Πυκνώνουν τις τελευταίες μέρες τα δημοσιεύματα στον διεθνή Τύπο σχετικά με τη μαζική πώληση μετοχών εταιρειών Τεχνητής Νοημοσύνης, με αναλυτές να κάνουν λόγο ακόμα και για επικείμενο «σκάσιμο της φούσκας» και ενδεχόμενο «κατάρρευσης της αγοράς». Ο δείκτης NASDAQ, όπου είναι εισηγμένες οι μεγαλύτερες εταιρείες του κλάδου, καταγράφει σημαντικές απώλειες από την αρχή της εβδομάδας και ειδικότερα από το βράδυ της περασμένης Δευτέρας.
Ενδεικτικά, η μετοχή της «Nvidia», που είναι ο κολοσσός των ημιαγωγών, έπεσε σε χαμηλό 193,52 δολαρίων ενδοσυνεδριακά το πρωί της Τρίτης (ώρα ΗΠΑ), περίπου 7% κάτω από την τιμή που είχε το πρωί της Δευτέρας, αν και στη συνέχεια υπήρξε σχετική ανάκαμψη. Αντίστοιχα, η μετοχή της «SpaceX» του Ιλον Μασκ έπιασε χαμηλό 107 δολαρίων ενδοσυνεδριακά, λίγο μετά το άνοιγμα των αγορών στις ΗΠΑ.
Σε σχέση με την τιμή της μετοχής στην εισαγωγή της εταιρείας στον NASDAQ τον περασμένο Ιούνη (160 δολάρια), η πτώση έφτασε το 33%, πριν η αξία της μετοχής ανακάμψει στα 116 δολάρια. Επίσης, η εισηγμένη στον NASDAQ εταιρεία ημιαγωγών «SanDisk» κατέγραψε κατακόρυφη πτώση, σχεδόν 15% σε σχέση με την έναρξη της συνεδρίασης του χρηματιστηρίου.
Συνολικά ο NASDAQ κατέγραψε τις πρώτες ώρες της συνεδρίασης της Τρίτης χαμηλό 24.596,28 μονάδων, με την πτώση να φτάνει το 1,3% σε σύγκριση με το κλείσιμο της Δευτέρας. Εξίσου μεγάλες ήταν οι απώλειες στις ασιατικές αγορές, που έκλεισαν λίγο μετά το άνοιγμα των αγορών στις ΗΠΑ. Στο επίκεντρο βρέθηκαν ειδικά οι κορεατικές εταιρείες τεχνολογίας και ημιαγωγών «SK Hynix» και «Samsung Electronics».
Ο δείκτης Kospi της Σεούλ κατέγραψε απώλειες περίπου 10% στη συνεδρίαση της Τρίτης, και ο δείκτης Nikkei του Τόκιο 3,95%. Απώλειες καταγράφηκαν και στις εταιρείες τεχνολογίας αιχμής στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια.
Είχε προηγηθεί ένα ράλι ανόδου των μετοχών από την επένδυση τεράστιων κεφαλαίων στις εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης, με την προσδοκία γρήγορου και μεγάλου κέρδους.
Όπως αποδεικνύεται, όμως, η αλματώδης άνοδος των μετοχών συνοδεύεται όλο και συχνότερα από προειδοποιήσεις για την πιθανότητα δημιουργίας μιας νέας χρηματιστηριακής «φούσκας». Το ενδεχόμενο μιας απότομης και μεγαλύτερης κατρακύλας παραμένει ανοιχτό, αντανακλώντας τις βαθύτερες αντιφάσεις της καπιταλιστικής οικονομίας και την υπερσυσσώρευση κεφαλαίου που εκδηλώνεται σήμερα και στον κλάδο της ΤΝ.
Τεράστια χρηματικά κεφάλαια διοχετεύονται σε υποδομές, κέντρα δεδομένων και εξειδικευμένα τσιπ, με την προσδοκία μελλοντικών υπερκερδών, πολύ πριν αποδειχθεί ότι οι επενδύσεις αυτές μπορούν να αποδώσουν το αναμενόμενο ποσοστό κέρδους.
Η εξέλιξη αυτή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την όξυνση των διεθνών ανταγωνισμών. Ο αγώνας για την τεχνολογική πρωτοκαθεδρία, τον έλεγχο κρίσιμων πρώτων υλών, της παραγωγής ημιαγωγών και των δικτύων υπολογιστικής ισχύος, αποτελεί πλέον αναπόσπαστο στοιχείο της γενικότερης πολεμικής αντιπαράθεσης ανάμεσα στα ισχυρότερα καπιταλιστικά κέντρα. Η Τεχνητή Νοημοσύνη αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία τόσο για την οικονομική όσο και για τη στρατιωτική ισχύ, εντείνοντας τις συγκρούσεις για την κατοχύρωση αγορών και τεχνολογικής υπεροχής.
Η κλιμάκωση των πολεμικών συγκρούσεων και η προετοιμασία για γενικευμένες στρατιωτικές αναμετρήσεις επιταχύνουν ακόμα περισσότερο τις επενδύσεις στην ΤΝ, ενώ την ίδια στιγμή οι διογκούμενες αντιθέσεις του καπιταλισμού λόγω της υπεσυσσώρευσης κεφαλαίου είναι βασική οικονομική αιτία που πιέζει προς την κλιμάκωση του πολέμου.
Μια πιθανή κρίση στον κλάδο της ΤΝ δεν θα αναιρούσε τη σημασία της ίδιας της τεχνολογικής εξέλιξης, ούτε τις ευρύτατες εφαρμογές της στην παραγωγή, στις υπηρεσίες και στις στρατιωτικές χρήσεις, για τα συμφέροντα πάντα του κεφαλαίου και όχι για τις λαϊκές ανάγκες. Η ιστορική εμπειρία της «φούσκας» των dot-com στις αρχές της δεκαετίας του 2000 είναι χαρακτηριστική: Η κατάρρευση χιλιάδων εταιρειών δεν εμπόδισε τη μετέπειτα κυριαρχία των μεγάλων τεχνολογικών ομίλων, οι οποίοι συγκέντρωσαν ακόμα μεγαλύτερα μερίδια αγοράς και κεφαλαίου.
Αντίστοιχα, η εκδήλωση μιας κρίσης στην Τεχνητή Νοημοσύνη είναι πιθανό να οδηγήσει σε νέο γύρο συγκέντρωσης και συγκεντροποίησης κεφαλαίου. Οι επιχειρήσεις με ισχυρή χρηματοοικονομική βάση, πρόσβαση σε υποδομές και στρατηγικό ρόλο στα οικοσυστήματα της ΤΝ είναι εκείνες που έχουν περισσότερες πιθανότητες να απορροφήσουν μικρότερους ανταγωνιστές και να εξέλθουν ισχυρότερες, επιβεβαιώνοντας ότι οι κρίσεις λειτουργούν ως μηχανισμός αναδιάταξης της καπιταλιστικής αγοράς υπέρ των μεγαλύτερων μονοπωλιακών ομίλων.
Χαρακτηριστικό ως προς αυτό είναι το εξής παράδειγμα: Την ώρα που γινόταν ο κακός χαμός στα χρηματιστήρια με τις μετοχές των κολοσσών της Τεχνητής Νοημοσύνης, η «Wall Street Journal» έγραφε ότι «Nvidia» και «OpenAI» βρίσκονται κοντά σε συμφωνία για τη χρηματοδότηση της δεύτερης από την πρώτη με 250 δισ. δολάρια για τη δημιουργία ενός γιγαντιαίου κέντρου δεδομένων (data center) στο Οχάιο…
