Μπορεί οι πιέσεις στις αγορές των ομολόγων να αποτελούν την πρώτη είδηση των τελευταίων ημερών, όμως πρόκειται για πιέσεις που βιώνει η αγορά εδώ και αρκετούς μήνες, με το αμερικανικό Treasury να αντανακλά την επιφυλακτικότητα των επενδυτών ήδη από τον Μάρτιο. (σ.σ: Σχετικές αναλύσεις εκείνης της περιόδου μπορείτε να διαβάσετε εδώ και εδώ).
Αν και προς το παρόν οι μαζικές πωλήσεις ομολόγων υποδηλώνουν ότι σε αυτή τη φάση οι αγορές προεξοφλούν περισσότερο πληθωρισμό παρά άμεση οικονομική κατάρρευση –σχετική ανάλυση μπορείτε να διαβάσετε εδώ.
Εντούτοις η όλη κατάσταση δεν παύει να διαταράσσει τη δημοσιονομική ισορροπία σε παγκόσμιο επίπεδο και να αυξάνει τα κόστη δανεισμού για όλους μας.
Όσο δε αυτή η κατάσταση δεν «μαζεύεται», τόσο θα αυξάνονται οι κίνδυνοι για τον εκτροχιασμό των δημοσιονομικών προγραμμάτων αλλά και των εταιρικών σχεδιασμών.
Αυτό το αναγνωρίζει προφανώς το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ και για αυτό αυτή την εβδομάδα ανακοίνωσε ότι θα υπερδιπλασιάσει το μέγεθος των επαναγορών κρατικού χρέους, οδηγώντας τις αποδόσεις των ομολόγων αμέσως μετά την ανακοίνωση σε αποκλιμάκωση.
Πιο συγκεκριμένα, ανακοινώθηκε ότι στο πλαίσιο των «επιταχυνόμενων επαναγορών» η κυβέρνηση θα «διπλασιάσει τουλάχιστον» το μέγιστο μέγεθος των πράξεων επαναγοράς, από 2 δισεκατομμύρια δολάρια σε «τουλάχιστον» 4 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η αποκλιμάκωση των αποδόσεων όμως απεδείχθη βραχύβια και ως εκ τούτου μια μέρα μετά ο Σκοτ Μπέσεντ επανήλθε, διευκρινίζοντας ότι το μέγεθος των επαναγορών μπορεί να είναι και μεγαλύτερο αν χρειαστεί.
Με τις αγορές σταθερού εισοδήματος υπό πίεση και τις αποδόσεις να εκτοξεύονται σε επίπεδα που δεν έχουν παρατηρηθεί εδώ και σχεδόν 20 χρόνια, η ανακοίνωση του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ στοχεύει στο ευαίσθητο τμήμα της αγοράς ομολόγων μεγαλύτερης διάρκειας.
Σε απλά ελληνικά, η κίνηση αυτή σημαίνει ότι το Υπουργείο Οικονομικών θα είναι ένας μεγαλύτερος αγοραστής παλαιότερου, μακροπρόθεσμου χρέους, παρέχοντας ρευστότητα σε ένα μέρος της αγοράς που τους τελευταίους μήνες παρουσιάζει πιέσεις.
Αναμφίβολα είναι μια θετική παράμετρος το γεγονός ότι το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ είναι προσεκτικό στα ζητήματα ρευστότητας στο μακροπρόθεσμο άκρο της καμπύλης των ομολόγων και είναι πρόθυμο να συμμετάσχει πιο ενεργά προκειμένου να προστατεύσει την αγορά χρέους από τα χειρότερα.
Και αυτή την παράμετρο οι αγορές την έλαβαν υπόψιν μεν, χωρίς ιδιαίτερο ενθουσιασμό δε.
Πράγματι, οι αποδόσεις στα ομόλογα μειώθηκαν μετά την ανακοίνωση, όμως η ανακούφιση δεν ήταν μεγάλη ούτε διήρκεσε πολύ.
Το 10ετές ομόλογο αναφοράς υποχώρησε κατά 6 μονάδες βάσης μόλις στο 4,647% και το 30ετές ομόλογο υποχώρησε κατά 9 μονάδες βάσης στο 5,196% την Τετάρτη για να επανέλθουν την Παρασκευή το απόγευμα πέριξ του 4,73% και 5,26% αντίστοιχα.
Η ετυμηγορία της επενδυτικής κοινότητας είναι ξεκάθαρη: Οι επαναγορές ομολόγων από το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ μπορεί να προσφέρουν μια προσωρινή ανακούφιση, αλλά στην ουσία απλά μεταφέρουν το πρόβλημα του χρέους στο μέλλον.
