Του Γεράσιμου Σεραφειμίδη
Πίσω από την αντιπαράθεση που έχει ξεσπάσει γύρω από τις νέες ευρωπαϊκές κυρώσεις στο ρωσικό LNG βρίσκεται μια επιχειρηματική σχέση που ο Γιώργος Προκοπίου άρχισε να χτίζει περισσότερο από μία δεκαετία πριν και η οποία σήμερα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια εντελώς διαφορετική γεωπολιτική πραγματικότητα. Αυτό συμβαίνει καθώς έχει υπογράψει δύο συμβόλαια που φτάνουν έως το 2033 και το 2034 για τη μεταφορά φυσικού αερίου και αποφέρουν περισσότερο από το ένα τρίτο των ετήσιων εσόδων της Dynagas LNG Partners.
Το δημοσίευμα των Financial Times για τις ελληνικές αντιδράσεις στις νέες κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης έφερε στο προσκήνιο την Dynagas και τη σημαντική παρουσία της στη μεταφορά LNG από το Yamal της ρωσικής Αρκτικής. Η απάντηση της εταιρείας ήταν ότι οι σχετικές επενδύσεις και συμβάσεις πραγματοποιήθηκαν πολύ πριν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και ότι ένας αποκλεισμός των ευρωπαϊκών ναυτιλιακών εταιρειών δεν θα σταματήσει απαραίτητα τις ρωσικές εξαγωγές, αλλά ενδέχεται απλώς να μεταφέρει πλοία, τεχνογνωσία και δραστηριότητα σε operators εκτός Ευρώπης.
Τα τελευταία οικονομικά αποτελέσματα της Dynagas LNG Partners αποκαλύπτουν, όμως, και την άλλη πλευρά της εξίσωσης: πόσο σημαντικά είναι τα μακροχρόνια συμβόλαια του Yamal για ένα μέρος των ναυτιλιακών συμφερόντων του Γιώργου Προκοπίου. Από τα μόλις έξι LNG carriers που διαθέτει η εισηγμένη, τα δύο, τα “Yenisei River” και “Lena River”, απασχολούνται με μακροχρόνιες ναυλώσεις από τη Yamal Trade, οι οποίες εκτείνονται έως το 2033 και το 2034 αντίστοιχα. Το 2025 τα εν λόγω συμβόλαια αντιπροσώπευαν το 36% των συνολικών εσόδων της εταιρείας.
Η ίδια η Dynagas LNG Partners αναγνωρίζει πλέον ότι η απώλεια των εσόδων από ένα ή και από τα δύο συμβόλαια θα μπορούσε να έχει ουσιώδη αρνητική επίπτωση στη δραστηριότητα, στα αποτελέσματα και στην οικονομική της κατάσταση, ενώ προειδοποιεί μάλιστα ότι θα μπορούσε να προκύψει, υπό ορισμένες συνθήκες, ακόμη και γεγονός αθέτησης υποχρεώσεων βάσει των δανειακών της συμβάσεων.
Τι είναι το Yamal
Το Yamal αποτελεί ένα από τα πλέον φιλόδοξα ενεργειακά εγχειρήματα που αναπτύχθηκαν στη Ρωσία τις τελευταίες δεκαετίες. Βρίσκεται στη βόρεια Σιβηρία και μέσα στον Αρκτικό Κύκλο, σε μια περιοχή όπου οι ακραίες θερμοκρασίες και η παρουσία πάγου καθιστούν την παραγωγή και κυρίως τη μεταφορά φυσικού αερίου ιδιαίτερα απαιτητική.
Στην καρδιά του βρίσκεται το Yamal LNG, η εγκατάσταση υγροποίησης που τροφοδοτείται από το κοίτασμα South Tambey και αναπτύχθηκε με επένδυση δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων. Το project τελεί υπό διεθνή αιγίδα, καθώς ναι μεν ελέγχεται κατά 50,1% από τη ρωσική Novatek, αλλά σε αυτό επίσης συμμετέχουν η γαλλική TotalEnergies με 20%, η κινεζική CNPC με 20% και το Silk Road Fund με 9,9%.
