Όταν βλέπετε έναν πολιτικό να καταφεύγει σε επικολυρικές εκφράσεις, να είστε σίγουροι πως επί της πολιτικής ουσίας δεν έχει να πει τίποτα. Κινείται στον χώρο του «κάποιος, κάπου, κάποτε». Προχθές, στο πλαίσιο της νέας επικοινωνιακής επίθεσης του, ο Α. Τσίπρας είπε:
«Η ενασχόλησή μου με τα κοινά και με την πολιτική έχει ένα στοιχείο ρομαντισμού και διεκδίκησης του ονείρου». Και ο Κάρολος Μαρξ, το 1871, αναφερόμενος στους κομμουνάρους του Παρισιού, μίλησε για «την έφοδο στον ουρανό». Η αριστερή «γραμματεία» είναι γεμάτη από παρεμφερείς εκφράσεις, με τις περισσότερες εξ αυτών να έχουν καταγραφεί στον Μάη του ’68. Αυτά τα ρομαντικά ευφυολογήματα αριστερής κοπής είναι τόσο ρετρό, που δε συγκινούν ούτε τους νεολαίους.
Φυσικά ο Τσίπρας δεν έκανε καμιά έφοδο στον ουρανό, αλλά έφοδο στις τσέπες των πολιτών όταν κυβερνούσε. Όμως για αυτό ευθύνεται ο… Τσακαλώτος και ο Βαρουφάκης. Αυτό το παρελθόν προσπαθεί να σβήσει, αλλά με την επίκληση του ρομαντισμού και του ονείρου, πολύ δύσκολα βλέπω να τα καταφέρνει. Στο κάτω – κάτω για έναν ηγέτη που έχει κυβερνήσει και επιδιώκει να κυβερνήσει και πάλι, τέτοιες πομφόλυγες δεν προσφέρουν τίποτα. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να μιλούν οι ηγέτες μικρών κομμάτων οι οποίοι είναι απαλλαγμένοι από τον ψυχρό ρεαλισμό ενός κυβερνητικού λόγου. Ένας «πρωθυπουργός εν αναμονή» οφείλει να είναι συγκεκριμένος και προσηλωμένος στους στόχους του.
Αντιλαμβάνομαι την προσπάθειά του να δείξει ένα οικείο, φιλικό πρόσωπο στο πλαίσιο του rebranding, αλλά υποθέτω πως αυτή η επικοινωνιακή στρατηγική έχει λήξει. Ο Α. Τσίπρας προσπάθησε να ξανασυστηθεί, εφ όλης της ύλης, στους πολίτες, μια προσπάθεια με υψηλό βαθμό δυσκολίας, κάτι που το γνώριζε εξ αρχής. Το αν πέτυχε ή όχι αυτό το εγχείρημα δε θα φανεί από τις «ανθρώπινες» εξομολογήσεις, αλλά από την αποδοχή ή όχι του πολιτικού προγράμματος του κόμματός του.
Το σαφές και συγκεκριμένο σε κάποιους ηγέτες δημιουργεί προβλήματα. Απεναντίας η ασάφεια, η ρευστότητα του οράματος, που τις περισσότερες φορές είναι ηθελημένη, βολεύει διότι δημιουργεί λιγότερες δεσμεύσεις και ο καθένας ερμηνεύει τα νοήματα όπως αυτός θέλει. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που ο Α. Τσίπρας δε θέλησε, αν και μπορούσε, να συγκροτήσει κοινοβουλευτική ομάδα. Σε αυτή την περίπτωση θα έπρεπε να έπαιρνε θέση σε κάθε κυβερνητικό νομοσχέδιο. Να δίνει, δηλαδή, το πολιτικό στίγμα του.
Αυτή η πορεία της ηθελημένης ασάφειας έχει ημερομηνία λήξεως. Ο Α. Τσίπρας και οι συνεργάτες του θα πρέπει να προσδιορίσουν π.χ. με αριθμούς το όριο του υπερβολικού πλούτου που θα φορολογήσουν, όπως και τα όρια της μεσαίας τάξης. Και αν δεν το κάνουν αυτοί, οι πολιτικοί τους αντίπαλοι—και κυρίως οι παλιοί τους σύντροφοι—θα τους υποχρεώσουν να το κάνουν.
Είπαμε, καλή είναι η «Ιθάκη», γλυκούλικα είναι τα όνειρα, αλλά κάποτε θα πρέπει να μιλήσει πολιτικά ο Αλέξης. Και πολιτική είναι η «διαλεκτική του συγκεκριμένου», για να θυμηθώ τον Τσέχο φιλόσοφο Κάρελ Κόσικ.
