Όταν προσπαθεί κάποιος να διασκεδάσει τους φόβους μου, έρχεται αυτόματα στο μυαλό η δήλωση του Γιώργου Αλογοσκούφη περί «θωρακισμένης ελληνικής Οικονομίας». Ο ίδιος δήλωσε αργότερα ότι είχε μετανιώσει για εκείνη τη δήλωση. Η αλήθεια είναι ότι η Ελλάδα είναι σήμερα το αγαπημένο success story των αγορών. Να τα λέμε κι αυτά. Κάθε φορά όμως που κάτι μεγάλο γίνεται στο εξωτερικό, σκιάζομαι. Δεν ξέρω αν μου έχει μείνει κατάλοιπο από την Lehman Brothers, αλλά όταν ακούω μπουμπουνητά κλείνω πόρτες και παράθυρα. Αυτή η ιστορία με τα ομόλογα δεν ακούγεται καλή. Και ακόμη περισσότερο είναι εκφοβιστικό ότι οι χρηματιστηριακές αγορές συνεχίζουν να συμπεριφέρονται σαν να πρόκειται για μακρινή μουσική.
Μέχρι σήμερα τα χρηματιστήρια έχουν διασκεδάσει όλους τους φόβους μας, αλλά αυτήν τη φορά τα πράγματα είναι επικίνδυνα. Όταν μεγάλα επενδυτικά funds κινδυνεύουν να έρθουν αντιμέτωπα με τον εφιάλτη των margin calls, αναγκάζοντας τους διαχειριστές να πατήσουν το κουμπί «πουλήστε», ουδείς μπορεί να είναι σίγουρος για το τι πρόκειται να συμβεί. Το κακό είναι ότι έχουμε κρίση στην αγορά ομολόγων, κρίση στην αγορά ενέργειας και την ίδια ώρα βρισκόμαστε σε τροχιά ανόδου των επιτοκίων. Άντε μετά να βγει ο λογαριασμός…
Το πιο οδυνηρό είναι ότι Γερμανία και Γαλλία αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις της κρίσης της αγοράς ενέργειας στη βιομηχανία τους. Στην καρδιά, δηλαδή, του συστήματος. Είναι αυτή η στιγμή που χαίρεσαι γιατί δεν έχεις βιομηχανίες να βλέπουν τους Κινέζους να αρπάζουν όλες τις ευκαιρίες από τα μαλλιά και να σε ρίχνουν στο καναβάτσο. Ήλιος και θάλασσα. Αυτό που κάποτε κοροϊδεύαμε θα ήθελαν σήμερα να το έχουν πολλοί. Αν η κρίση βαθύνει στην Ευρώπη, θα αγγίξει και εμάς. Ίσως με λιγότερες επιπτώσεις απ’ ότι στις μητροπόλεις του ευρωπαϊκού καπιταλισμού. Είναι όμως πολύ νωρίς για να κάνει κάποιος τέτοιου είδους προβλέψεις.
Η ελληνική Οικονομία έχει αδυναμίες. Τις ξέρουμε όλοι. Λίγες μεγάλες επιχειρήσεις δίνουν στον ελληνικό καπιταλισμό έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα. Το ποιες θα είναι οι επιπτώσεις της κρίσης σε αυτές είναι και το κριτήριο για το μέγεθος της δικής μας, της ελληνικής εκδοχής της κρίσης. Την προηγούμενη φορά η κρίση χτύπησε τις Τράπεζες. Και ήρθε η χρεοκοπία. Αυτή η φορά δεν θα είναι ίδια με την προηγούμενη. Αλλά αποκλείεται να βγούμε στην βροχή χωρίς ομπρέλα και να επιστρέψουμε στο σπίτι μας άβρεχτοι. Ναι, κάτι τέτοιες στιγμές θυμάμαι τη δήλωση του Γιώργου Αλογοσκούφη. Μία δήλωση που τον σκότωσε πολιτικά. Έκτοτε οι αρμόδιοι αποφεύγουν δηλώσεις σαν κι αυτές. Διότι και εκείνοι σε κάτι τέτοιες περιπτώσεις θυμούνται τον… Γιώργο Αλογοσκούφη.
Θανάσης Μαυρίδης
