Φόρτωση Text-to-Speech…
Καυτό Αύγουστο περνούν στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και στην Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης, για να κλείσουν τα τελευταία ορόσημα και να μπορέσουν να υποβάλουν το 9o και τελευταίο αίτημα για επιχορηγήσεις και το 8o για δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης. Σύμφωνα με πληροφορίες από το υπουργείο, αυτό θα ανέρχεται συνολικά σε 6,7 δισ. ευρώ.
Υστερα από πέντε χρόνια, το Ταμείο Ανάκαμψης φτάνει οριστικά στο τέλος του φέτος και η Ελλάδα αποχαιρετάει μια βασική πηγή χρηματοδότησης επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων, συνολικού ύψους 35,95 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 18,22 δισ. ευρώ επιχορηγήσεις και τα 17,73 δισ. ευρώ δάνεια.
Από αυτά, μέχρι στιγμής έχουν εισπραχθεί 24,63 δισ. ευρώ (12,93 δισ. επιχορηγήσεις και 11,70 δισ. δάνεια) και απομένουν προς είσπραξη 11,32 δισ. ευρώ (5,3 δισ. ευρώ επιχορηγήσεις και 6 δισ. ευρώ δάνεια).
Το προτελευταίο, 8ο αίτημα πληρωμής επιχορηγήσεων, μαζί με το 7ο αίτημα δανείων, που υποβλήθηκαν τον Μάιο, αναμένεται να εγκριθούν στις αρχές Σεπτεμβρίου, αφού πάρει το πράσινο φως και από το συμβούλιο υπουργών η τελευταία αναθεώρηση του προγράμματος (μαζί με πολλών άλλων χωρών) εντός του Αυγούστου. Η αναθεώρηση όμως έχει ήδη εγκριθεί από την Κομισιόν και μάλιστα ενισχύθηκε, έναντι του αιτήματος Μαΐου, κατά τις πληροφορίες, το ποσό της 7ης δόσης δανείων, φτάνοντας τα 3,68 δισ. ευρώ (από 765 εκατ. ευρώ). Συγκεκριμένα, επειδή είχαν εκπληρωθεί εν τω μεταξύ τέσσερα ορόσημα του 8ου αιτήματος δανείων, μεταφέρθηκαν στο 7ο αίτημα και αυξήθηκε αντίστοιχα το ποσό της δόσης των δανείων. Ετσι, συνολικά τα κονδύλια που αναμένεται να εγκριθούν επίσημα στις αρχές Σεπτεμβρίου και να φτάσουν στα ταμεία του κράτους έως τα τέλη Σεπτεμβρίου θα ανέρχονται σε περίπου 4,6 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 865 εκατ. ευρώ θα είναι επιχορηγήσεις και τα 3,68 δισ. ευρώ δάνεια.
Θα απομένουν 6,4 δισ. ευρώ για την πλήρη απορρόφηση της ελληνικής κατανομής του Ταμείου Ανάκαμψης. Η κυβέρνηση θα υποβάλει το 9ο και τελευταίο αίτημα για αυτά τα 6,7 δισ. ευρώ (4,4 δισ. ευρώ επιχορηγήσεις και 2,3 δισ. ευρώ δάνεια) έως τα τέλη Σεπτεμβρίου και η εκταμίευση, αν όλα πάνε καλά, θα γίνει κανονικά έως τα τέλη Δεκεμβρίου.
Η τελευταία δόση δανείων και επιχορηγήσεων από το Ταμείο Ανάκαμψης ανέρχεται σε 6,7 δισ. ευρώ, σύμφωνα με το υπ. Οικονομικών.
