος της εισφοράς θα επανεξετάζεται ανά διετία.
ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η σύνδεση με την ηλέκτριση των πάρκων
Το μεγαλύτερο στοίχημα είναι να περιοριστούν οι λεγόμενοι «free riders», δηλαδή οι επιχειρήσεις που διαθέτουν πλαίσια στην αγορά χωρίς να εγγράφονται στο μητρώο και χωρίς να καταβάλλουν την εισφορά. Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το θέμα, το ποσοστό τους εκτιμάται ότι ξεπερνά ακόμη και το 90%.
Για να κλείσει αυτή η «τρύπα», ο ΕΟΑΝ εξετάζει, σε συνεργασία με τη ΡΑΑΕΥ, να καταστήσει την εγγραφή στο Εθνικό Μητρώο Παραγωγών προϋπόθεση για την ηλέκτριση ενός φωτοβολταϊκού πάρκου. Εφόσον η πρόταση προχωρήσει, για να συνδεθεί μία νέα μονάδα με το δίκτυο θα πρέπει προηγουμένως να έχουν δηλωθεί οι ποσότητες του εξοπλισμού και να έχει τακτοποιηθεί το αντίστοιχο τέλος ανακύκλωσης.
Παράλληλα, σχεδιάζεται νέα μελέτη για τη χαρτογράφηση της αγοράς, καθώς τα διαθέσιμα στοιχεία για τον αριθμό και τις ποσότητες των φωτοβολταϊκών πλαισίων βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε εκτιμήσεις.
Στόχος του ΕΟΑΝ είναι έως το τέλος του έτους να έχουν εγκριθεί τα νέα επιχειρησιακά σχέδια, να έχει προχωρήσει η σύνδεση της συμμόρφωσης με την ηλέκτριση και να έχει ξεκινήσει η ακριβέστερη καταγραφή της αγοράς. Μέχρι τότε, η εισφορά των 132 ευρώ αποτελεί το πρώτο και βασικό βήμα, αλλά η επιτυχία του νέου πλαισίου θα κριθεί από το εάν θα δημιουργηθεί ένας πραγματικός μηχανισμός ελέγχου και είσπραξης των οφειλών.
Ακολουθήστε το στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο
