Οι ΗΠΑ δεν έχουν προσαρμοστεί επαρκώς στις έντονες διακυμάνσεις της πετρελαϊκής αγοράς
Η αντίστροφη μέτρηση έχει αρχίσει… Απομένουν λίγο περισσότερες από 40 ημέρες για να σκάσει η «βόμβα» στις ΗΠΑ, καθώς ο παρατεταμένος πόλεμος με το Ιράν δοκιμάζει τα όρια των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου της χώρας.
Τα αποθέματα που δημιουργήθηκαν ακριβώς για στιγμές κρίσης βρίσκονται πλέον στο χαμηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες, ενώ οι ΗΠΑ αναγκάζονται να αντλούν ολοένα και μεγαλύτερες ποσότητες για να συγκρατήσουν τις τιμές της ενέργειας.
Με βάση τα σημερινά επίπεδα αποθεμάτων και τον τρέχοντα ρυθμό κατανάλωσης, η επάρκεια των αμερικανικών στρατηγικών αποθεμάτων υπολογίζεται σε περίπου 43 ημέρες, με τον χρονικό ορίζοντα να μεταφέρεται θεωρητικά προς τα μέσα Σεπτεμβρίου. Συνεπώς, η 19η Σεπτεμβρίου είναι το κρίσιμο ορόσημο για το μέλλον των ΗΠΑ.
Εξάλλου, το αμερικανικό «μαξιλάρι ασφαλείας» έχει δεχθεί ισχυρή πίεση, καθώς η κυβέρνηση του Donald Trump απελευθέρωσε εκατομμύρια βαρέλια από τα στρατηγικά αποθέματα προκειμένου να αντιμετωπίσει το σοκ που προκάλεσε η αναστάτωση στο Στενό του Hormuz, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας μεταφοράς πετρελαίου.
Σε κάθε περίπτωση, η ενεργειακή αγορά παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις, καθώς μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να αυξήσει περαιτέρω τις πιέσεις στις τιμές, να ενισχύσει τον πληθωρισμό και να δημιουργήσει νέο κύκλο αναταράξεων στην παγκόσμια οικονομία.
Τα στοιχεία… σοκ από την Bank of America
Σύμφωνα με στοιχεία της Bank of America Global Research, το επίπεδο των αμερικανικών Στρατηγικών Αποθεμάτων Πετρελαίου (Strategic Petroleum Reserve – SPR) βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο από το 1983, αφήνοντας τις Ηνωμένες Πολιτείες με αποθέματα που αντιστοιχούν σε περίπου 43 ημέρες προμήθειας αργού πετρελαίου, όπως μετέδωσε το Associated Press.
Η κυβέρνηση Trump προχωρά σε απελευθέρωση πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα προκειμένου να αντιμετωπίσει την άνοδο του ενεργειακού κόστους που προκλήθηκε από το κλείσιμο του Hormuz, από όπου περνά έως και το ένα πέμπτο της παγκόσμιας μεταφοράς πετρελαίου καθημερινά.
Η απελεύθερη 172 εκατ. βαρελιών πετρελαίου
Κατά τη διάρκεια των πέντε μηνών της σύγκρουσης, το Στενό έχει ουσιαστικά κλείσει για την εμπορική ναυσιπλοΐα, προκαλώντας αναστάτωση στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και αυξάνοντας την αβεβαιότητα για την πορεία των τιμών του αργού. Σε απάντηση στην κρίση, ο πρόεδρος Trump ενέκρινε την εγχώρια απελευθέρωση 172 εκατ. βαρελιών πετρελαίου μέσα σε χρονικό ορίζοντα 120 ημερών. Μέχρι σήμερα έχουν διατεθεί περίπου 108,6 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου, ενώ τα σημερινά αποθέματα διαμορφώνονται περίπου στα 304,8 εκατ. βαρέλια, σύμφωνα με τα ομοσπονδιακά στοιχεία.
Ωστόσο, τον Ιούνιο, ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι η χώρα δεν μπορεί να βασίζεται επ’ αόριστον στα στρατηγικά αποθέματα για να αντιμετωπίσει έναν πόλεμο. «Θα ξεμείνουμε από αποθέματα σε περίπου τέσσερις εβδομάδες. Πραγματικά θα τελειώσουν και θα έρθει η στιγμή που δεν θα μπορείς να βρεις πετρέλαιο. Και θέλετε να δείτε χάος;», δήλωσε ο Trump στους δημοσιογράφους στις 17 Ιουνίου.
Την ίδια ημέρα, ο πρόεδρος υπέγραψε μνημόνιο κατανόησης με το Ιράν, σε μια προσπάθεια να ανοίξει ο δρόμος για ειρήνευση στην περιοχή.