Γι’ αυτό το τελευταίο αίτημα εργάζονται τώρα πυρετωδώς στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, καθώς συνδέεται, ούτε λίγο ούτε πολύ, με την ικανοποίηση 123 οροσήμων, σύμφωνα με στοιχεία της αρμόδιας υπηρεσίας, εκ των οποίων 117 ορόσημα συνδέονται με τις επιχορηγήσεις και έξι πρέπει να εκπληρωθούν για το δανειακό σκέλος. «Η αγωνία πάντα υφίσταται, αλλά θα εισπράξουμε όλα τα κονδύλια που μας αναλογούν», διαβεβαιώνουν αρμόδιες πηγές του ΤΑΑ. Τα δυσκολότερα εξ αυτών, λένε οι ίδιες πηγές, είναι αυτά που αφορούν κατασκευαστικά έργα, όπως η αποκατάσταση υποδομών που καταστράφηκαν από τον «Daniel», o Bόρειος Οδικός Αξονας Κρήτης, οι κτιριακές υποδομές ερευνητικών κέντρων και το ΟΑΚΑ.
Οι ίδιες πηγές αναδεικνύουν τη σημασία της πιστοποίησης του pillar assessment στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, στα μέσα Ιουλίου, επιτρέποντας την απορρόφηση δανείων 2 δισ. ευρώ από την τράπεζα, τα οποία στη συνέχεια θα διοχετευθούν για τη χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Με αυτό τον τρόπο διασφαλίσθηκε η πλήρης απορρόφηση του δανειακού σκέλους του Ταμείου Ανάκαμψης που είχε κατανεμηθεί στην Ελλάδα και δόθηκε χρόνος για τη διοχέτευσή του σε επιχειρήσεις.
Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες, η χορήγηση των δανείων θα μπορεί να ξεκινήσει άμεσα, μόλις εκταμιευθεί η 8η δόση, δηλαδή από τα τέλη Σεπτεμβρίου. Κάτι που ασφαλώς θα ενισχύσει και το προεκλογικό οπλοστάσιο της κυβέρνησης.
Επιπλέον, η θετική έκβαση του pillar assessment δίνει τη δυνατότητα στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα να διαχειρίζεται στη συνέχεια κονδύλια όπως αυτά των νέων Ταμείων της Ευρωπαϊκής Ενωσης, καθώς και τα διαρθρωτικά.
Υψηλών απαιτήσεων θεωρούνται κατασκευαστικά έργα όπως η αποκατάσταση υποδομών που καταστράφηκαν από τον «Daniel» και o BΟΑΚ.
Σε κάθε περίπτωση, κλείνοντας το Ταμείο, πολλά ερωτήματα θα χρειαστεί να απαντηθούν για την αποτελεσματικότητα της αξιοποίησης των πόρων του. Το ΠΑΣΟΚ, με τον Παύλο Γερουλάνο, έχει ασκήσει κριτική για τις αλλεπάλληλες αναθεωρήσεις, που κατέδειξαν τις αδυναμίες κράτους και κυβέρνησης να ολοκληρώσει αυτά τα οποία είχε σχεδιάσει στην αρχή και τα οποία βασίζονταν στο περίφημο σχέδιο Πισσαρίδη. Ο κ. Γερουλάνος μιλάει για «προχειρότητα στο αρχικό σχέδιο και ανικανότητα στην υλοποίησή του».
Οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι το βασικό ερώτημα είναι κατά πόσον το πρόγραμμα που υλοποιήθηκε είχε κάποια συμβολή στην αλλαγή του παραγωγικού προτύπου και στην αύξηση της παραγωγικότητας, κάτι για το οποίο διατυπώνουν αμφιβολίες.
Για τη χώρα, εξάλλου, το μεγάλο ερώτημα είναι πώς θα καλυφθεί το κενό που θα αφήσει το Ταμείο στην επενδυτική δραστηριότητα και η συμβολή του στον ρυθμό ανάπτυξης. Σύμφωνα με τον τελευταίο Πολυετή Δημοσιονομικό Προγραμματισμό του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, από τα 16,7 δισ. ευρώ του 2026, το ΠΔΕ του 2027 πέφτει στα 10,6 δισ. ευρώ, του 2028 στα 11,9 δισ., του 2029 στα 13 δισ. ευρώ και του 2030 στα 14,2 δισ. ευρώ.
