**Energy crisis: The Middle East truce does not solve the problem**
Despite the truce and the return of navigation to the Straits of Hormuz, the energy crisis is entering a long-term phase. Oil moves below $100 and gas below 50 euros per megawatt hour, but serious damage to Qatar's and Gulf countries' infrastructure limits supply. Europe faces a deficit in diesel and air fuel, dependent on over 40% of the Persian Gulf. In Greece the situation remains stable thanks to the diversification of supplies and the release of 2 million barrels from strategic reserves.
Analyticalally:
By Harry Floodopoulos
The achievement of a truce in the Middle East and the gradual return of navigation to the Straits of Hormuz initially created the impression that the energy crisis can be deescalating faster than the markets feared. The price decline confirmed this first reaction as oil now moves below $100 a barrel, while gas has retreated below 50 euros per megawatt hour.
However, behind this apparent de-escalation, data indicate that the crisis has not only not ended, but is entering a more complex and probably long-term phase. Markets may react directly to geopolitical events, but the real energy economy is affected by factors that are not so easily reversed.
The key element that differentiates the current situation is the extent of damage to the energy infrastructure of the region. During the conflict, critical production, extraction and refining facilities suffered significant blows.
Qatar’s natural gas production potential – the main supplier of the global LNG market – has been affected, while damage to export terminals and refineries in Gulf countries is recorded. Even if maritime safety is fully restored, the return of production to pre-crisis levels requires time, investment and a stable geopolitical environment.
This means that the energy supply will remain limited for a longer period than the markets originally estimated.
Η “ψευδαίσθηση” της αποκλιμάκωσης
Η πτώση των τιμών, αν και σημαντική, δεν αναιρεί το γεγονός ότι το ενεργειακό σύστημα έχει ήδη δεχθεί ένα ισχυρό σοκ. Οι τιμές μπορεί να έχουν υποχωρήσει από τα ακραία επίπεδα, ωστόσο παραμένουν υψηλότερες από τα προ κρίσης δεδομένα, ενώ η μεταβλητότητα εξακολουθεί να είναι έντονη.
Οι traders και οι ενεργειακές εταιρείες ενσωματώνουν πλέον αυξημένο γεωπολιτικό ρίσκο στις αποφάσεις τους, γεγονός που διατηρεί ένα “premium αβεβαιότητας” στις τιμές. Ταυτόχρονα, η ανακατεύθυνση ροών και η αλλαγή των εμπορικών διαδρομών δεν αντιστρέφονται άμεσα.
Έλλειμμα σε κρίσιμα καύσιμα
Παράλληλα, εντείνονται οι ανησυχίες για την επάρκεια σε συγκεκριμένα προϊόντα, με αιχμή το ντίζελ και τα αεροπορικά καύσιμα. Η Ευρώπη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον Περσικό Κόλπο για πάνω από το 40% των εισαγωγών σε diesel και jet fuel, γεγονός που καθιστά την αγορά ιδιαίτερα ευάλωτη σε διαταραχές.
Ιδιαίτερα στην αγορά των αεροπορικών καυσίμων, η εικόνα παραμένει εξαιρετικά πιεσμένη. Παρά την εκεχειρία και την προοπτική επαναλειτουργίας του Ορμούζ, παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι θα χρειαστούν μήνες για να αποκατασταθεί η ισορροπία στην προσφορά, καθώς έχουν πληγεί σοβαρά τα διυλιστήρια της περιοχής.
Η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται ήδη σε αυξημένο κόστος για τις αεροπορικές εταιρείες, περικοπές δρομολογίων και μετακύλιση του κόστους στους καταναλωτές, ενώ αντίστοιχες πιέσεις αναμένονται και στην αγορά diesel, που αποτελεί κρίσιμο καύσιμο για τις μεταφορές και τη βιομηχανία.
Δομικές αλλαγές στην αγορά
Το πιο κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η κρίση επιταχύνει βαθύτερες, δομικές αλλαγές στην αγορά ενέργειας. Η περίοδος της σχετικής αφθονίας και των χαμηλών τιμών φαίνεται να δίνει τη θέση της σε ένα πιο κατακερματισμένο και γεωπολιτικά ευάλωτο σύστημα.
Οι χώρες στρέφονται όλο και περισσότερο σε μακροχρόνιες συμβάσεις για να διασφαλίσουν προμήθειες, ενισχύουν τα στρατηγικά αποθέματα και επενδύουν σε ενεργειακή αυτάρκεια. Την ίδια στιγμή, η αγορά LNG κινδυνεύει να παραμείνει “σφιχτή” για μεγάλο χρονικό διάστημα, με την Ευρώπη να ανταγωνίζεται διαρκώς την Ασία για διαθέσιμα φορτία.
Επιπτώσεις στην Ευρώπη και την Ελλάδα
Για την Ευρώπη, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη, καθώς τα χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων φυσικού αερίου και η ανάγκη αναπλήρωσης ενόψει του χειμώνα διατηρούν τον κίνδυνο νέων αναταράξεων στις τιμές.
Στην Ελλάδα, προς το παρόν δεν διαφαίνεται ζήτημα επάρκειας καυσίμων. Η διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού και η ισχυρή παρουσία και ευελιξία των εγχώριων διυλιστηρίων λειτουργούν ως παράγοντες σταθερότητας. Προς την ίδια κατεύθυνση κινείται και η απόφαση για αποδέσμευση 2 εκατ. βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα, η οποία ενισχύει την ασφάλεια τροφοδοσίας και λειτουργεί προληπτικά απέναντι σε ενδεχόμενες διαταραχές της αγοράς.
Μια κρίση που θα διαρκέσει
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η ενεργειακή κρίση δεν τελειώνει με την εκεχειρία. Αντιθέτως, εισέρχεται σε μια φάση όπου οι άμεσες γεωπολιτικές εντάσεις μπορεί να υποχωρούν, αλλά οι συνέπειες τους παραμένουν ενεργές.
Οι ζημιές στις υποδομές, η μειωμένη παραγωγική δυναμικότητα και η αναδιάταξη των αγορών δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον, στο οποίο οι τιμές της ενέργειας θα παραμείνουν ασταθείς.