Βλέπετε, το αμερικανικό δημόσιο θα επαναγοράζει ομόλογα μεγαλύτερης διάρκειας, εκδίδοντας ομόλογα μικρότερης διάρκειας, μια στρατηγική που μπορεί να προσφέρει προσωρινή λύση βοηθώντας στη διαχείριση του κόστους δανεισμού βραχυπρόθεσμα, αλλά αφήνει άθικτο το πραγματικό πρόβλημα που δεν είναι άλλο από το αυξανόμενο τείχος δημόσιου και εταιρικού χρέους που τελικά πρέπει να βρει περισσότερους αγοραστές.
Όπως είπε πολύ εύστοχα και ο James Sullivan της JPMorgan: «Είναι λίγο σαν να πληρώνεις το στεγαστικό σου δάνειο με την πιστωτική σου κάρτα. Μπορεί να λειτουργήσει αλλά για λίγο…».
Ο παράγοντας του εταιρικού χρέους
Mεταξύ των παραγόντων όμως που μας οδήγησαν στην πρόσφατη άνοδο των αποδόσεων ήταν πέραν του υψηλότερου premium για την κατοχή κρατικού χρέους και του μεταβαλλόμενου προφίλ της βάσης αγοραστών ομολόγων του Δημοσίου και η αυξημένη προσφορά εταιρικού χρέους, που σχετίζεται ειδικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Για την αγορά εταιρικού χρέους λοιπόν, υπάρχει η προσδοκία να συμπαρασυρθεί από τη βελτίωση του κλίματος μετά την παρέμβαση του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ στην αγορά κρατικού χρέους;
Μια καλή ένδειξη θα πάρουμε τις επόμενες ημέρες από τη μετοχή της SoftBank για παράδειγμα. Η μετοχή υποχώρησε 8,1% στα ¥5.360 την Τετάρτη, και ως την Παρασκευή διολίσθησε στα ¥5.255, χτυπημένη από έναν ισχυρό συνδυασμό πίεσης λόγω έκδοσης χρέους και της ευρύτερης πτώσης της τεχνολογίας στην Ιαπωνία, που οδηγήθηκε από την αγορά ομολόγων.
Μετά από ένα δημοσίευμα, σύμφωνα με το οποίο η εταιρεία προετοιμάζεται να εκδώσει ομόλογα επταετούς διάρκειας ύψους περίπου ¥1 τρισεκατομμυρίου, απευθυνόμενα σε ιδιώτες επενδυτές — μια συναλλαγή που θα αποτελούσε τη μεγαλύτερη εταιρική έκδοση ομολόγων λιανικής από ιαπωνική εταιρεία — προκειμένου να προχωρήσει σε επενδύσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη, οι ανησυχίες τον επενδυτών για το ήδη σημαντικό χρέος του ομίλου χτύπησαν «κόκκινο», κάτι που φάνηκε στα χρηματιστηριακά ταμπλό.
Η ανακοίνωση για την έκδοση συνέπεσε με το ήδη εύθραυστο κλίμα, που διαμορφώθηκε από την άνοδο των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων. Η απόδοση του ιαπωνικού 10ετούς κρατικού ομολόγου ανήλθε στο υψηλότερο επίπεδό της από το 1996 την Τρίτη, καθοδηγούμενη από εικασίες της αγοράς ότι η Τράπεζα της Ιαπωνίας θα μπορούσε να σφίξει τη νομισματική της πολιτική ήδη από τον Σεπτέμβριο, ενώ παράλληλα οι αποδόσεις των αμερικανικών 30ετών ομολόγων ακούμπαγαν το υψηλό 19 ετών.
Tην Τετάρτη μετά τις ανακοινώσεις από το Υπουργείο Οικονομικών όμως η επενδυτική ψυχολογία έστω και λίγο βελτιώθηκε. Η διάρκεια αυτής της βελτίωσης αλλά και η επίδραση της στο συγκοινωνούν δοχείο του εταιρικού χρέους θα καθορίσουν πολλά για τη συνέχεια.
Το τεράστιο πρόβλημα της μόχλευσης
Τι θα μπορούσε να κάνει όμως το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ για το θέμα της υπερβάλλουσας μόχλευσης;
Αυτή τη στιγμή η μόχλευση στη Wall Street βρίσκεται σε ιστορικά ανώτατα επίπεδα, ξεπερνώντας κάθε προηγούμενο ρεκόρ.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της FINRA, το συνολικό χρέος από τα margins accounts, δηλαδή τα χρήματα που δανείζονται οι επενδυτές για να αγοράσουν μετοχές, άγγιξε τον Ιούνιο το ποσό των 1,53 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
Το επίπεδο αυτό ξεπερνά ακόμα και το συνολικό χρέος πιστωτικών καρτών στις ΗΠΑ.
Η ανησυχία των αναλυτών δεν εστιάζει μόνο στο απόλυτο νούμερο, αλλά και στον εξαιρετικά γρήγορο ρυθμό με τον οποίο συσσωρεύεται αυτό το χρέος. Το χρέος περιθωρίου- margin debt- αυξήθηκε για τρίτο συνεχόμενο μήνα, φτάνοντας σε νέο ιστορικό υψηλό και σηματοδοτώντας αύξηση 7,9% από τον Μάιο και αύξηση 51,5% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Μέσα δε σε τρεις μόλις μήνες, από τον Μάρτιο έως τον Ιούνιο, αυξήθηκε σχεδόν κατά 300 δισεκατομμύρια δολάρια.
