Η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης που προχώρησαν στις ευρύτερες μειώσεις φόρου εισοδήματος, αλλά με τους φόρους κατανάλωσης, όπως ο ΦΠΑ, να συνεχίζουν να αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες πηγές φορολογικών εσόδων, όπως σημειώνει νέα έκθεση του ΟΟΣΑ.
Η έκθεση «Tax Policy Reforms 2026» καταγράφει και συγκρίνει τις φορολογικές αλλαγές που θεσπίστηκαν ή ανακοινώθηκαν μέσα στο 2025 σε 92 χώρες. Στην περίπτωση της Ελλάδας, ο ΟΟΣΑ ξεχωρίζει την αναμόρφωση της φορολογίας εισοδήματος, με ιδιαίτερη στόχευση στις οικογένειες, στους νέους εργαζομένους και στους αυτοαπασχολούμενους.
Σημειώνεται πως για τη σύγκριση της σύνθεσης των φορολογικών εσόδων, τα τελευταία αναλυτικά στοιχεία που χρησιμοποιεί ο ΟΟΣΑ για την Ελλάδα αφορούν το 2023.
Χαμηλότερος φόρος για τα μεσαία εισοδήματα
Ο ΟΟΣΑ κάνει ιδιαίτερη αναφορά στις αλλαγές της ελληνικής φορολογικής κλίμακας. Οι συντελεστές για εισοδήματα από 10.000 έως 40.000 ευρώ μειώθηκαν κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες.
Παράλληλα, θεσπίστηκε συντελεστής 39% για το τμήμα του εισοδήματος από 40.000 έως 60.000 ευρώ. Ο ανώτατος συντελεστής 44% διατηρήθηκε, αλλά εφαρμόζεται πλέον μόνο στο εισόδημα πάνω από τις 60.000 ευρώ. Οι αλλαγές οδηγούν σε χαμηλότερη φορολογική επιβάρυνση κυρίως για τα μεσαία και υψηλότερα εισοδήματα.
Στο επίκεντρο οικογένειες και νέοι
Η Ελλάδα περιλαμβάνεται, μαζί με την Ουγγαρία και τη Μάλτα, στις τρεις χώρες που προχώρησαν σε ευρείας έκτασης αλλαγές στη φορολογία των οικογενειών, με στόχο και την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος.
Οι συντελεστές για εισόδημα έως 30.000 ευρώ διαφοροποιούνται ανάλογα με τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων. Για φορολογουμένους με τέσσερα ή περισσότερα παιδιά προβλέπεται μηδενικός φόρος για εισόδημα έως 20.000 ευρώ.
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται και στις ελαφρύνσεις για τους νέους εργαζομένους:
- Για νέους έως 25 ετών προβλέπεται μηδενικός συντελεστής στα δύο πρώτα εισοδηματικά κλιμάκια, ενώ για τις ηλικίες από 26 έως 30 ετών εφαρμόζεται συντελεστής 9%.
Ο ΟΟΣΑ καταγράφει επίσης την τριετή εξαίρεση των νέων μητέρων που είναι αυτοαπασχολούμενες από το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα. Στις παρεμβάσεις περιλαμβάνεται και η μείωση του τεκμαρτού εισοδήματος για επαγγελματίες σε περιοχές με λιγότερους από 1.500 κατοίκους.
Οι παρεμβάσεις στα ακίνητα
Στη φορολογία των ενοικίων, η έκθεση σημειώνει τη δημιουργία ενδιάμεσου συντελεστή 25% για εισόδημα από 12.000 έως 24.000 ευρώ. Παράλληλα, το όριο πάνω από το οποίο εφαρμόζεται ο ανώτατος συντελεστής 45% αυξήθηκε στις 36.000 ευρώ.
Καταγράφεται ακόμη η τριετής φοροαπαλλαγή για ιδιοκτήτες που μεταφέρουν ακίνητα από τη βραχυχρόνια στη μακροχρόνια μίσθωση ή ανοίγουν κατοικίες που παρέμεναν κενές. Στις ελαφρύνσεις προστίθεται η σταδιακή κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε μικρούς ή δημογραφικά αποδυναμωμένους οικισμούς.
Η μεγάλη εξάρτηση από τον ΦΠΑ
Παρά τις μειώσεις στους άμεσους φόρους, η Ελλάδα εξακολουθεί να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στη φορολογία της κατανάλωσης. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, οι φόροι σε αγαθά και υπηρεσίες αποτελούν τη μεγαλύτερη επιμέρους πηγή φορολογικών εσόδων της χώρας, ενώ η συμμετοχή τους στο συνολικό φορολογικό μείγμα έχει αυξηθεί σε σύγκριση με το 2000.
Αυτό σημαίνει ότι σημαντικό μέρος των εσόδων του Δημοσίου εξακολουθεί να προέρχεται από τον ΦΠΑ και τους υπόλοιπους έμμεσους φόρους που επιβαρύνουν τις καθημερινές αγορές. Οι φόροι αυτοί επηρεάζουν αναλογικά περισσότερο τα χαμηλότερα εισοδήματα, καθώς τα συγκεκριμένα νοικοκυριά διαθέτουν μεγαλύτερο μέρος των αποδοχών τους για κατανάλωση.
Η έκθεση καταγράφει, πάντως, στοχευμένες εξαιρέσεις, όπως την παράταση της αναστολής του ΦΠΑ σε ορισμένες νέες οικοδομές έως το τέλος του 2026 και τη μείωση των συντελεστών κατά 30% σε συγκεκριμένα νησιά.