Η συμφωνία είχε ως στόχο να δημιουργήσει μια διαδικασία για την αποπυρηνικοποίηση του Ιράν και την ασφαλή διέλευση των πλοίων από το Hormuz, στο πλαίσιο μιας παρατεταμένης εκεχειρίας. Ωστόσο, η συμφωνία αποδείχθηκε βραχύβια και οι επιθέσεις επανήλθαν στις 8 Ιουλίου. Οι τιμές του αργού πετρελαίου εκτοξεύθηκαν σχεδόν 5% στις 8 Ιουλίου, με το Brent να ενισχύεται κατά 5,2%, κλείνοντας στα 78,02 δολάρια το βαρέλι. Το αμερικανικό αργό τύπου West Texas Intermediate (WTI) σημείωσε άνοδο 4,4%, φτάνοντας τα 73,52 δολάρια το βαρέλι.
Έκτα μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας
Η Νότια Κορέα, η Ταϊλάνδη, το Βιετνάμ και το Μπαγκλαντές προχώρησαν σε έκτακτα μέτρα ενεργειακής εξοικονόμησης, όπως περιορισμούς στη χρήση κλιματιστικών ή εναλλάξ κυκλοφορία οχημάτων, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της κρίσης.
Η Κίνα μείωσε τις εισαγωγές πετρελαίου σε σχέση με πέρυσι κατά περίπου 3,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, περιορίζοντας τις αγορές της από τον μέσο όρο των 11 εκατ. βαρελιών την ημέρα σε περίπου 7,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Η χώρα διαθέτει το μεγαλύτερο σύστημα έκτακτων αποθεμάτων αργού στον κόσμο, το οποίο εκτιμάται ότι αγγίζει συνολικά σχεδόν τα 1,4 δισ. βαρέλια, αν συνυπολογιστούν τα κρατικά και τα εμπορικά αποθέματα.
Οι ΗΠΑ, ωστόσο, δεν έχουν προσαρμοστεί επαρκώς στις έντονες διακυμάνσεις της πετρελαϊκής αγοράς, καθώς ο Trump και οι συνεργάτες του παραμένουν αισιόδοξοι ότι οι τιμές θα επιστρέψουν σε φυσιολογικά επίπεδα μόλις ολοκληρωθεί ο πόλεμος, χωρίς όμως να υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα για την υποχώρηση.
Πιέσεις στις πετρελαϊκές
Ο πρόεδρος έχει ασκήσει έντονη κριτική σε αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες, όπως η ExxonMobil και η Chevron, κατηγορώντας τις ότι αποκομίζουν υπερβολικά κέρδη από την κρίση μέσω της αυξημένης παραγωγής. «Βγάζουν πάρα πολλά χρήματα. Πάρα πολλά χρήματα», δήλωσε ο Trump τη Δευτέρα, καλώντας τις εταιρείες να μειώσουν τις τιμές στα πρατήρια. «Εκπλήσσεστε; Το λέω. Θα το πω δυνατά και καθαρά», πρόσθεσε.
Παρά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες υποστηρίζουν ότι δεν ελέγχουν τις τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές στα πρατήρια και προειδοποιούν ότι οι διεθνείς συνθήκες στην αγορά αργού, λόγω του πολέμου με το Ιράν, θα συνεχίσουν να κρατούν τις τιμές σε υψηλά επίπεδα.
Ακόμη και όταν οι διεθνείς δείκτες αναφοράς του πετρελαίου υποχωρούν, οι τιμές στα πρατήρια συνήθως ακολουθούν με καθυστέρηση αρκετών εβδομάδων.
Πολιτική πίεση από την ακρίβεια στα καύσιμα
Η άνοδος των τιμών των καυσίμων αποτελεί έναν από τους παράγοντες που διατηρούν τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα από τις αρχές του έτους, επιβαρύνοντας περαιτέρω το κόστος διαβίωσης των αμερικανικών νοικοκυριών.
Το ζήτημα έχει λάβει έντονες πολιτικές διαστάσεις, καθώς απομένουν τρεις μήνες μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου 2026. Οι Δημοκρατικοί επιχειρούν να αξιοποιήσουν πολιτικά τη δυσαρέσκεια των πολιτών για την ακρίβεια, ενώ ο Trump είχε δεσμευτεί προεκλογικά ότι θα περιόριζε το κόστος διαβίωσης.
Η πίεση προς τις ενεργειακές εταιρείες εντείνεται καθώς η μέση τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ έχει αυξηθεί σημαντικά, με τον Λευκό Οίκο να εξετάζει τρόπους παρέμβασης στην αγορά και τον Τραμπ να απαιτεί χαμηλότερες τιμές για τους καταναλωτές.
www.bankingnews.gr