Το χρέος περιθωρίου θεωρείται συχνά ως μέτρο του επενδυτικού κλίματος και της όρεξης για ανάληψη κινδύνου. Τα υψηλά επίπεδα του μπορεί να σηματοδοτούν εμπιστοσύνη, αλλά οι ακραίες αυξήσεις μπορεί επίσης να υποδηλώνουν υπερβολική κερδοσκοπία, αυξάνοντας τον κίνδυνο αστάθειας της αγοράς.
Όταν δε έχουμε μια παραβολική αύξηση στη μόχλευση, όπως αυτή των τελευταίων τριών μηνών, πιθανότατα να υποδηλώνει επίπεδα ακραίας κερδοσκοπίας, που συχνά προηγούνται σημαντικών διορθώσεων στην αγορά.
Βλέπετε, ο ρυθμός ανόδου του margin debt άνω του 49% μέσα σε ένα έτος έχει εμφανιστεί ελάχιστες φορές τα τελευταία 30 χρόνια στην αγορά.
Μια σημαντική για παράδειγμα αύξηση του margin debt ξεκίνησε το 2006, φτάνοντας στο αποκορύφωμά της τον Ιούλιο του 2007, μόλις τρεις μήνες πριν ο S&P 500 φτάσει στο αποκορύφωμά του.
Τον Φεβρουάριο του 2009 δε, μετά την οικονομική κρίση, το χρέος περιθωρίου έφθασε σε ιδιαίτερα χαμηλό σημείο, τον ίδιο μήνα που η χρηματιστηριακή αγορά έφτασε στο κατώτατο σημείο της.
Στη συνέχεια, το χρέος περιθωρίου ξεκίνησε μια άλλη σημαντική περίοδο ανάπτυξης. Μετά την πανδημία, είχαμε όμως ένα παρόμοιο μοτίβο με το 2007. Το χρέος περιθωρίου εκτοξεύτηκε σε υψηλό τον Οκτώβριο του 2021, μόλις δύο μήνες πριν ο S&P 500 φτάσει στο υψηλότερο σημείο του τον Δεκέμβριο του 2021.
Τι σημαίνει margin call και πού εντοπίζεται η μόχλευση
H υψηλή μόχλευση δεν αποτελεί πρόβλημα όσο η Wall Street καταγράφει κέρδη.
Αν όμως ξεκινήσει μια απότομη πτώση, με αφορμή τις δυσκολίες για παράδειγμα στην αγορά των ομολόγων, τότε η αναλογία margin και αποτίμησης θα αλλάξει και από ένα όριο και κάτω, οι χρηματιστηριακές εταιρείες θα καλέσουν τους επενδυτές να επαναφέρουν αυτή την αναλογία είτε με κατάθεση χρημάτων είτε με πωλήσεις.
Και τι γίνεται συνήθως όταν η επενδυτική ψυχολογία είναι στο ναδίρ; Οι περισσότεροι επενδυτές ρευστοποιούν τις μετοχές τους, δημιουργώντας πολλές φορές ένα φαινόμενο «χιονοστιβάδας» αναγκαστικών πωλήσεων που εντείνει το κραχ.
Tο μεγαλύτερο μέρος αυτής της μόχλευσης εντοπίζεται στις μετοχές Τεχνητής Νοημοσύνης και ημιαγωγών, καθώς και στα εξαιρετικά δημοφιλή ETFs με μόχλευση τα οποία διπλασιάζουν ή τριπλασιάζουν την ημερήσια κίνηση των δεικτών.
Γίνεται κατανοητό, ότι σε ένα τέτοιο περιβάλλον οξείας υπερθέρμανσης, η διαχείριση ρίσκου είναι πιο κρίσιμη από ποτέ. Πολλές τράπεζες και πλατφόρμες έχουν ήδη αρχίσει άλλωστε να αυξάνουν τις απαιτήσεις περιθωρίου για να προστατευτούν. Αυτό είναι ένα σήμα ότι οι επενδυτές που χρησιμοποιούν τη μόχλευση, καλό είναι να αρχίσουν να «μαζεύονται».
Αποποίηση Ευθύνης: Το υλικό αυτό παρέχεται για πληροφοριακούς και μόνο σκοπούς. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να εκληφθεί ως προσφορά, συμβουλή ή προτροπή για την αγορά ή πώληση των αναφερόμενων προϊόντων. Παρόλο που οι πληροφορίες που περιέχονται βασίζονται σε πηγές που θεωρούνται αξιόπιστες, ουδεμία διασφάλιση δίνεται ότι είναι πλήρεις ή ακριβείς και δε θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.
