Φόρτωση Text-to-Speech…
Ο Δαυίδ χρειάστηκε μια σφεντόνα και μερικά δευτερόλεπτα για να νικήσει τον Γολιάθ. Στην περίπτωση της Ζυθοποιίας Μακεδονίας – Θράκης η κατάσταση ήταν πιο περίπλοκη. Χρειάστηκαν εννέα χρόνια, 14 δικαστικές αποφάσεις και περί τα 17 εκατ. ευρώ για να κερδίσει η Ζυθοποιία Μακεδονίας – Θράκης, γνωστή από το σήμα μπίρας «Βεργίνα», τον πολυεθνικό κολοσσό της μπίρας, την ολλανδική Heineken. Με τη νίκη, μάλιστα, να έρχεται στο «γήπεδο» της Heineken, επί ολλανδικού εδάφους, όπως χαρακτηριστικά σημείωσε χθες σε συνέντευξη Τύπου της ΖΜΘ η Λία Αθανασίου, καθηγήτρια Εμπορικού Δικαίου στη Νομική Σχολή Αθηνών και μία εκ των νομικών που συνέδραμαν τη θρακιώτικη ζυθοποιία σε αυτή την υπόθεση.
Υπενθυμίζεται ότι στις 21 Οκτωβρίου 2026 το Περιφερειακό Δικαστήριο του Αμστερνταμ επιδίκασε αποζημίωση 111,22 εκατ. ευρώ, απόφαση μάλιστα η οποία είναι προσωρινά εκτελεστή, κάτι που σημαίνει ότι ήδη η Heineken έχει καταβάλει το παραπάνω ποσό στη ΖΜΘ, ενώ αναμένεται η άσκηση έφεσης από την πλευρά του ολλανδικού ομίλου. Σύμφωνα με τον κ. Σταμάτη Δρακακάκη, εταίρο της δικηγορικής εταιρείας «Ζέπος – Γιαννόπουλος», επικεφαλής του Τμήματος Ανταγωνισμού αυτής, η απόφαση της 21ης Οκτωβρίου, πέρα από τη δικαίωση της ΖΜΘ, είναι σημαντική αφενός για τα νομικά ζητήματα που αναδείχθηκαν και επιλύθηκαν και αφετέρου για το ύψος της επιδικασθείσας αποζημίωσης. Στην Ελλάδα δεν εντοπίζεται απόφαση που να επιδικάζει αποζημίωση τέτοιου ύψους σε αντίστοιχη υπόθεση (follow-on αγωγή, αγωγή δηλαδή που προκύπτει μετά την απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού το 2014 που έκρινε ότι η Aθηναϊκή Ζυθοποιία έκανε κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης για 13 έτη). Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ενωσης εντοπίζονται αποφάσεις υψηλών αξιώσεων, όμως αφορούν μεγάλες υποθέσεις εναρμονισμένων πρακτικών, όπου εμπλέκονται πολλές εταιρείες ή/και πολλαπλές συλλογικές αγωγές σε υποθέσεις κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης (π.χ. απόφαση της DG Comp για την Google).
