Η ιστορία της Ευρωζώνης φαίνεται να επαναλαμβάνεται, αλλά αυτή τη φορά με διαφορετικό πρωταγωνιστή. Δεκαπέντε χρόνια μετά την κρίση που συγκλόνισε την Ελλάδα, οι επενδυτές στρέφουν με ανησυχία το βλέμμα τους στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του μπλοκ, τη Γαλλία, η οποία εξελίσσεται ραγδαία στο νέο μεγάλο σημείο πίεσης για τις ευρωπαϊκές αγορές.
Η διαφορά απόδοσης (spread) των γαλλικών ομολόγων έναντι των γερμανικών εκτοξεύτηκε πρόσφατα σε επίπεδα που είχαμε να δούμε από το δραματικό 2011. Με τις κάλπες να απέχουν μόλις έξι μήνες, η χώρα βρίσκεται εγκλωβισμένη σε ένα εκρηκτικό κοκτέιλ: βίαιες κοινωνικές διαμαρτυρίες και ένα βαθιά πολωμένο κοινοβούλιο παραλύει κάθε κυβερνητική προσπάθεια για τη μείωση του χρέους.
Αν και οι δραματικές προβλέψεις για μια «γαλλική χρεοκοπία» περιέχουν δόσεις υπερβολής – τα προβλήματα της Γαλλίας έχουν ελάχιστα κοινά με την ελληνική κρίση, η οποία είχε απειλήσει τη συνοχή ολόκληρου του ευρώ – η πραγματικότητα είναι ότι το Παρίσι καλείται πλέον να περάσει το δικό του, κρίσιμο crash test αντοχής, σημειώνει το Bloomberg.
Πόσο σοβαρή είναι η ρευστοποίηση του γαλλικού χρέους;
Η Γαλλία είναι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του μπλοκ, έχει ένα κολοσσιαίο χρέος 3,6 τρισεκατομμυρίων ευρώ (4,0 τρισεκατομμύρια δολάρια) και τα ομόλογά της είναι ευρέως διαδεδομένα σε διεθνές επίπεδο.
Το γαλλικό χρέος έχει δεχθεί ισχυρό πλήγμα φέτος, προκαλώντας στους επενδυτές μεγαλύτερες απώλειες από οποιαδήποτε άλλη μεγάλη αγορά κρατικών ομολόγων. Η απόδοση των 10ετών γαλλικών ομολόγων (OAT) άγγιξε το 5% αυτόν τον μήνα για πρώτη φορά από το 2002. Αν και η άνοδος αυτή οφείλεται εν μέρει στο ενεργειακό σοκ, αντικατοπτρίζει παράλληλα και τη ραγδαία επιδείνωση του επενδυτικού κλίματος απέναντι στην ίδια τη Γαλλία.
Το premium (spread) που απαιτούν οι επενδυτές για να διακρατήσουν γαλλικά ομόλογα έναντι των γερμανικών εκτοξεύτηκε αυτόν τον μήνα στις 1,78 ποσοστιαίες μονάδες. Το αντίστοιχο μέτρο για την Ελλάδα είχε ξεπεράσει τις 35 ποσοστιαίες μονάδες.
Επιπλέον, ενώ η Ελλάδα είχε αποκλειστεί εντελώς από τις αγορές, η Γαλλία διατηρεί κανονικά τη δυνατότητα να εκδίδει νέο χρέος.
Πώς συγκρίνεται το χρέος της Γαλλίας με αυτό της Ελλάδας τότε;
Το γαλλικό χρέος είναι μικρότερο σε σχέση με το μέγεθος της οικονομίας της χώρας. Στην αρχή της κρίσης, το 2009, το χρέος της Ελλάδας βρισκόταν στο 129% του ΑΕΠ και εκτοξεύτηκε τα επόμενα χρόνια, ξεπερνώντας το 200% κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Αν και ο ελληνικός δείκτης πλέον μειώνεται με ταχείς ρυθμούς, ο αντίστοιχος της Γαλλίας ακολουθεί ανοδική πορεία και διαμορφώνεται στο 119% — αρκετά πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (87%).
Η ειδοποιός διαφορά εντοπίζεται στον συνολικό όγκο του χρέους. Η Γαλλία έχει πολύ μεγαλύτερο αποτύπωμα στις παγκόσμιες αγορές από ό,τι είχε ποτέ η Ελλάδα. Αυτός είναι και ο λόγος που επενδυτικοί κολοσσοί ανησυχούν ότι μια ενδεχόμενη νέα κρίση θα μπορούσε να είναι πολύ χειρότερη. Το γαλλικό χρέος των 3,6 τρισεκατομμυρίων ευρώ είναι περίπου 10 φορές μεγαλύτερο από το ελληνικό χρέος του 2011. Καθώς το 60% των ομολόγων βρίσκεται σε ξένα χέρια, οι κραδασμοί μιας γαλλικής κρίσης θα μεταδίδονταν άμεσα σε ολόκληρο τον κόσμο.
Πώς συγκρίνεται η δημοσιονομική κατάσταση των δύο χωρών;
Το έλλειμμα της Γαλλίας είναι σημαντικά μικρότερο από εκείνο της Ελλάδας στην αρχή της κρίσης. Τότε, η λανθασμένη αποτύπωση των στοιχείων από την Αθήνα είχε κλονίσει ανεπανόρθωτα την εμπιστοσύνη των αγορών.