Οι τρεις βασικές γραμμές παραγωγής έχουν δυναμικότητα 16,5 εκατ. τόνων LNG ετησίως, ενώ η γεωγραφική θέση του project επιτρέπει στη Ρωσία να τροφοδοτεί τόσο την ευρωπαϊκή όσο και την ασιατική αγορά. Για να γίνει αυτό, όμως, χρειάστηκε να δημιουργηθεί μία ουσιαστικά νέα εφοδιαστική αλυσίδα. Το λιμάνι της Sabetta κατασκευάστηκε για να αποτελέσει την πύλη εξαγωγής του LNG, ενώ το δυσκολότερο κομμάτι ήταν η μεταφορά του μέσα από τα παγωμένα νερά της Αρκτικής.
Η Dynagas είχε κινηθεί ήδη από το 2015 για την κατασκευή πέντε LNG carriers κατηγορίας Arc7, χωρητικότητας περίπου 172.000 κυβικών μέτρων το καθένα, τα οποία σχεδιάστηκαν ειδικά για τις ανάγκες του Yamal. Δεν πρόκειται για συμβατικά LNG carriers, καθώς έχουν τη δυνατότητα να επιχειρούν σε εξαιρετικά δύσκολες αρκτικές συνθήκες και να διασχίζουν πάγο πάχους έως περίπου 2,1 μέτρων, κινούμενα τόσο προς τα εμπρός όσο και προς τα πίσω.
Η εξειδίκευση αυτή τα καθιστά κομβικό μέρος της λειτουργίας του Yamal, ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες. Ταυτόχρονα, όμως, δημιουργεί ένα διαφορετικό επιχειρηματικό προφίλ κινδύνου, αφού τα πλοία αυτά αποτελούν assets που έχουν σχεδιαστεί γύρω από πολύ συγκεκριμένες επιχειρησιακές απαιτήσεις και επομένως δεν διαθέτουν απαραίτητα την ίδια ευκολία επανατοποθέτησης στην παγκόσμια αγορά με ένα συμβατικό LNG carrier.
Σύμφωνα με τους Financial Times, η Dynagas σήμερα ελέγχει περίπου το ένα τρίτο του στόλου των Arc7 που εξυπηρετεί το Yamal. Από τις αρχές του 2025 τα πλοία της έχουν πραγματοποιήσει περισσότερα από 140 ταξίδια που συνδέονται με το ρωσικό project. Το διεθνές μέσο αποτιμά την αξία των πλοίων στα 300 εκατ. δολάρια έκαστο και επισημαίνουν τις δυσκολίες που θα παρουσίαζε η αξιοποίησή τους σε διαφορετικό trade.
Μια σχέση που ξεκίνησε πριν από τον πόλεμο
Αυτό αποτελεί και βασικό σημείο της απάντησης της Dynagas στη συζήτηση που έχει ανοίξει. Η εταιρεία επισημαίνει ότι οι συμφωνίες της για το Yamal υπογράφηκαν το 2015 και το 2016, αρκετά χρόνια πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και την επιβολή του σημερινού πλέγματος κυρώσεων. Πρόκειται για συμβόλαια πολύ μεγάλης διάρκειας, γεγονός το οποίο αποτελεί κεντρικό χαρακτηριστικό της στρατηγικής που έχει ακολουθήσει η Dynagas στον κλάδο του LNG, εξασφαλίζοντας προβλεψιμότητα εσόδων έναντι της μεγαλύτερης μεταβλητότητας της spot αγοράς.
Η σημασία του Yamal για τα συμφέροντα του ομίλου φαίνεται και από τα στοιχεία της εισηγμένης Dynagas LNG Partners. Στην περίπτωση του Arc4 “Lena River”, για παράδειγμα, η συμφωνία με το Yamal έχει αρχική διάρκεια 15 ετών από το 2019 και προβλέπει δυνατότητα τριών διαδοχικών πενταετών παρατάσεων.
* Αναδημοσίευση από την εφημερίδα “Κεφάλαιο”