Για ποιο λόγο αποφάσισε η ΖΜΘ να στραφεί στην ολλανδική Δικαιοσύνη και όχι στην ελληνική; «Δεν υπάρχει αξιολογική κρίση για τα ελληνικά δικαστήρια. Θα έκαναν καλά τη δουλειά τους. Πήγαμε στην Ολλανδία γιατί εκεί ήταν το βαθύ πορτοφόλι», τόνισε χαρακτηριστικά η Λία Αθανασίου. Από την πλευρά του, πάντως, στον χαμηλό βαθμό εξοικείωσης της ελληνικής Δικαιοσύνης με τα ζητήματα ανταγωνισμού στάθηκε ο δικηγόρος Γρηγόρης Τρουφάκος, ο οποίος ασχολήθηκε κυρίως με το ποινικό σκέλος της υπόθεσης. «Επρεπε να κερδίσεις τον μέσο Ελληνα δικαστή της Ευελπίδων που δεν είναι εξοικειωμένος με το δίκαιο περί ανταγωνισμού. Οι μισοί τον αποκαλούσαν αθέμιτο ανταγωνισμό. Δικαστές έλεγαν “πώς είναι δυνατόν να μην πουλά περισσότερο αυτός που είναι χορηγός του Champions League” και τους τονίζαμε ότι το πρόβλημα είναι ο τρόπος που αποκτούν μεγαλύτερο μερίδιο». Ας σημειωθεί, πάντως, εδώ ότι η ελληνική Δικαιοσύνη έκρινε με αμετάκλητη απόφαση ότι είχαν ευθύνες δύο πρώην διευθύνοντες σύμβουλοι της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας (κ. Φαν Χάρπεν και Ζ. Μηνά), ενώ προχθές εξέδωσε απόφαση υπέρ του ιδιοκτήτη της ΖΜΘ Δ. Πολιτόπουλου σε αγωγή του για ηθική βλάβη.
Πήγαμε στην Ολλανδία γιατί εκεί ήταν το βαθύ πορτοφόλι, σημειώνει η Λία Αθανασίου, καθηγήτρια Εμπορικού Δικαίου και μία εκ των νομικών που συνέδραμαν τη θρακιώτικη ζυθοποιία στην υπόθεση.
Βεβαίως, υπήρχαν και άλλοι λόγοι για την προσφυγή στην ολλανδική Δικαιοσύνη: Καταρχάς η ΖΜΘ ήθελε να αποδείξει πως η διοίκηση της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας (Α.Ζ.) δεν αυτενεργούσε, αλλά έπαιρνε εντολές από τον μητρικό όμιλο. Δεύτερον, σύμφωνα με τη νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων, δεν μπορείς να διεκδικήσεις και διαφυγόντα κέρδη και τόκους, αλλά ένα από τα δύο, κάτι που δεν ισχύει στο εξωτερικό.
Είναι η πρόσφατη απόφαση για την αποζημίωση όπως και η απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού το 2014 ικανές να εξαλείψουν αντιανταγωνιστικές πρακτικές στον κλάδο; Θα το δείξει όταν ολοκληρωθεί η νέα έρευνα που ξεκίνησε η Επ.Αντ. το 2023 στον κλάδο της μπίρας. Στο πλαίσιο της νέας έρευνας, η ΖΜΘ έχει αποστείλει νέες καταγγελίες περί ρητρών αποκλειστικότητας που επιβάλλει η Α.Ζ. σε επιχειρήσεις εστίασης. «Η κατάσταση στην ελληνική αγορά μπίρας είναι ίδια και χειρότερη», υποστήριξε ο κ. Πολιτόπουλος. Ο ίδιος μάλιστα στράφηκε κατά του νυν υπουργού Υποδομών και Μεταφορών και πρώην υφυπουργού Οικονομικών Χρίστου Δήμα για απόφαση που είχε υπογράψει τον Ιούλιο του 2024 για τις μικροζυθοποιίες, απόφαση που κατά τον ίδιο υπαγορεύτηκε από τη Heineken. «Το διαψεύδω κατηγορηματικά. Η ΖΜΘ είχε αξιοποιήσει όλα τα κίνητρα για τις μικροζυθοποιίες και ήθελε ειδικό καθεστώς επειδή είχε περάσει τα όρια», υποστήριξε από την πλευρά του ο κ. Δήμας μιλώντας στην «Καθημερινή».
Τέλος, ο κ. Πολιτόπουλος υποστήριξε ότι εκκρεμεί πληρωμή ύψους 3,5 εκατ. ευρώ προς τη ΖΜΘ για επένδυση που έχει ολοκληρωθεί και είχε ενταχθεί στον αναπτυξιακό νόμο.