Αν και δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Γαλλία αποκρύπτει στοιχεία, η χώρα αποτυγχάνει συστηματικά να πιάσει τους δημοσιονομικούς της στόχους τα τελευταία χρόνια. Οι αιτίες εντοπίζονται στα απογοητευτικά φορολογικά έσοδα, την επιβράδυνση της ανάπτυξης και την αδυναμία των κυβερνήσεων να εξασφαλίσουν πολιτική στήριξη για την εφαρμογή μέτρων λιτότητας.
Ακόμη και ο στόχος για μια οριακή μείωση του ελλείμματος στο 5% του ΑΕΠ για φέτος (από 5,1% το 2025) έχει πλέον εγκαταλειφθεί, με την κυβέρνηση να προβλέπει ότι το κενό θα αγγίξει το 5,4%.
Τα φορολογικά έσοδα
Τα φορολογικά έσοδα της Γαλλίας είναι ήδη από τα υψηλότερα στην Ευρώπη ως ποσοστό του ΑΕΠ, γεγονός που σημαίνει ότι δεν υπάρχουν περιθώρια για περαιτέρω αυξήσεις φόρων χωρίς να πληγεί η ανάπτυξη. Αντίθετα, η Ελλάδα υπέφερε τότε από εκτεταμένη και συστηματική φοροδιαφυγή, κάτι που της επέτρεπε να αυξήσει τα έσοδά της απλώς και μόνο εξορθολογίζοντας τον φοροεισπρακτικό μηχανισμό.
Δημόσιες δαπάνες που δεν «δαμάζονται»
Ως εκ τούτου, η Γαλλία είναι αναγκασμένη να εστιάσει στις δημόσιες δαπάνες, οι οποίες είναι οι δεύτερες υψηλότερες στην Ευρώπη μετά τη Φινλανδία, φτάνοντας το 57% του ΑΕΠ. Ωστόσο, η συγκράτησή τους αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη λόγω διαρθρωτικών παραγόντων, όπως η γήρανση του πληθυσμού και το αυξανόμενο κόστος της υγειονομικής περίθαλψης.
Οι περικοπές στο κοινωνικό κράτος συναντούν επίσης ισχυρές πολιτικές και κοινωνικές αντιστάσεις. Ο περσινός προϋπολογισμός κοινωνικής ασφάλισης ψηφίστηκε με πολύ μεγαλύτερο έλλειμμα από το αναμενόμενο, αφού η κυβέρνηση αναγκάστηκε να παγώσει τη μεταρρύθμιση για την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης.
Διαφορά…βάρους στις παραγωγικές δυνάμεις
Η οικονομία της Ελλάδας βασιζόταν κυρίως στον τουρισμό, τη ναυτιλία και τη γεωργία στην αρχή της κρίσης. Αντίθετα, η γαλλική οικονομία είναι πολύ μεγαλύτερη, διαφοροποιημένη και κυριαρχεί σε εξαιρετικά κερδοφόρους κλάδους, όπως τα είδη πολυτελείας, η αεροδιαστημική βιομηχανία και τα χρηματοοικονομικά. Η χώρα αποτελεί επίσης ευρωπαϊκό ηγέτη στους τομείς των logistics και της τεχνολογίας, διατηρώντας πλεονασματικό ισοζύγιο στο εμπόριο υπηρεσιών.
Συνολικά, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Γαλλίας είναι σχεδόν ισοσκελισμένο, την ώρα που το αντίστοιχο έλλειμμα της Ελλάδας το 2009 άγγιζε το 12% του ΑΕΠ.
Επιπλέον, η Γαλλία παρουσιάζει μικρότερη εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, καθώς καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της σε ηλεκτρική ενέργεια μέσω της πυρηνικής ενέργειας και των ανανεώσιμων πηγών. Το ΔΝΤ προβλέπει ότι η γαλλική ανάπτυξη θα σταθεροποιηθεί μακροπρόθεσμα γύρω στο 1%, προσφέροντας μια σημαντική ανάσα απέναντι στις δημοσιονομικές προκλήσεις.
Είναι το γαλλικό τραπεζικό σύστημα πιο σταθερό;
Ο αυξανόμενος κίνδυνος γύρω από το γαλλικό δημόσιο χρέος έχει αναζωπυρώσει τις ανησυχίες για την υγεία των εγχώριων τραπεζών, οι οποίες παραδοσιακά διακρατούν μεγάλα ποσοστά κρατικών ομολόγων. Η πτώση των τιμών των ομολόγων μπορεί να επηρεάσει άμεσα τους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας και τη χρηματοοικονομική σταθερότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων.
Ωστόσο, οι γαλλικές τράπεζες είναι πολύ πιο διαφοροποιημένες, ανθεκτικές και αυστηρά εποπτευόμενες, διαθέτοντας ισχυρά κεφαλαιακά μαξιλάρια για την απορρόφηση πιθανών ζημιών.
Το σκηνικό αυτό διαφέρει ριζικά από το ελληνικό παράδειγμα, όπου είχε ενεργοποιηθεί ο λεγόμενος «κύκλος του θανάτου» (doom loop). Οι ελληνικές τράπεζες ήταν υπέρμετρα εκτεθειμένες στο χρέος του ίδιου τους του κράτους. Έτσι, όταν πραγματοποιήθηκε η αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους, οι ζημίες εξαφάνισαν την κεφαλαιακή τους βάση, εκμηδενίζοντας τη δυνατότητά τους να χρηματοδοτήσουν τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά και βυθίζοντας τη χώρα σε παρατεταμένη ύφεση.
naftemporiki.gr
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
